Srinivas – Page 12 – AP Board Solutions

AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 7 కొలుద్దాం

November 1, 2023

SCERT AP 6th Class Science Study Material Pdf 7th Lesson కొలుద్దాం Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 6th Class Science 7th Lesson Questions and Answers కొలుద్దాం

6th Class Science 7th Lesson కొలుద్దాం Textbook Questions and Answers

Improve Your Learning (అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరచుకుందాం)

I. ఖాళీలను పూరించండి.

1. మిల్లీమీటరు ……………. కొలవడానికి ప్రమాణం. (పొడవు)
2. ఎక్కువ దూరాన్ని కొలవడానికి …………. ను ప్రమాణంగా ఉపయోగిస్తారు. (కి.మీ.)
3. ఒక వస్తువు ఆక్రమించిన సమతలం కొలతను ……………. అంటాం. (వైశాల్యం )

II. సరియైన సమాధానాన్ని గుర్తించండి.

1. సెంటీమీటరు స్కేలును ఉపయోగించి కొలవగలిగిన అతిచిన్న కొలత
A) సెంటీమీటరు
B) మిల్లీమీటరు
C) మీటరు
D) మైక్రోమీటరు
జవాబు:
B) మిల్లీమీటరు

2. ఘనాకార వస్తువుల ఘనపరిమాణం ఇలా కొలుస్తారు.
A) మీటరు
B) చదరపు మీటరు
C) క్యూబిక్ మీటరు
D) సెంటీమీటరు
జవాబు:
C) క్యూబిక్ మీటరు

3. అక్రమాకార ఉపరితలాల వైశాల్యాన్ని కొలవడానికి ఉపయోగించేది
A) దారం
B) గ్రాఫ్ కాగితం
C) కొలపాత్ర
D) స్కేలు
జవాబు:
B) గ్రాఫ్ కాగితం

III. ఈ క్రింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
ఒక తరగతి గది పొడవు 20మీ. వెడల్పు 15మీ. ఆ గది వైశాల్యాన్ని లెక్కించండి.
జవాబు:
హాల్ యొక్క పొడవు (l) = 20 మీ.
హాల్ యొక్క వెడల్పు (b) = 15 మీ.
హాల్ యొక్క వైశాల్యం A = l × b = 20 మీ × 15 మీ = 300 మీ² = 300 చ.మీ.

ప్రశ్న 2.
రాము వాళ్ళ నాన్న 60 అడుగుల పొడవు, 50 అడుగుల వెడల్పు ఉన్న స్థలం కొన్నాడు. దానిలో 40 అడుగుల పొడవు, 40 అడుగుల వెడల్పు గల స్థలంలో ఇల్లు కట్టాడు. మిగిలిన ప్రదేశంలో తోట పెంచాలనుకున్నాడు. తోటకు ఎంత స్థలం వస్తుందో రాము కనుక్కోవాలనుకున్నాడు. అతనికి సహాయం చేయండి.
జవాబు:
దీర్ఘచతురస్రాకార ప్లాట్ యొక్క ప్రాంతం A = L1 × B1
ఇక్కడ L1 = 60 అడుగులు, B1 = 50అడుగులు
A1 = L1 × B1 = 60 అడుగులు × 50 అడుగులు = 3000 చదరపు అడుగులు
ఇంటి వైశాల్యం A2 = L2 × B2
ఇక్కడ L2 = 40 అడుగులు, B2 = 40 అడుగులు
A2 = L2 × B2 = 40 అడుగులు × 40 అడుగులు = 1600 చదరపు అడుగులు
మిగిలిన ప్రాంతం A3 = A1 – A2 = 3000 – 1600 = 1400 చ. అడుగులు
A3 = 1400 చదరపు అడుగులు. కాబట్టి తోట 1400 చదరపు అడుగులలో ప్రణాళిక చేయబడినది.

ప్రశ్న 3.
తాపీ మేస్త్రీని కలిసినప్పుడు ఇల్లు (డాబా) కట్టేటప్పుడు ఏ విధంగా కొలతలు తీసుకుంటాడో తెలుసుకోవడానికి ఏయే ప్రశ్నలు అడుగుతావు?
జవాబు:
ప్రశ్నలు :

ఒక ప్రాంతం యొక్క పొడవు మరియు వెడల్పును కొలవడానికి ఉపయోగించే పరికరం ఏమిటి?
గోడను నిర్మించడానికి అవసరమయ్యే ఇటుకలను ఎలా అంచనా వేస్తారు?
కాంక్రీటు సిద్ధం చేయడానికి మనం ఎంత సిమెంట్ మరియు ఇసుకను కలపాలి?
ఇటుకలను విరగగొట్టటానికి ఉపయోగించే పరికరం ఏమిటి?

ప్రశ్న 4.
స్కేలు ఉపయోగించి లోహపు తీగ మందాన్ని కొలవగలమా? వివరించండి.
జవాబు:

ఒక లోహపు తీగె మరియు పెన్సిల్ తీసుకోండి.
పెన్సిల్ చుట్టూ లోహపు తీగను చుట్టలుగా చుట్టండి.
ఇప్పుడు స్కేల్ ఉపయోగించి లోహపు తీగె యొక్క పొడవును కొలవండి.
ఆ పొడవును పెన్సిల్ చుట్టూ ఉన్న లోహపు తీగ చుట్టల సంఖ్యతో విభజించండి. అప్పుడు మనకు మెటల్ వైర్ యొక్క మందం లభిస్తుంది.

ప్రశ్న 5.
ఒక అరటిపండు ఘనపరిమాణం లెక్కించడానికి మీరు ఏ పద్ధతిని అనుసరిస్తారు? దాన్ని వివరించండి.
జవాబు:

అరటి పండు ఘనపరిమాణం కొలవటానికి కొలజాడీ, నీరు, దారము తీసుకోవాలి.
కొలజాడీలో కొంత నీరు తీసుకొని దాని ఘనపరిమాణం నిర్ధారించుకోవాలి.
ఘనపరిమాణం కొలవవలసిన అరటిపండుకు దారం కట్టి నీరు ఉన్న కొలజాడీలో ముంచాలి.
అరటిపండు నీటిలో మునగటం వలన నీటి మట్టం పెరుగుతుంది.
పెరిగిన నీటి మట్టం అరటిపండు ఘనపరిమాణానికి సమానం.

ప్రశ్న 6.
గ్రాఫ్ పేపర్‌ను ఉపయోగించి మీ అరచేతి వైశాల్యాన్ని ఎలా లెక్కిస్తారో వివరించండి.
జవాబు:

గ్రాఫ్ పేపర్ తీసుకొని దానిపై మీ అరచేయి ఉంచండి.
పెన్సిల్ ఉపయోగించి మీ అరచేతి యొక్క హద్దు రేఖలను గీసి మీ చేతిని తొలగించండి.
ఇప్పుడు అరచేతి సరిహద్దు లోపల పూర్తి చతురస్రాల సంఖ్యను లెక్కించండి.
తరువాత సగం లేదా సగం కంటే ఎక్కువ ఉన్న చతురస్రాలను పూర్తి చతురస్రంగా లెక్కించండి.
సగం కంటే తక్కువ ఉన్న చతురస్రాలను లెక్కించకుండ వదిలేయండి.
లెక్కించిన చతురస్రాలు ‘n’ ఉంటే అరచేతి యొక్క వైశాల్యం ‘n’ cm’ అవుతుంది.
ఈ ప్రక్రియ ద్వారా అరచేతి యొక్క వైశాల్యం కనుగొనవచ్చు.

ప్రశ్న 7.
కొయ్య సామగ్రి తయారుచేసేటప్పుడు వడ్రంగి కచ్చితమైన కొలతలు తీస్తాడు కదా! మీరెప్పుడైనా చూశారా? అతని పనితీరును మీరు ఎలా అభినందిస్తారు?
జవాబు:

వడ్రంగులు లోహపు టేపుతో కొలతలు తీసుకుంటారు.
అతను కొలతలను చాలా కచ్చితంగా మరియు మిల్లీమీటర్లతో తీసుకుంటాడు.
ఈ పనికి అతని అనుభవం ఉపయోగపడుతుంది.
ఏదైనా తప్పు కొలత తీసుకుంటే అది అతను తయారుచేస్తున్న ఫర్నిచర్ పై ప్రభావం చూపుతుంది.
కాబట్టి వడ్రంగుల పని నాణ్యత ఈ కొలతలపై ఆధారపడి ఉన్నందున కొలతలపై అతని మనస్సును ఏకాగ్రతగా ఉంచుతారు.
లేకపోతే వడ్రంగులు సమయం, పేరు మరియు డబ్బు కోల్పోవలసివస్తుంది.

ప్రశ్న 8.
గడియారంలో రెండు అంకెల మధ్య దూరం కచ్చితంగా సమానంగా ఉంటుంది. ఇలా కచ్చితమైన దూరం ఉండే వస్తువులు, విషయాల జాబితా రాయండి.
జవాబు:

కిలోమీటర్ రాళ్ళ మధ్య ఒకే విధంగా ఉంటుంది.
వాహనాల ముందు మరియు వెనుక చక్రాల మధ్య వ్యాసార్థం, సమానంగా ఉంటుంది.
ఫ్యాన్ రెక్కల మధ్య దూరం సమానం మొదలైనవి.

కృత్యాలు

కృత్యం – 1

6th Class Science Textbook Page No. 72

ప్రశ్న 1.
మీ స్నేహితులందరూ ఒక్కొక్కరుగా మీ తరగతి గదిలోని బల్ల అంచును ‘జాన’లలో కొలవండి.ఎవరికి ఎన్ని జానలు వచ్చాయో పట్టికలో నమోదు చేయండి.
పట్టిక -1
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 7 కొలుద్దాం 1

విద్యార్థి పేరు	జానల సంఖ్య
1. వివేక్	8
2. లిఖిత	9
3. రాజు	7
4. శ్రీదేవి	8
5. శ్రీనివాస్	6

• టేబుల్ పొడవు కొలిచినప్పుడు జానల సంఖ్య అందరికీ సమానంగా వచ్చిందా?
జవాబు:
టేబుల్ పొడవు కొలిచినపుడు అందరి జానల సంఖ్య సమానంగా లేవు.

• టేబుల్ పొడవును సూచించే జానల సంఖ్య ఎవరికి ఎక్కువగా వచ్చింది? ఎందుకు?
జవాబు:
లిఖితకు జానల సంఖ్య ఎక్కువగా వచ్చింది.

• ఒకే బల్లను కొలిచినప్పటికీ ఒక్కొక్కరికి జానల సంఖ్యలో తేడా ఎందుకు వచ్చింది?
జవాబు:
ఒకే పొడవును కొలిచినప్పటికి చిన్న చేతులు ఉన్న వారికి ఎక్కువ జానలు వచ్చాయి.

ఇదేవిధంగా విద్యార్థులందరూ కలిసి వారివారి అడుగులతో మీ తరగతి గది పొడవును కొలిచి పట్టిక -2లో – నమోదు చేయండి.
పట్టిక – 2

విద్యార్థి పేరు	అడుగుల సంఖ్య
1. వీరు	9
2. లక్ష్మి	8
3. శాంతి	10
4. శ్యామ్	8
5. రాజు	7

• తరగతి గది పొడవును వేరు వేరు విద్యార్థులు కొలిచినపుడు అడుగుల సంఖ్య ఒకే విధంగా వచ్చిందా?
జవాబు:
వేరు వేరు విద్యార్థులకు అడుగుల సంఖ్య వేరుగా ఉంది.

• ఎవరు కొలిచినప్పుడు అడుగుల సంఖ్య ఎక్కువ వచ్చింది? ఎందుకు?
జవాబు:
శాంతి కొలిచినపుడు అడుగుల సంఖ్య ఎక్కువగా వచ్చింది.

• ఎవరు కొలిచినప్పుడు అడుగుల సంఖ్య తక్కువ వచ్చింది? ఎందుకు?
జవాబు:
రాజు కొలిచినపుడు అడుగుల సంఖ్య తక్కువగా వచ్చింది.

కృత్యం – 2

6th Class Science Textbook Page No. 75

ప్రశ్న 2.
మీ తరగతిలోని మీ మిత్రుని ఎత్తు మీటరు స్కేలుతో ఎలా కొలుస్తావు?
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 7 కొలుద్దాం 2
1) ముందుగా మీ మిత్రుని వీపు గోడకు ఆనించి నిటారుగా నిలబడమనండి. కచ్చితంగా అతని తల పైభాగం మీద ఉండే విధంగా గోడ మీద ఒక గీత గీయండి.
2) ఇప్పుడు నేల నుంచి ఈ గీత వరకు గోడ మీద ఉన్న దూరాన్ని ఒక స్కేలుతో కొలవండి.
3) ఇదే విధంగా మీ మిత్రుని ఎత్తును మిగిలిన విద్యార్థుల ఎత్తును కూడా కొలవండి.
ఈ కొలతలన్నింటినీ మీ నోట్ బుక్ లో నమోదు చేయండి.

వేరు వేరు విద్యార్థుల ఎత్తులను నమోదు చేసిన కొలతలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించండి.

• విద్యార్థులందరికీ ఒకే విధమైన కొలతలు వచ్చాయా?
జవాబు:
విద్యార్థులందరికీ ఒకే విధమైన కొలతలు రాలేదు. దీనికి కారణం గోడపై గుర్తించిన గీత విద్యార్థి తలపై ఉండకపోవటం.

• ఒకవేళ రాకపోయినట్లయితే, తేడా రావడానికి కారణం ఏమై ఉండవచ్చు?
జవాబు:
మీటర్ స్కేల్ ను సరిగా ఉపయోగించకపోవటం.

కృత్యం -3

6th Class Science Textbook Page No. 76

ప్రశ్న 3.
ఒక రూపాయి నాణాలను పది తీసుకుని వాటిని ఒక దానిపైన ఒకటి ఉండేటట్లు పటంలో చూపిన విధంగా అమర్చండి. వాటి మందాన్ని స్కేలుతో కొలిచి, ఆ విలువను నాణాల సంఖ్యతో భాగించినట్లయితే ఒక నాణెం మందం తెలుస్తుంది.
ఇదే విధంగా, మీ పాఠ్యపుస్తకంలోని ఒక పేజి మందాన్ని కొలవడానికి ప్రయత్నించండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 7 కొలుద్దాం 3
జవాబు:
పుస్తకం మందాన్ని కొలిచి దానిని పుస్తక పేజీలతో భాగిస్తే ఒక పేజీ మందం తెలుస్తుంది.
ఉదా : పుస్తక మందం = 10 సెం.మీ.
పుస్తక పేజీల సంఖ్య = 100 మంది
పేజీ మందం = 10/100 = 0.01 సెం.మీ. = 0.1 మీ.మీ.

కృత్యం – 4

6th Class Science Textbook Page No. 77

ప్రశ్న 4.
వక్ర మార్గం యొక్క పొడవును మీరు ఎలా కనుగొంటారు?
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 7 కొలుద్దాం 4
వక్రరేఖ పొడవును కొలవడం :

కొలవవలసిన వక్రరేఖ రెండు చివరల దగ్గర, గుండు సూదులను పటంలో చూపిన విధంగా గుచ్చాలి.
ఇప్పుడు దారం తీసుకొని మొదటి బిందువు దగ్గర ఉన్న గుండుసూదికి ముడివేయాలి.
దారాన్ని B, C, D బిందువుల గుండా E దగ్గర ఉన్న గుండుసూది వరకు తీసుకెళ్ళాలి.
ఇలా చేసేటప్పుడు, దారం ఎక్కువ బిగుతుగా లేదా ఎక్కువ వదులుగా ఉండకుండా జాగ్రత్తపడాలి.
అంతేకాకుండా ప్రతిబిందువు దగ్గర దారం వక్రరేఖతో ఏకీభవించేలా చూడాలి. దారం, వక్రరేఖ చివరి బిందువు చేరిన తర్వాత, ఆ బిందువు దగ్గర దారాన్ని తెంపాలి.
ఇప్పుడు దారాన్ని ‘A’ దగ్గర గుండుసూది నుండి విడదీసి, దాన్ని తిన్నగా మీటరు స్కేలు పొడవు వెంబడి ఉంచి, దాని పొడవును కొలవాలి.
ఈ దారం పొడవే వక్రరేఖ పొడవు అవుతుంది.

కృత్యం – 5

6th Class Science Textbook Page No. 77

ప్రశ్న 5.
కింద ఇవ్వబడిన డ్రాయింగ్ చార్టుల చిత్రాలను పరిశీలించండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 7 కొలుద్దాం 5
పై చార్టులను చూసి అందులో ఏది పెద్దదో, ఏది చిన్నదో మీరు చెప్పగలరా? చూసి చెప్పలేకపోతే, ఏది పెద్దదో ఏది చిన్నదో ఎలా నిర్ణయిస్తావు?
జవాబు:
రెండు A, పరమాణపు తెల్ల కాగితాలను తీసుకోండి. పటంలో చూపినట్లు ఆ తెల్ల కాగితాలను కత్తిరించండి. ఒకే పరిమాణం గల ఖాళీ అగ్గిపెట్టెలను కొన్నింటిని తీసుకొని వాటిని ఒక్కొక్క కాగితంపై పేర్చండి. ఏ కాగితంపై పేర్చడానికి ఎన్నెన్ని అగ్గిపెట్టెలు పట్టాయో లెక్కించండి. ఏ కాగితంపైన పేర్చడానికి ఎక్కువ అగ్గిపెట్టెలు అవసరమయ్యాయో ఆ కాగితం పెద్దదని మీరు గుర్తించి ఉంటారు. కానీ ఆ కాగితం రెండో దానికంటే ఎంత పెద్దదో కచ్చితంగా చెప్పలేరు. దీన్ని బట్టి కాగితం వంటి సమతలం పెద్దదో, చిన్నదో తెలియాలంటే దాని ఉపరితలాన్ని కొలవాలి అని తెలుస్తుంది. ఒక వస్తువుచే ఆవరించబడిన సమతలం యొక్క కొలతనే వైశాల్యం అంటారు.

కృత్యం – 6

6th Class Science Textbook Page No. 79

ప్రశ్న 6.
అట్ట ముక్కవైశాల్యం కనుగొనే పద్ధతిని వివరించండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 7 కొలుద్దాం 6

పటంలో చూపిన విధంగా 4 సెం.మీ పొడవు, 2 సెం.మీ వెడల్పు ఉండే దీర్ఘ చతురస్రాకారంలో ఒక అట్ట ముక్కను కత్తిరించాలి.
దీని వైశాల్యాన్ని కొలవటానికి సెం.మీ. గ్రాఫ్ కాగితం తీసుకోవాలి. దీనిపై ప్రతిభాగం వైశాల్యం / చదరపు సెంటీమీటరుకు సమానం.
ఈ గ్రాఫ్ కాగితం పైన ప్రతి చదరం యొక్క భుజం పొడవు 1 సెం.మీ. ఉంటుంది. ఈ గ్రాఫ్ కాగితంపైన పైనుండే ప్రతి చదరం వైశాల్యం ఒక చ. సెం.మీ.కి సమానం.
పటంలో చూపిన విధంగా అట్టముక్కను గ్రాఫ్ కాగితం పైనుంచి, దాని – చుట్టూ పెన్సిల్ గీత గీయాలి.
ఇప్పుడు అట్టముక్కను తొలగించి ఏర్పడిన ఆకారాన్ని – PQRS గా గుర్తించాలి. ఇప్పుడు అట్టముక్క చుట్టూ గీసిన రేఖ లోపలి భాగంలో ఉన్న చదరాలను లెక్కించాలి.
ఇందులో ‘8’ చదరాలు ఉంటాయని గమనిస్తాము.
PORS వైశాల్యం = అట్టముక్క చుట్టూ గీసిన రేఖ లోపల ఉన్న చదరాల మొత్తం వైశాల్యాలకు సమానం = 8 × 1 చదరం వైశాల్యం = 8 × 1 చ.సెం.మీ = 8 చ.సెం.మీ. ఈ కృత్యంలో మనం ఉపయోగించిన అట్టముక్క క్రమాకారంలో ఉన్న ఒక దీర్ఘచతురస్రం అని స్పష్టం అవుతున్నది.

కృత్యం – 7

6th Class Science Textbook Page No. 80

ప్రశ్న 7.
అక్రమాకార సమతలాన్ని, ఏదైనా ఆకు వైశాల్యాలను ఎలా కొలవాలో తెలుసుకుందాం.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 7 కొలుద్దాం 7
జవాబు:

పటంలో చూపిన విధంగా ఒక ఆకును గ్రాఫ్ కాగితం పైన ఉంచి, దాని చుట్టూ పెన్సిల్ తో హద్దురేఖను గీయాలి.
ఇప్పుడు ఆకును తీసివేసి దానిచేత ఏర్పడిన హద్దు రేఖను పరిశీలించాలి.
హద్దు రేఖ లోపల ఉన్న పూర్తి చదరాలను సగం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పరిమాణం ఉన్న చదరాల సంఖ్యనూ వేరువేరుగా లెక్కించాలి.
పూర్తి చదరాల సంఖ్యకు, సగం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పరిమాణం గల చదరాల సంఖ్యను కలపాలి.
హద్దురేఖ లోపల ఉన్న ఈ మొత్తం చదరాల సంఖ్య ఆకు వైశాల్యాన్ని తెలుపుతుంది. హద్దు రేఖ లోపలి భాగంలో ‘n’ చదరాలు ఉంటే ఆకు వైశాల్యం ‘n’ చ. సెం.మీ. అవుతుంది.

ప్రాజెక్ట్ పనులు

6th Class Science Textbook Page No. 84

ప్రశ్న 1.
పటిక, కలకండ సేకరించండి. వాటి ఘనపరిమాణాన్ని కొలిచి పట్టికలో రాయండి.
జవాబు:
నీటిలో పటిక మరియు కలకండ కరుగుతాయి. కావున కొలపాత్రలో కిరోసిన్ తీసుకోవడం ద్వారా కలకండ మరియు పటిక పరిమాణాన్ని కొలుస్తారు.
కొలతలు క్రింది పట్టికలో నమోదు చేయబడ్డాయి.

విద్యార్థి యొక్క పేరు	కలకండ ఘనపరిమాణం	పటిక ఘనపరిమాణం
1. రమేష్	30 CC	40 CC
2. వెంకట్	28.5 CC	42.1 CC
3. గీతా	27.6 CC	41.8 CC
4. షాహీనా	25.1 CC	42.7 CC
5. లిఖిత	21 CC	42 CC

విద్యార్థులు కొలిచే కలకండ, యొక్క అన్ని ఘనపరిమాణాలు సమానంగా ఉండవు.
విద్యార్థులు కొలిచే పటిక యొక్క అన్ని ఘనపరిమాణాలు కూడా సమానంగా ఉండవు.
విద్యార్థుల రీడింగులను గమనించడంలో పారలాక్స్ లోపం ఉంది. కాబట్టి వారి రీడింగులలో చిన్న వైవిధ్యం ఉంది.

ప్రశ్న 2.
గ్రామ పంచాయితీ, కార్యాలయానికి వెళ్ళి గ్రామ రెవెన్యూ అధికారి పొలాల వైశాల్యాలను ఎలా కొలుస్తారో వివరాలు సేకరించండి. ఇందుకోసం మీరు ఆయన్ని ఏయే ప్రశ్నలు అడగదలుచుకున్నారో రాయండి.
జవాబు:

వ్యవసాయ భూముల ప్రాంతాలు మనకు తెలిసిన సాధారణ సాధనాలతో కొలవబడవు.
వారు సర్వే గొలుసులను ఉపయోగిస్తారు ఇవి లింకులలో చేయబడతాయి.
పొలం కొలతలు ఎక్కువ దూరాన్ని కలిగి ఉన్నందున, VRO వీటిని కొలిచేందుకు గొలుసులను ఉపయోగిస్తారు.

ప్రశ్నలు :

మీరు కొలత కోసం టేప్ ఎందుకు ఉపయోగించరు?
సర్వే గొలుసును ఉపయోగించడం వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి?
మీరు గొలుసుతో ఖచ్చితమైన కొలతను పొందుతారా?
స్థలం యొక్క పొడవును కొలవడానికి మేము మీటర్ స్కేల్ ను ఉపయోగించవచ్చా?
ఎకరాల భూమిని కొలవడానికి మనకు ఎన్ని లింకులు అవసరం?

ప్రశ్న 3.
ఏదైనా శుభలేఖను కార్డు, కవరులతో సహా సేకరించండి. వాటి కొలతలు కొలవండి. తేడా లెక్కించండి. మీరు అనుసరించిన పద్దతిని నమోదు చేయండి.
జవాబు:
1. కవర్ల కొలతలు :
కవర్ పొడవు L1 = 25 సెం.మీ.
కవర్ యొక్క వెడల్పు B1 = 20 సెం.మీ.

2. కార్డు యొక్క కొలతలు:
కార్డు యొక్క పొడవు L2 – 23 సెం.మీ.
కార్డు యొక్క వెడల్పు B2 = 17 సెం.మీ.

కవర్ మరియు కార్డు యొక్క పొడవు మరియు వెడల్పులను స్కేల్ తో కొలుస్తారు.
కార్డు కవర్ కంటే కొంచెం చిన్నదిగా ఉండటం వలన కవర్ లో సరిపోతుంది.

ప్రశ్న 4.
సి.డి, సిమ్ కార్డు, మొబైల్ ఫోన్ వైశాల్యం ఎంత ఉంటుందో ఊహించండి. తరువాత గ్రాఫ్ పేపర్ తో కొలిచి చూడండి. ఏవేవి దాదాపు సమానంగా ఊహించగలిగారో రాయండి.
జవాబు:

వస్తువు	ఊహించినది	గ్రాఫ్ పేపర్ లో కొలిసినది
సిడి	10 cm	2 cm
సిమ్ కార్డ్	1 cm	1 cm
ఫోన్	15 cm	22 cm

గ్రాఫ్ పేపర్ ఉపయోగించి కొలిచినపుడు సిడి, సిమ్ కార్డు ఫోన్ వైశాల్యాలు నేను ఊహించిన దాని కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి.

AP Board 8th Class Social Solutions Chapter 4 ధృవ ప్రాంతాలు

November 1, 2023

SCERT AP 8th Class Social Study Material Pdf 4th Lesson ధృవ ప్రాంతాలు Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 8th Class Social Solutions 4th Lesson ధృవ ప్రాంతాలు

8th Class Social Studies 4th Lesson ధృవ ప్రాంతాలు Textbook Questions and Answers

Improve your learning (మీ అభ్యసనాన్ని మెరుగుపడుచుకోండి)

ప్రశ్న 1.
తప్పుగా ఉన్న వాక్యాలను సరైన వాస్తవాలతో తిరిగి రాయండి. (AS1)
అ. జంతువుల శరీర భాగాలను కేవలం బట్టలకే ఉపయోగించేవారు.
జవాబు:
జంతువుల శరీర భాగాలను ఆహారానికి, ఇళ్ళ నిర్మాణానికి, బట్టలకి, ఆయుధాల తయారీకి ఉపయోగించేవారు.

ఆ. ఆహారంలో ప్రధాన భాగం కూరగాయలు.
జవాబు:
ఆహారంలో ప్రధాన భాగం జంతు మాంసము, చేపలు.

ఇ. టండ్రా ప్రాంత ప్రజల ఆదరణ పొందిన ఆటలకు వారి రోజువారీ జీవితాలతో సంబంధం ఉంది.
జవాబు:
సరియైన వాక్యం

ఈ. బయటి వాళ్లతో సంబంధాలు వాళ్ల ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేసింది.
జవాబు:
సరియైన వాక్యం

ప్రశ్న 2.
ఏడవ తరగతిలో మీరు భూమధ్యరేఖా ప్రాంతం గురించి చదివిన దాన్ని బట్టి ధృవ ప్రాంతంలో తేడాలు ఏమిటో చెప్పండి. (AS1)
జవాబు:

భూమధ్యరేఖా ప్రాంతం	ధృవ ప్రాంతం
1. ఇది 07 నుండి 23½ ఉత్తర, దక్షిణ అక్షాంశముల మధ్య వ్యాపించి ఉంది.	1. ఇది 66½ ఉత్తర అక్షాంశం నుండి 90° ఉ\|\| అక్షాంశం వరకూ వ్యాపించి ఉన్నది.
2. ఇక్కడ సూర్యకిరణాలు నిట్టనిలువుగా పడతాయి.	2. సూర్యకిరణాలు ఏటవాలుగా పడతాయి.
3. వీరికి 3 కాలాలు ఉంటాయి.	3. వీరికి 2 కాలాలు మాత్రమే ఉంటాయి.
4. వీరికి రాత్రి, పగలు ఒక రోజులో ఏర్పడతాయి.	4. వీరికి రాత్రి, పగలు 6 నెలల కొకసారి ఏర్పడతాయి.
5. వీరిది సంచార జీవనం.	5. వీరిది స్థిర జీవనం.
6. వీరికి బయటి ప్రపంచంతో సహచర్యం ఎక్కువ.	6. వీరికి బయట ప్రపంచంతో సహచర్యం తక్కువ.

ప్రశ్న 3.
టండ్రా ప్రాంత ప్రజల జీవితం అక్కడి వాతావరణం మీద ఎలా ఆధారపడి ఉంది? దిగువ అంశాలలో దీనిని వివరించండి. (AS1)

జవాబు:

ప్రశ్న 4.
మీరు నివసిస్తున్న ప్రాంతానికీ, ఈ పాఠంలో మీరు చదివిన ప్రాంతానికి మధ్య చాలా తేడాలు ఉన్నాయి. ఈ అధ్యాయంలోని శీర్షికల వారీగా తేడాలన్నింటినీ పేర్కొనండి. ఇప్పుడు మీ ప్రాంతంలోని, టండ్రా ప్రాంతంలోని వివరాలు, చిత్రాలతో ఒక గోడపత్రిక తయారు చేయండి. (AS6)
జవాబు:
గోడ పత్రిక (భూమధ్యరేఖా వాసులతో ధృవ వాసులు)

నేను నివసిస్తున్న ప్రాంతం ఈ ప్రాంతం ఎక్కడ ఉంది?	పాఠంలో చదివిన ప్రాంతం
1. ఈ ప్రాంతం భూమధ్యరేఖకి, కర్కట రేఖకి మధ్యలో ఉన్నది.	1. ఈ ప్రాంతం ఆర్కిటిక్ వలయానికి, ఉత్తర ధృవానికి మధ్యలో ఉన్నది.
కాలాలు : 2. ఇక్కడ ప్రతిరోజూ రాత్రి, పగలు వస్తాయి. ఇక్కడ వేసవి, వర్ష, శీతాకాలాలు ఉన్నాయి.	2. ఇక్కడరాత్రి, పగలు 6 నెలల కొకసారి వస్తాయి. ఇక్కడ శీతాకాలం, వేసవికాలం మాత్రమే ఉన్నాయి.
వేసవి : 3. ఇక్కడ వేసవిలో అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదు అవుతాయి.	3. ఇక్కడ వేసవిలో కూడా అల్ప ఉష్ణోగ్రతలే నమోదు అవుతాయి.
ప్రజలు : 4. ఇక్కడి ప్రజలు స్థిర నివాసాన్ని కలిగి, జీవితాన్ని గడుపుతారు.	4. వీరు సంచార జీవితాన్ని, అభద్రతతో కూడిన నమ్మకమైన జీవితాన్ని గడుపుతారు.
సామూహిక జీవనం : 5. ఇక్కడి ప్రజలు కుటుంబపరమైన జీవితాన్ని గడుపుతారు.	5. వీరు సామూహిక జీవితాన్ని గడుపుతారు.
వేట, చేపలు పట్టడం, ఆహారం : 6. ఈ ప్రాంతం వారు పండించిన ధాన్యం, కూరగాయలు ఉండటం అరుదు. అనేక వృత్తులు చేస్తారు.	6. వీరు వేటాడిన మాంసాన్ని, చేపలను తింటారు. కూరగాయలు, మాంసం, చేపలు తింటారు. ఆహారధాన్యాలు, ఆహార సేకరణే వారి వృత్తి.
ఆవాసం : 7. వీరు రకరకాల ఇళ్ళు, భవంతులు, గుడిసెలు, డేరాలలో నివసిస్తారు.	7. వీరు గుడారాలు, మంచు యిళ్ళు మొ\|\|న వాటిలో నివసిస్తారు.
మతపరమైన నమ్మకాలు : 8. మతపరమైన విశ్వాసాలు, ఆత్మల పట్ల నమ్మకాల కలిగి ఉంటారు. పూజా విధానాలు కలిగి ఉన్నారు. అనేక రకాల మతాలు ఉన్నాయి.	8. మతం, ఆత్మలు, అతీత శక్తులు, ఆచారాలు వుంటాయి. సంబరాలు నిర్వహిస్తారు.
వినోదం : 9. ఆటలు, పాటలు, నృత్యాలు, విందులు, సినిమాలు ఎన్నో రకాలు.	9. నైపుణ్యానికి సంబంధించిన పోటీలు, ఆటలు, ఇతర ఆచారపరమైన ఆటలు ఉంటాయి. విందులు కూడా ఉంటాయి.
బయటి ప్రపంచంతో సంబంధాలు : 10. వీరికి ప్రపంచమంతా సంబంధ బాంధవ్యాలు ఉంటాయి.	10. వీరికి ఎవరైనా తమ దగ్గరికి వస్తేనే వారితో సంబంధ బాంధవ్యాలుంటాయి.
బట్టలు, కళలు: 11. వీరు అధునాతనమైన వస్త్రాలను, తేలికైన వస్త్రాలను ధరిస్తారు.	11. వీరు మందపాటివి, ఊలువి ధరిస్తారు. జంతు చర్మాలను కూడా ధరిస్తారు.
వృక్షజాలం : 12. ఇక్కడ పెద్ద పెద్ద చెట్లు, అడవులు కూడా ఉన్నాయి.	12. ఇక్కడ గడ్డి, పొదలు మాత్రమే ఉన్నాయి.

ప్రశ్న 5.
ఒక రోజు అంతా సూర్యుడు ఉండడనీ, మరొక రోజంతా సూర్యుడు అస్తమించడనీ ఊహించుకోండి. మీ రోజువారీ జీవితంలో ఎటువంటి మార్పులు చేస్తారు? వాటి గురించి క్లుప్తంగా రాయండి. (AS4)
జవాబు:
ఒక రోజంతా సూర్యుడు ఉండకపోతే తెల్లవారటం, చీకటిపడటం అనేది లేకుండా పోతుంది. తెల్లవారే సమయానికి అలవాటు ప్రకారం నిద్రలేచి ఇల్లంతా దీపాలు వేసి వెలుతురు చూసి పనులు చేసుకుంటాను. మా ప్రాంతమంతా యిదే విధంగా చేసి యధావిధిగా పనులు చేసుకుంటాము. పాఠశాలకు వెళ్ళి వస్తాను. చదువుకుని నిద్రపోతాను. సూర్యుడు అస్తమించనపుడు రాత్రి సమయానికి తలుపులు, కిటికీలు మూసివేసి యిల్లు చీకటి చేసుకుని నిద్రపోతాను.

ప్రశ్న 6.
మీ వద్ద గల అట్లాస్ సహాయంతో ఎస్కిమోకు చెందిన ఏవైనా ఐదు ప్రాంతాలను ప్రపంచ పటంలో గుర్తించండి. (AS5)
జవాబు:

8th Class Social Studies 4th Lesson ధృవ ప్రాంతాలు InText Questions and Answers

8th Class Social Textbook Page No.40

ప్రశ్న 1.
ఈ ప్రాంతంలో ఏ ఏ ఖండాల భాగాలు ఉన్నాయి?
జవాబు:
ఈ ప్రాంతంలో ఉత్తర అమెరికా, ఐరోపా, రష్యాలలోని భాగాలు ఉన్నాయి.

ప్రశ్న 2.
భూమధ్యరేఖ నుండి దూరంగా వెళుతున్న కొద్దీ ఏమవుతుందో గుర్తుకు తెచ్చుకోండి.
జవాబు:
భూమధ్యరేఖ నుండి దూరంగా వెళుతున్న కొద్దీ ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గుతాయి.

8th Class Social Textbook Page No.42

ప్రశ్న 3.
టండ్రాలోని వేసవి గురించి అయిదు విషయాలు చెప్పండి.
జవాబు:

టండ్రా ప్రాంతంలో ఫిబ్రవరి, మార్చి నెలల్లో సూర్యుడు ప్రకాశించడం మొదలు పెడతాడు.
మొదట్లో కొద్ది సేపటికే అస్తమిస్తాడు.
మే నుండి జులై వరకు మూడు నెలల పాటు సూర్యుడు అస్తమించడు.
సూర్యుడు ఎప్పుడూ నడినెత్తికి రాడు. క్షితిజానికి కొంచెం పైన మాత్రమే ఉంటాడు. కావున ఎక్కువ వేడి ఉండదు.
వేసవి కాలంలో కూడా చలిగానే ఉన్నప్పటికీ, మంచు కరుగుతుంది. నదులు ప్రవహిస్తాయి. చెరువులు నీటితో నిండుతాయి.
వేసవిలో యిక్కడి నిర్జన ప్రాంతాలలో రంగులు అలుముకుని సజీవంగా మారుతుంది.

ప్రశ్న 4.
ఖాళీలను పూరించండి :
• సూర్యుడు ………………, నెలల్లో కనిపించడు.
• ఈ సమయంలో …………….. నీరు …………….. చెట్లు …………….
జవాబు:
• ఆగస్టు నుండి ఫిబ్రవరి;
• టండ్రాలలో, గడ్డకట్టి, మంచుతో కప్పబడి ఉంటాయి.

ప్రశ్న 5.
టంద్రా ప్రాంతంలోని ప్రజలకు చలికాలంలో కాంతి ఎలా లభిస్తుంది?
జవాబు:
ధృవ ప్రాంతంలో చలికాలంలో సూర్యోదయ, సూర్యాస్తమయాలు ఉండవు. అక్కడ ఉన్న మంచుపై నక్షత్రాల కాంతి ప్రతిఫలించి అనేక రంగులు కనిపిస్తాయి. ఇవి ధృవాల వద్ద చక్కని వెలుగునిస్తాయి. వీటిని ‘ధృవపు కాంతులు’ అని అంటారు. ఈ విధంగాను, నూనె, కొవ్వు దీపాలతోనూ వీరికి చలికాలంలో కాంతి లభిస్తుంది.

8th Class Social Textbook Page No.43

ప్రశ్న 6.
టండ్రా ప్రాంతంలో. అన్ని కాలాలలో మనుషులు నివసించకపోవటానికి కారణం ఏమిటి?
జవాబు:
టండ్రాలలో కాలాలు లేవు. ఎల్లప్పుడూ ఒకే రకమయిన వాతావరణం నెలకొని ఉంటుంది. ఉన్న రెండు కాలాలలో కూడా వేసవి నామమాత్రంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ పంటలు పండవు. రుచికరమైన, రకరకాల ఆహార పదార్థాలు ఉండవు. చలికాలమంతా చీకటిగా, నిర్జనంగా, నిర్మానుష్యంగా మారిపోతుంది. వేసవికాలం కూడా కొద్దిపాటి ఉష్ణోగ్రతలే ఉంటాయి. అందువలన ఇక్కడ అన్ని కాలాలలో మనుషులు నివసించలేరు.

8th Class Social Textbook Page No.46

ప్రశ్న 7.
వాళ్ల పరిసరాల్లో దొరికే వనరులను ఇళ్లు కట్టుకోవటానికి ఎలా ఉపయోగించుకుంటారు?
జవాబు:

వీరు జంతు చర్మాలను, చెక్కను గుడారాలు వేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
దుంగలను, తిమింగలపు ప్రక్కటెముకలను ఉపయోగించి గుండ్రటి యిళ్ళు కడతారు.
మంచును దట్టించి, ఇటుకలుగా తయారుచేసి వాటితో మంచు యిళ్ళను నిర్మిస్తారు.

ఈ విధంగా వారికి పరిసరాలలో దొరికే వనరులను ఇళ్లు కట్టుకోవటానికి ఉపయోగిస్తారు.

ప్రశ్న 8.
టండ్రా వృక్షజాలం అని వేటిని అంటారు?
జవాబు:
టండ్రా ప్రాంతంలో చాలా తక్కువ సూర్యకాంతి పడుతుంది. కాబట్టి యిక్కడ ప్రత్యేకమైన మొక్కల రకాలు ఉంటాయి. వీటిని ‘టండ్రా వృక్షజాలం’ అని అంటారు.

ప్రశ్న 9.
“ఎస్కిమో” అంటే ఏమిటి? వారి గురించి రాయండి.
జవాబు:
“ఎస్కిమో” అంటే మంచు బూట్ల వ్యక్తి అని అర్థం. ఎస్కిమోలు అని పిలువబడే వారిలో రెండు ప్రధాన బృందాలు ఉన్నాయి. అవి ఇన్యుయిట్, యుపిక్. వాళ్ళ భాషలో ఇన్యుయిట్ అంటే ‘అసలు ప్రజలు’ అని అర్థం. సైబీరియా నుండి వచ్చిన వాళ్ళ వారసులే ఎస్కిమోలు.

ప్రశ్న 10.
‘పర్మా ఫ్రాస్ట్’ అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
చలి కారణంగా ధృవ ప్రాంతంలోని నేలపై పొర సంవత్సరం పొడవునా రాయిలాగా శాశ్వతంగా ‘గడ్డ కట్టుకుని ఉంటుంది. దీనిని “పర్మా ఫ్రాస్ట్” అని అంటారు.

ప్రశ్న 11.
సమాన్లు అని ఎవరిని అంటారు?
జవాబు:
ఎస్కిమోల ఆచారాలను నిర్వహించే వారిని షమాన్లు అని అంటారు.

ప్రశ్న 12.
ఎస్కిమోలు సంబరాలు ఎప్పుడు చేసుకుంటారు?
జవాబు:
ఎస్కిమోలు సంబరాలు, జనన-మరణాల సమయంలో లేదా వేట బాగా దొరికినప్పుడు, లేదా అస్సలు దొరకనప్పుడు ప్రతి బృందం పెద్ద ఎత్తున సంబరాలు చేసుకుంటారు.

ప్రశ్న 13.
వాళ్ళ ఇళ్ళ నిర్మాణాన్ని వాతావరణం ఎలా ప్రభావితం చేస్తోంది?
జవాబు:
వేసవిలో చాలా మంది ఎస్కిమోలు జంతు చర్మాలతో చేసిన గుడారాలలో నివసిస్తారు. చెక్క చట్రాల మీద జంతు చర్మాలను కప్పి గుడారాలను తయారు చేస్తారు. కొన్ని చోట్ల దుంగలు, తిమింగలపు పక్కటెముకలతో గుండ్రటి యిళ్ళు కడతారు. నేలలో చిన్న గొయ్యి తవ్వి, దాని పైన గుండ్రటి కప్పు వేసి గడ్డి కట్టిన మట్టితో కప్పుతారు. కొన్నిచోట్ల రాతి పలకలతో యిళ్ళు కడతారు. కొంతమంది పొడిమంచును దట్టించి ఇటుకల మాదిరి చేసి గుండ్రటి పైకప్పు కడతారు. మంచు బల్లలు నిర్మించి వాటిని పడకకి, బట్టలు ఆరబెట్టుకోవడానికి ఉపయోగిస్తారు. వీరు మంచుతో కప్పబడిన నేలపై ఉండటం మూలంగా వీరు స్థిర నివాసం ఏర్పరుచుకోలేరు. కాబట్టి వీరి వాతావరణం వీరి ఇళ్ళ నిర్మాణాన్ని ప్రభావితం చేస్తుందని చెప్పవచ్చును.

8th Class Social Textbook Page No.48

ప్రశ్న 14.
బయట వాళ్ళతో ఏర్పడిన సంబంధాల కారణంగా టండ్రా ప్రాంత వాసుల జీవితాలు మెరుగయ్యాయా, పాడయ్యాయా? మీ సమాధానానికి కారణాలు పేర్కొనండి.
జవాబు:
బయట వాళ్ళతో ఏర్పడిన సంబంధాల కారణంగా టండ్రా ప్రాంత వాసుల జీవితాలు వృద్ధికి, పతనానికి గురి అయ్యాయి అని చెప్పవచ్చు.

ఎస్కిమోలు, బయటివాళ్ల మధ్య సంబంధాన్ని ‘వృద్ధి, పతనం’ అంటారు. అలలు, అలలుగా బయటనుంచి వచ్చిన వాళ్ళ వల్ల కొంతకాలం పాటు సంపద, విద్య, ఉపాధి సమకూరాయి. ఆ తరవాత పేదరికం, ఎస్కిమోలు చెల్లాచెదురు కావడం వంటి విపత్తులు పరిణమించాయి. వృద్ధి దశలు : తిమింగిలాల వేట (1859 – 1910), జంతువుల వెంట్రుకల ఆధునిక వ్యాపారం (1925 – 1950), రక్షణకై సైనిక శిబిరాల నిర్మాణం (1950ల మధ్యకాలం), పట్టణాల నిర్మాణం (1960 ల మధ్యకాలం), చమురు అన్వేషణ, అభివృద్ధి (1970లు).

పైన పేర్కొన్న ఒకొక్కదాని వల్ల ఎస్కిమోలకు భిన్న సామాజిక, ఆర్థిక శక్తులతో సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి. ఒకప్పుడు ఎవరూ వెళ్లటానికి వీలులేకుండా ఉన్న ఉత్తర ప్రాంతాలు ఇప్పుడు విమానయానం, జాతీయ రహదారులు, శక్తిమంతమైన ఓడలు, సాటిలైట్ ప్రసారాల కారణంగా అందరికీ అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ఈ మార్పుల ఫలితంగా ఎస్కిమోల జీవన విధానంపై తీవ్రమైన వత్తిడి ఏర్పడింది.

ప్రశ్న 15.
ఈ పాఠంలోని చిత్రాలను చూడండి. ఎస్కిమోల బట్టలలో, వేటాడే విధానాలలో ఎటువంటి మార్పులు వచ్చాయి?
జవాబు:
పురాతన కాలం వారు ముతకవి, బాగా బరువైనవి తక్కువ పదును పెట్టిన వస్త్రాలను ధరించారు. జంతువుల కొమ్ములతోనూ, బరిసెలతోను సూదిగా తయారు చేసిన వాటితోనూ, వేటాడుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. ప్రస్తుత కాలం వారు డిజైన్లు వేసిన దుస్తులను ధరించారు. టోపీలు కూడా అందంగా డిజైన్లు చేయబడ్డాయి. పాత ఆయుధాల స్థానంలోకి తుపాకీలు వచ్చాయని తెలుస్తోంది.

పట నైపుణ్యాలు

ప్రశ్న 16.
ఈ క్రింద నీయబడిన ప్రపంచపటంలో ధృవ ప్రాంతంలో ఏవేని 5 దేశాలను గుర్తించుము.
జవాబు:

ప్రశ్న 17.
గ్లోబు నమూనాను గీచి, ఆర్కిటిక్ వలయాన్ని, రెండు ధృవాలను, భూమధ్యరేఖను గీచి చూపించుము.
జవాబు:

AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం

November 1, 2023

SCERT AP 6th Class Science Study Material Pdf 12th Lesson కదలిక – చలనం Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 6th Class Science 12th Lesson Questions and Answers కదలిక – చలనం

6th Class Science 12th Lesson కదలిక – చలనం Textbook Questions and Answers

Improve Your Learning (అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరచుకుందాం)

I. ఖాళీలను పూరించండి.

1. ఎముకలతో ఉండే కీళ్ళు ……………… కు సహాయపడతాయి. (కదలికల)
2. కదలిక సమయంలో ………………. సంకోచించడం వల్ల ఎముక లాగబడుతుంది. (కండరాలు)
3. మణికట్టులో ఉండే ఎముకలు ………………. కీళ్ళ ద్వారా కలుపబడి ఉంటాయి. (మడత బందు)

II. సరైన సమాధానాన్ని గుర్తించండి.

1. కదలని కీళ్ళు ఉండే చోటు
A) మోకాలు
B) భుజం
C) మెడ
D) పుర్రె
జవాబు:
D) పుర్రె

2. బోలుగా ఉండే ఎముకలు గలది
A) ఆవు
B) పిచ్చుక
C) గేదె
D) పాము
జవాబు:
D) పాము

3. కండరాలను ఎముకలకు కలిపే దారాల వంటి నిర్మాణాలు
A) టెండాన్
B) లిగమెంట్లు
C) మృదులాస్థి
D) ఏవీకావు
జవాబు:
A) టెండాన్

4. మన తలను పైకి, కిందికి, పక్కలకు కదల్చడానికి ఉపయోగపడే కీలు
A) జారెడు కీలు
B) మడతబందు కీదు
C) బంతి గిన్నె కీలు
D) బొంగరపు కీలు
జవాబు:
D) బొంగరపు కీలు

III. ఈ క్రింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
మానవ శరీరంలోని వివిధ రకాల కీళ్ళ గురించి ఒక లఘు వ్యాఖ్య రాయండి.
జవాబు:

రెండు ఎముకలు కలిసే ప్రాంతాన్ని కీలు అంటారు.
కీళ్ళు రెండు రకాలు. అవి కదిలే కీళ్ళు మరియు కదలని (స్థిర) కీళ్ళు.
కదిలే కీళ్ళు నాలుగు రకాలు. అవి 1) బంతిగిన్నె కీలు 2) మడతబందు కీలు, 3) జారెడు కీలు, 4) బొంగరపు కీలు.

1) బంతి గిన్నె కీలు :
ఒక ఎముక యొక్క గుండ్రని చివరి భాగం మరొక ఎముక యొక్క గిన్నె వంటి భాగంలో అమరి ఉంటుంది. ఈ కీలులో ఎముక అన్ని వైపులకు సులభంగా తిరుగుతుంది. ఈ కీలును బంతి గిన్నె కీలు అంటారు. ఈ కీలు భుజం, తుంటి భాగాలలో ఉంటుంది.

2) మడత బందు కీలు :
ఒక తలుపు యొక్క మడత వలె ఎముకలు ఒక దిశలో కదలడానికి సహాయపడే కీళ్ళని మడత బందు కీళ్ళు అంటారు. మోచేయి మరియు మోకాలి వద్ద ఇవి ఉంటాయి.

3) జారెడు కీలు :
ఎముకలు ఒకదానిపై ఒకటి జారటానికి ఉపయోగపడే కీలును జారెడు కీలు అంటారు. ఇది వెన్నెముక, మణికట్టు మరియు చీలమండలలో ఉంటుంది.

4) బొంగరపు కీలు :
పుర్రెను వెన్నెముకకు కలిపే కీలుని బొంగరపు లేదా మెడ కీలు అంటారు. ఇది తల భారాన్ని భరిస్తుంది.

ప్రశ్న 2.
కండరాలు, ఎముకల వలన కలిగే ఉపయోగాలేవి?
జవాబు:

కండరాలు స్థాన చలనం మరియు శరీర కదలికలకు సహాయపడతాయి. అవి శరీరానికి నిర్దిష్ట ఆకారాన్ని మరియు సౌష్టవాన్ని అందిస్తాయి.
ఎముకలు కండరాలకు ఆధారాన్ని అందిస్తాయి. శరీర కదలికలు మరియు శరీర ఆకృతిలో కీలకపాత్ర వహిస్తాయి.

ప్రశ్న 3.
బంతి గిన్నె కీలు, మడతబందు కీళ్ళ మధ్య భేదాలేవి?
జవాబు:

బంతి గిన్నె కీలు	మడత బందు కీలు
1) ఈ కీలులో ఒక ఎముక యొక్క గుండ్రటి చివరి భాగం మరొక ఎముక యొక్క గిన్నె వంటి భాగంలో అమరి ఉంటుంది.	1) ఈ కీలు తలుపు యొక్క మడత వలె ఎముకలను ఒకే దిశలో కదిలించడానికి సహాయపడుతుంది.
2) ఇది కదలికలో 360° భ్రమణాన్ని కలిగి ఉంది.	2) ఇది దాదాపు 180° కదలికలను కలిగి ఉంది.
3) భుజాలు మరియు తుంటి భాగాలలో ఉంటుంది.	3) ఇది మోకాలు మరియు మోచేతుల వద్ద ఉంటుంది.

ప్రశ్న 4.
చేప శరీరం ఈదడానికి ఎలా అనుకూలంగా రూపొందించబడింది?
జవాబు:
చేప శరీరం పడవ ఆకారంలో ఉండి, నీటిలో సులభంగా ఈదడానికి వీలుగా ఉంటుంది. చేప అస్థిపంజరం బలమైన కండరాలతో కప్పి ఉంటుంది. చేప ఈదేటపుడు శరీరంలో ముందు భాగంలోని కండరం ఒకవైపు కదిలితే తోక దానికి వ్యతిరేకదిశలో కదులుతుంది. దీని వలన ఏర్పడే కుదుపు చేప శరీరాన్ని ముందుకు తోస్తుంది. ఈ విధమైన క్రమబద్దమైన కుదుపుతో శరీరాన్ని ముందుకు తోస్తూ ఈదుతుంది. చేపతోక కూడ చలనంలో సహాయపడుతుంది.

ప్రశ్న 5.
నేను ఎవరినో ఊహించండి.
అ) నేను తలుపులు కిటికీలు కదిలినట్లుగానే అవయవాలను కదిలించడానికి పనికి వస్తాను.
ఆ) రెండు ఎముకలను కలపడానికి సహాయపడతాను.
ఇ) పుర్రెను, పైదవడను కలుపుతూ ఉంటాను.
ఈ) నేను చిన్న చిన్న ఎముకల గొలుసులా ఉంటాను.
ఉ) నేను ఎముకనూ, కండరాన్నీ కలుపుతూ ఉంటాను.
జవాబు:
అ) మడతబందు కీలు
ఆ) సంధిబంధనం (లిగమెంట్)
ఇ) కదలని కీలు
ఈ) వెన్నెముక
ఉ) స్నాయుబంధనం (టెండాన్)

ప్రశ్న 6.
ఒకవేళ మీ శరీరంలో ఎముకలు, కీళ్ళు లేనట్లయితే ఏమి జరుగుతుందో ఊహించి రాయండి.
జవాబు:
మన శరీరంలో ఎముకలు, కీళ్ళు లేకపోతే

మన శరీరానికి ప్రత్యేకమైన ఆకారం ఉండదు.
కదలికలు మరియు చలనము సాధ్యంకాదు.
ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే మనం ఆకారం లేకుండా గుండ్రని బంతిలా ఉంటాము.

ప్రశ్న 7.
ఒకవేళ మీ వేళ్ళల్లో ఒకే ఎముక ఉన్నట్లయితే ఏమేమి సమస్యలు వస్తాయి?
జవాబు:
మనం నిత్యం చేసే అనేక పనులు చేతివేళ్ళలోని ఎముకల వలననే సాధ్యపడతాయి. మన వేళ్ళల్లో ఒకే ఎముక ఉంటే

మనం వేళ్ళను మడవలేము.
మనం ఏ వస్తువునూ పట్టుకోలేము లేదా వాడుకోలేము.
దీని వలన ఆహారం తీసుకోవటం కష్టమవుతుంది.
మనం ఏ వస్తువునూ ఉపయోగించలేము.
జీవ పరిణామంలో మనం చాలా వెనుకబడిపోతాము.

ప్రశ్న 8.
బంతి గిన్నె కీలు చక్కని బొమ్మగీసి, భాగాలు గుర్తించండి. అది ఉండే చోటు, ఉపయోగాలు రాయండి.
జవాబు:
బంతి గిన్నె కీలు భుజము మరియు తుంటి భాగాలలో ఉంటుంది.
ఉపయోగాలు :

చేతులు భుజానికి ఈ కీలు ద్వారా అతికి ఉండటం వల్ల చేతులను తిప్పడానికి వీలవుతుంది. తద్వారా మనం వివిధ రకాల పనులు చేయగలుగుతాం.
తుంటి భాగాలలో తొడ ఎముక అమరి ఉండి కాళ్ళను కదపడానికి సహాయపడుతుంది. దీని వలన మనం నడవడం, పరుగెత్తడం వంటి పనులు చేయగలుగుతాం.

ప్రశ్న 9.
పక్షులలో చలనాన్ని మీరు ఎలా ప్రశంసిస్తారు?
జవాబు:
పక్షుల ఎగిరే లక్షణం గురించి నేను ఆశ్చర్యపోతాను.

వాటికి అద్భుతమైన రెక్కలు మరియు ఆకర్షణీయమైన ఈకలు ఉన్నాయి. వాటి శరీరం పడవ ఆకారంలో ఉంటుంది. ఎముకలు’ తేలికగా, బోలుగా ఉంటాయి. వాటి శరీరం గాలిలో ఎగరడానికి వీలుగా మార్పు చెంది ఉంటుంది.

ఈ ఎగిరే లక్షణం వలన దూరపు ప్రాంతాలు వెళ్ళడానికి పక్షులకు సాధ్యమౌతుంది. నాకు ఎగరడానికి రెక్కలు ఉంటే బాగా ఉంటుందని అనిపిస్తుంది.

కృత్యాలు

కృత్యం – 1

6th Class Science Textbook Page No. 133

ప్రశ్న 1.
ఈ క్రింది పనులు చేయండి :
• చేతిలో బంతి, ఎదురుగా వికెట్లు ఉన్నాయని ఊహించి, మీ చేతిలోని బంతిని వికెట్ల మీదికి విసరండి.
• కింద పడుకొని నడుము దగ్గర నుండి కాలిని గుండ్రంగా తిప్పడానికి ప్రయత్నించండి.
• మీ చేతిని మోచేయి దగ్గర, కాలిని మోకాలు దగ్గర వంచండి.
• చేతులను పక్కలకు చాచండి. కొన్ని ఆహార పదార్థాలను నమలండి, చేతులను వంచి భుజాలను తాకండి.
• అదే విధంగా ఇతర శరీర అవయవాలను కూడా కదిలించండి.
• మీ పరిశీలనను పట్టికలో నమోదు చేయండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 2

కృత్యం – 2

6th Class Science Textbook Page No. 134

ప్రశ్న 2.
ఎడమచేయి పిడికిలి బిగించండి. మోచేయివద్ద వంచి భుజాన్ని బొటనవేలితో తాకండి. పటంలో చూపిన విధంగా కుడిచేయితో ఎడమచేతి దండ చేయిని తాకండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 3
• మీ మోచేయి పై భాగాన లోపల ఉబ్బెత్తుగా ఉన్న భాగాన్ని గుర్తించారా?
జవాబు:
అవును, ఈ ఉబ్బెత్తు నిర్మాణాన్ని కండరం అంటారు. ఇవి కదలికకు ఉపయోగపడతాయి.

కృత్యం – 3

6th Class Science Textbook Page No. 134

ప్రశ్న 3.
పటంలో చూపిన విధంగా అరచేయి నేలవైపు ఉండే విధంగా చేతిని ముందుకు చాపండి. ఈ చేతి వేళ్ళను ఒకదాని తర్వాత మరొకటి మడవండి. మళ్ళీ యథాస్థానానికి తీసుకురండి. చేతివేళ్ళు, మణికట్టు మధ్య మీ అరచేయి వెనుకభాగం పరిశీలించండి. కండరాల కదలిక గురించి అధ్యయనం చేయండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 4
• వేళ్ళను మడిచి, యథాస్థానానికి తెచ్చినప్పుడు ఉపయోగపడే వివిధ రకాల కండరాలను గుర్తించగలిగారా?
జవాబు:
అవును, ఒక జత కండరాలు వేలు మడవటానికి, తెరవటానికి ఉపయోగపడుతున్నాయి.

ఇదే విధంగా కాలివేళ్లను కదిలించి కాలి కండరాల కదలికను గమనించండి.

పై కృత్యాలు చేసిన తరువాత కదిలే శరీర భాగాలకు, కండరాలకు ఏమైనా సంబంధం ఉందనిపిస్తోందా?
ఈ కింద సూచించిన పనులను చేయండి.
ఈ పనులు చేస్తున్నపుడు కండరాలలో ఏవైనా కదలికలున్నట్లు అనిపిస్తోందేమో గమనించండి.
• కనురెప్పలు టపటపలాడించడం
• బరువు ఎత్తడం
• నమలడం
• బొటనవేలు కదిలించడం
• ఉచ్ఛ్వాస, నిశ్వాసాలు
జవాబు:

పనులు	కండరాల కదలిక
* కనురెప్పలు టపటపలాడించడం	నుదుటి కండరాలు
* బరువు ఎత్తడం	శరీరంలోని వివిధ కండరాలు
* నమలడం	ముఖ కండరాలు
* బొటనవేలు కదిలించడం	ముంజేతి కండరాలు
* ఉచ్ఛ్వాస, నిశ్వాసాలు	ఛాతీ కండరాలు

కృత్యం – 4

6th Class Science Textbook Page No. 136

ప్రశ్న 4.
మీ స్నేహితుని నోరు తెరచి కింది దవడని కిందికి, పైకి, పక్కకు కదిలించమని అడగండి. అతని ముఖంలో కదలికలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించండి.
– మీ స్నేహితుని చెవి దగ్గర ఎముకల్లో ఏదైనా కీలును గమనించారా?
జవాబు:
అవును, ఇక్కడ క్రింది దవడ పుర్రెతో కలుస్తుంది. ఈ క్రింది దవడ మాత్రమే పుర్రెలో కదిలే కీలు.

కృత్యం – 5

6th Class Science Textbook Page No. 136

ప్రశ్న 5.
ఒక చేతిని మడిచి నడుము దగ్గర ఉంచండి. ఇప్పుడు మెల్లగా భుజంతోపాటు చేతిని పైకి లేపండి. మరో చేతిలో వేలితో మెడనుండి భుజం వరకు జరపండి. అక్కడ ఉన్న ఎముకలను కనుక్కోవడానికి ప్రయత్నించండి. భుజం నుంచి మెడ వరకు రెండు ఎముకలు ఉంటాయి. పైకి కనిపించే ఎముకను గుర్తించడానికి ప్రయత్నించండి. దానిని జత్రుక అంటారు. దాని వెనుకవైపు ఉండే ఎముకను రెక్క ఎముక అంటారు. ఈ రెండింటిని కలిపి భుజాస్థులు. అంటారు. పటం గమనించినట్లైతే జత్రుక, రెక్కఎముక (Shoulder-blade) తో ఎక్కడ కలిసిందో చూడవచ్చు. ఇప్పుడు జత్రుక, రెక్కఎముకల మధ్య గల కీలును గుర్తించడానికి ప్రయత్నించండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 5
జవాబు:
జత్రుక, రెక్క ఎముక’ మధ్య బంతి గిన్నె కీలు ఉంది.

కృత్యం – 6

6th Class Science Textbook Page No. 137

ప్రశ్న 6.
ఊపిరితిత్తుల నిండా గాలి పీల్చి, కొంతసేపు అలాగే ఉంచండి. ఛాతిలో ఉండే ఎముకలను మెల్లగా ఒత్తి చూడండి. ఎముకలు ఛాతి మధ్య నుండి వీపు వరకు ఉన్నట్లు గుర్తిస్తారు. ఇవి ఎన్ని ఉన్నాయో లెక్కించండి. వీటినే పక్కటెముకలు అంటారు. పక్కటెముకలు (ఆసక్తికరంగా) వంగి వుండి ఛాతి ఎముక, వెన్నెముకలను కలిపి ఒక పెట్టెలాంటి నిర్మాణాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. దీనిని “ఉరఃపంజరం” అంటారు. మన శరీరంలోని కొన్ని ముఖ్యమైన అవయవాలు ఉరఃపంజరంలో ఉండి రక్షింపబడతాయి. అవి ఏమిటి?
జవాబు:
మన శరీరంలోని ముఖ్యభాగాలైన గుండె, ఊపిరితిత్తులు ఉరఃపంజరంలో రక్షించబడతాయి.

కృత్యం – 7

6th Class Science Textbook Page No. 137

ప్రశ్న 7.
మీ స్నేహితుడిని వంగి చేతులతో కాలివేళ్ళను పట్టుకోమని చెప్పండి. ఇప్పుడు అతని వీపు మధ్యభాగంలో మెడ కింది నుండి నడుము వరకు వేలితో తాకుతూ పరిశీలించండి. మీకు వీపు మధ్య భాగంలో పొడవైన ఎముకల నిర్మాణం ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది. దీనినే ‘వెన్నెముక’ అంటారు. ఇది చిన్న ఎముకలతో ఏర్పడి ఉంటుంది. వీటిని ‘వెన్నుపూసలు’ అంటారు. వెన్నుపాము వెన్నుపూసల మధ్య నుండి ప్రయాణం చేస్తుంది.

కృత్యం – 8

6th Class Science Textbook Page No. 137

ప్రశ్న 8.
పటంలో చూపిన విధంగా రెండు చేతులతో నడుము కింది భాగంలో నొక్కండి. రెండువైపుల ఒకే విధమైన ఎముక ఉండడం గమనిస్తారు. ఈ ఎముక నిర్మాణాన్ని ‘ఉరోమేఖల’ అంటారు. ఇక్కడ కాలి ఎముకలు ఎముకల సమూహాల ద్వారా వెన్నెముక అడుగు భాగానికి అతుక్కొని ఉంటాయి. దీనినే “శ్రోణి మేఖల” అంటారు. ఇది కూర్చోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 6

కృత్యం – 9

6th Class Science Textbook Page No. 138

ప్రశ్న 9.
ఎముకలు కదలడానికి కండరాలు ఉపయోగపడతాయని తెలుసుకున్నాం.
• ఒక ఎముకను మరొక ఎముక ఎలా కదిలిస్తుంది?
• ఎముకల మధ్య ఏమైనా అమరికలుంటాయా?
• అవయవం కదలికకు ఎముకల లిగమెంట్లు మాత్రమే సరిపోతాయా?
• మన శరీరంలోని అస్థిపంజరం పూర్తిగా ఒకే ఎముకతో తయారవుతుందా?
జవాబు:

కీళ్ల వద్ద ఎముకలను కలుపుతూ తంతువులు ఉంటాయి. వీటి వలన రెండవ ఎముక కదులుతుంది.
ఎముకల మధ్య ఉన్న ఈ తంతువులను లిగమెంట్లు లేదా సంధిబంధనాలు అంటారు.
అవయవాల కదలికకు లిగమెంట్లు మాత్రమే సరిపోవు. వీటి కదలికకు కండరాలు తోడ్పడతాయి.
లేదు. మన శరీరంలోని అస్థిపంజరం 306 ఎముకలతో ఏర్పడుతుంది.

కృత్యం – 10

6th Class Science Textbook Page No. 138

ప్రశ్న 10.
మీటరు పొడవున్న స్కేలు తీసుకోండి. మోచేయి మధ్యకు వచ్చేటట్లు చేతి కింద ఉంచండి. పటంలో చూపించినట్లు తాడుతో గట్టిగా కట్టమని మీ స్నేహితుడిని అడగండి. ఇప్పుడు మోచేయి దగ్గర వంచడానికి ప్రయత్నించండి. సాధ్యమైందా?ఎముకలు వంగవు అని మనకు తెలుసు కదా! మానవ అస్థిపంజరం అనేక ఎముకలతో ఏర్పడింది.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 7
• ఎముకలు వంగకపోతే ఏమవుతుంది?
• మన శరీరంలోని ఎముకలు తమదైన రీతిలో కదులుతాయి. అదెలా సాధ్యమవుతుంది?
జవాబు:

ఎముకలు వంగకపోతే జీవుల కదలిక సాధ్యం కాదు. మనం ఏ పనీ చేయలేము.
మన శరీరంలోని ఎముకల కదలికకు కీళ్ళు, లిగమెంట్లు, కండరాలు తోడ్పడతాయి.

కృత్యం – 11

6th Class Science Textbook Page No. 139

ప్రశ్న 11.
మాడిపోయిన బల్బును, కొబ్బరి చిప్పను సేకరించండి. కొబ్బరి చిప్పను తీసుకొని దానిలో మాడిపోయిన బల్బును ఉంచండి. బల్బును అటుఇటు తిప్పండి. కొబ్బరిచిప్పలో బల్బు కావలసిన వైపుకు సులభంగా తిరుగుతుంది.

ఒక ఎముక యొక్క గుండ్రటి చివరి భాగం మరొక ఎముక యొక్క గిన్నె వంటి భాగంలో అమరి ఉంటుంది. ఈ కీలులో ఎముక అన్నివైపులా సులభంగా తిరుగుతుంది. ఈ కీలును “బంతిగిన్నె కీలు” అంటారు. ఈ కీలు భుజం తుంటి భాగాలలో ఉంటుంది.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 8

కృత్యం – 12

6th Class Science Textbook Page No. 139

ప్రశ్న 12.
మీ చేతిని తిన్నగా చాపి, మోచేతిని మరో చేయి అరచేతితో పట్టుకోండి. మోచేతి కీలు వద్ద మీ చేతిని అన్ని దిక్కుల్లో తిప్పడానికి ప్రయత్నించండి.
• ఇది మోచేతి దగ్గర సాధ్యమేనా? లేదు. ఎందుకు?
జవాబు:
సాధ్యం కాదు. మోచేతి దగ్గర మడత బందు కీలు ఉంటుంది. ఇది చేతిని ఒక వైపుకు మాత్రమే కదలటానికి అనుమతినిస్తుంది.

• మీ ఇంట్లో ఇటువంటి మడతబందును ఎక్కడ గమనించవచ్చును?
జవాబు:
మన ఇంట్లో ఇటువంటి మడతబందును తలుపుల వద్ద గమనించవచ్చు.

కృత్యం – 13

6th Class Science Textbook Page No. 140

ప్రశ్న 13.
మీరు చక్కగా నిలబడి మోకాలు వంగకుండా అరచేతిని నేలకు ఆనించేలా వ్యాయామాలు చేస్తుంటారు. మీ శరీరంలోని ఏ భాగం ఈ కదలికలకు కారణమవుతుంది? జ. వెన్నెముక వలన ఈ కదలికలు సాధ్యమవుతాయి.

కృత్యం – 14

6th Class Science Textbook Page No. 140

ప్రశ్న 14.
మీ తలను పైకి, కిందికి, పక్కలకు కదల్చండి.
• తల కింద ఏదైనా కీలు ఉందని ఆలోచిస్తున్నారా?
జవాబు:
అవును. తల కింద కీలు ఉంటేనే కదలిక సాధ్యమౌతుంది.

• తలకు, మెడకు మధ్య కీలు లేకపోతే ఏమవుతుందో ఊహించండి.
జవాబు:
తల కింద కీలు లేకపోతే తలను పైకి, కిందకు కదిలించలేము.

కృత్యం – 15

6th Class Science Textbook Page No. 141

ప్రశ్న 15.
జంతువులు ఒకచోటు నుండి మరొక చోటుకు ఎలా కదులుతున్నాయో పరిశీలించండి. మీ పరిశీలనను పట్టికలో రాయండి.

జంతువు	చలనానికి ఉపయోగపడే శరీర భాగం	జంతువు చలించే విధానం
ఆవు	కాళ్ళు
మనిషి		నడవడం, పరిగెత్తడం,….
నత్త
పక్షి		దుముకడం, ఎగరడం,
కీటకం
చేప

జవాబు:

జంతువు	చలనానికి ఉపయోగపడే శరీర భాగం	జంతువు చలించే విధానం
ఆవు	కాళ్ళు	నడవటం, పరిగెత్తటం
మనిషి	కాళ్ళు	నడవడం, పరిగెత్తడం,….
నత్త	పాదం	పాకటం
పక్షి	కాళ్ళు, రెక్కలు	దుముకడం, ఎగరడం,
కీటకం	కాళ్ళు, రెక్కలు	నడవటం, ఎగరటం
చేప	వాజములు, తోక	ఈదటం, గెంతటం

• చేపలు మానవుల లాగే ఈదుతాయా? తేడా ఏమిటి? ఏ లక్షణాలు ఈదడంలో చేపకు ఎలా సహాయపడతాయి?
జవాబు:
చేపలు ఈదే విధానానికి, మనిషి ఈదే విధానానికి తేడా ఉంటుంది. మానవుడు చేతులు, కాళ్ళను ఆడించడం ద్వారా ఈదుతాడు. చేపలు వాజాల సహాయంతో ఈదుతాయి. తోకలోని పుచ్చవాజము చేప శరీరాన్ని సమతాస్థితిలో ఉంచడానికి దోహదపడుతుంది. చేప శరీరం పడవ ఆకారంలో ఉండి నీటిలో సులభంగా ఈదడానికి వీలుగా ఉంటుంది. తోక దానికి వ్యతిరేక దిశలో కదులుతుంది. దీనివల్ల ఏర్పడే కుదుపు చేప శరీరాన్ని ముందుకు తోస్తుంది. ఈ విధంగా చేపలు నీటిలో చలిస్తాయి.

కృత్యం – 16

6th Class Science Textbook Page No. 141

ప్రశ్న 16.
పేపరుతో పడవను తయారు చేయండి. నీటిలో వదలండి. పటం (ఎ) లో చూపినట్లు కోసుగా ఉండేవైపు పట్టుకొని ముందుకు తోసి, గమనించండి. తరువాత పటం (బి)లో చూపిన విధంగా పక్కనుంచి తొయ్యండి. గమనించండి, ఏ పద్ధతిలో పడవ సులభంగా కదులుతుంది? ఎందుకో ఆలోచించండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 9
జవాబు:
నీటిలో ముందుకు తోసినపుడు పడవ సులభంగా కదులుతుంది. ఎందుకంటే పటం పడవ ముందు భాగం మొనతేలి ఉంటుంది. అందువలన నీటిలో చొచ్చుకొని పోతుంది. మొనతేలిన భాగాలు ఘర్షణను సులభంగా అధిగమిస్తాయి.

ప్రాజెక్ట్ పనులు

6th Class Science Textbook Page No. 144

ప్రశ్న 1.
కీళ్ళ వ్యాధుల నిపుణుడు (ఆర్థోపెడిక్) గారిని సంప్రదించి కీళ్ళ నొప్పులకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించండి.
జవాబు:
మోకాలి నొప్పి అనేది కీళ్ల నొప్పుల యొక్క అత్యంత సాధారణ రూపం. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలామంది ప్రజలలో కనిపిస్తుంది. మృదు కణజాల గాయాల నుండి మోకాలి నొప్పి తలెత్తుతుంది.

కీళ్ళ నొప్పుల అంశంపై వివరాలను సేకరించడానికి కీళ్ళ వ్యాధుల నిపుణుడిని (ఆర్థోపెడిక్) కలవడం జరిగింది. ఆయన అందించిన సమాచారం దిగువన ఇవ్వబడినది.

కీళ్ళ నొప్పులు అధిక శారీరక శ్రమ, అధిక వ్యాయామం, ఎక్కువ సేపు ఆటలు ఆడటం వలన కలుగుతాయి.
ఆర్డెటిస్ వలన కూడ కీళ్ళ నొప్పులు వస్తాయి. కీలులోని మృదులాస్థి అరిగిపోవడం వలన ఈ పరిస్థితి తలెత్తుతుంది.
కీళ్ళ వద్ద వాపు వంటిది ఏర్పడిన సందర్భాలలోను కీళ్ళ నొప్పులు కలుగుతాయి.
అలాగే ప్రమాదాలు జరిగినపుడు, ఏదైనా గాయం తగిలినప్పుడు కీళ్ళ నొప్పి వస్తుంది.
వయసు పెరిగే కొద్దీ కీళ్ళ నొప్పులు కూడా పెరుగుతాయి.
కీళ్ళ నొప్పులకు వైద్యుడు రోగ నిర్ధారణ చేసి యాంటి ఇన్‌ఫ్లమేటరీ లేదా ఇతర మందులను సూచిస్తారు.
కీళ్ళ నొప్పులను తగ్గించడంలో ఫిజియోథెరపీ ఉపకరిస్తుంది. ఎలక్ట్రోథెరపీ, హాట్/కోల్డ్ థెరపీ, అల్ట్రాసౌండ్, ఇంటర్ ఫరెన్షియల్ కరెంట్ థెరపీ వంటి పలురకాలు ఫిజియోథెరపీ పద్ధతులు కీళ్ల నొప్పులను తగ్గించడానికి దోహదపడుతున్నాయి.

ప్రశ్న 2.
మీరు మీ ఇంటి దగ్గర నిర్వహించే వివిధ కార్యకలాపాలలో ఏయే కీళ్ళు పాల్గొంటాయో తెలిపే జాబితా పేర్కొనండి.
జవాబు:
కీళ్ళతో సంబంధం లేకుండా మనం ఎటువంటి కదలికను చేయలేము. మన రోజువారీ కార్యకలాపాలలో వాటికి కీలక పాత్ర ఉంది.

పనులు	పాల్గొనే కీళ్ళు
1. నడవటం	మడత బందు కీళ్ళు
2. రాయటం	జారెడు కీళ్ళు
3. బంతి విసరటం	బంతి గిన్నె కీళ్ళు
4. కారు నడపటం	బంతి గిన్నె కీళ్ళు మరియు మడత బందు కీళ్ళు
5. ఆటలు ఆడటం	జారెడు కీళ్ళు, బంతి గిన్నె కీళ్ళు మరియు మడత బందు కీళ్ళు
6. దుమకటం	బంతి గిన్నె కీళ్ళు మరియు మడత బందు కీళ్ళు

ప్రశ్న 3.
అంతర్జాలం (ఇంటర్నెట్) నందు కోడి అస్థిపంజరం మొత్తాన్ని పరిశీలించి, వివిధ రకాల కీళ్ళు, ఎముకలు, కండరాలు, టెండాన్లు, లిగమెంట్ల జాబితా తయారుచేయండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 10

ప్రశ్న 4.
అంతర్జాలం (ఇంటర్నెట్) నందు మేక కీళ్ళను గుర్తించి, కీళ్ళ జాబితా తయారుచేయండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 11

ప్రశ్న 5.
ఎక్స్-రే ఫిల్ములను సేకరించి, అవి ఏ శరీర భాగాలకు సంబంధించినవో తెలియజేసే ఒక నివేదిక రాయండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 12
జారెడు కీళ్ళు :
కొద్ది కదలికను మాత్రమే అనుమతించే కీళ్ళు ఇవి. జారెడు కీళ్ళలో ఒక ఎముక మరొకదానిపైకి జారడానికి అనుమతిస్తుంది. మణికట్టులోని జారెడు కీళ్ళు వంచుటకు ఉపయోగపడతాయి. ఇవి చాలా చిన్న ప్రక్క ప్రక్క కదలికలను చేస్తాయి. చీలమండలు మరియు వెన్నెముకలలో జారెడు కీళ్ళు ఉన్నాయి.

AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 13
బొంగరపు కీలు :
ఇది గుండ్రని కదలికను మాత్రమే అనుమతిస్తుంది. పుర్రెను వెన్నెముకకు కలిపే కీలుని బొంగరపు లేదా మెడ కీలు అంటారు.

బంతిగిన్నె కీలు :
ఒక ఎముక యొక్క బంతి ఆకారపు ఉపరితలం మరొకటి ఎముక గిన్నెలాంటి ఆకారంలో అమరిపోతుంది. బంతి మరియు గిన్నె కీళ్ళకు ఉదాహరణలు : తుంటి మరియు భుజం.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 14

మడత బందు కీలు :
ఎముకల చివరలను ముందుకు మరియు వెనుకకు కదిలించడానికి ఈ కీలు ఉపయోగపడును. ఈ కీలులో కదలిక ఒకే దిశలో ఉండును.
ఉదాహరణలు :
మోకాలు మరియు మోచేతులు. పక్కటెముకలు వంగి ఉంటాయి. ఇవి ఛాతీ ఎముక మరియు వెన్నెముకలను కలిపి ఒక పెట్టెలాంటి నిర్మాణాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. దీనిని ఉరః పంజరం అంటారు.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 12 కదలిక – చలనం 15

AP Board 8th Class Social Solutions Chapter 5 అడవులు – వినియోగం, సంరక్షణ

November 1, 2023

SCERT AP 8th Class Social Study Material Pdf 5th Lesson అడవులు – వినియోగం, సంరక్షణ Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 8th Class Social Solutions 5th Lesson అడవులు – వినియోగం, సంరక్షణ

8th Class Social Studies 5th Lesson అడవులు – వినియోగం, సంరక్షణ Textbook Questions and Answers

Improve your learning (మీ అభ్యసనాన్ని మెరుగుపడుచుకోండి)

ప్రశ్న 1.
కింది వాక్యాలను మీరు అంగీకరిస్తారా ? అంగీకరించటానికీ, అంగీకరించకపోటానికి కారణాలను పేర్కొనండి. (AS1)
a) అడవులను సంరక్షించటానికి వ్యక్తిగత ఆస్తి అన్న భావన ముఖ్యమైనది.
b) అడవులన్నింటినీ మనుషులు కాపాడాలి. …
c) గత కొద్ది శతాబ్దాలుగా భూమి మీద నివసిస్తున్న ప్రజలు తమ జీవనోపాధికి అడవులపై ఆధారపడటం తగ్గింది.
జవాబు:
a) ఈ వాక్యాన్ని అంగీకరిస్తున్నాను. నాది అన్నభావనే ఎవరినైనా నడిపిస్తుంది. ఆ భావన గిరిజనులలో పోగొట్టడం మూలంగానే 200 ఏళ్ళ నుంచి అడవులు తగ్గిపోయాయి.

b) అవును, నేను ఈ వాక్యాన్ని అంగీకరిస్తున్నాను. అడవులనన్నింటినీ మనుషులు కాపాడాలి. ఎందుకంటే అడవుల వలన సకల మానవాళీ లబ్ధి పొందుతోంది. అవి లేకపోతే మానవాళి మనుగడే లేదు.

C) ఈ వాక్యాన్ని నేను అంగీకరిస్తున్నాను. ఎందుకంటే ప్రజలకి అనేక రకాలైన ఇతర ఉద్యోగ, వ్యాపార అవకాశాలు భూమి మీద లభిస్తున్నాయి. కాబట్టి వీరు అడవుల మీద జీవనోపాధికి ఆధారపడటం తగ్గించారు.

ప్రశ్న 2.
గత కొన్ని శతాబ్దాలలో అటవీ వినియోగంలో వచ్చిన ప్రధాన మార్పులతో ఒక పట్టిక తయారు చేయండి. గత తరగతుల పాఠ్య పుస్తకాలు చూడాల్సిన అవసరం రావచ్చు. (AS3)

జవాబు:

అంశం	గిరిజన జీవనంపై ప్రభావం	అడవిపై ప్రభావం
వ్యవసాయ ఆవిర్భావం	వ్యవసాయ ఆవిర్భావం మూలంగా గిరిజనులు తమ సాంప్రదాయ ఆహారాన్ని మార్చి, పంటలు పండించి తినటం అలవాటు చేసుకున్నారు. దుంపలు, పళ్ళు, తేనె మొదలైన సహజ ఆహారాలకు దూరమౌతున్నారు.	దీని మూలంగా వీరు అడవిని నరికి చదును చేసి వ్యవసాయం చేస్తున్నారు. 4, 5 సం\|\|రాల తర్వాత వేరే చోటికి వెళ్ళి అక్కడ కూడా యిదే విధంగా చేస్తారు. ఆ ప్రాంతాల్లో చెట్లు మొలిచి పెద్దవిగా ఎదగాలంటే చాలా ఏళ్ళు పడుతుంది.
వలసపాలకుల రాక	వలసపాలకులు అడవులపై వీరికి ఉన్న హక్కులన్నీ, లాక్కున్నారు. వాళ్ళ గురించి పట్టించుకోలేదు. వీరు నిరాశ్రయులయ్యారు. కూలీలుగా మారారు. వీరు అభద్రతా భావనకు గురి అయ్యారు.	అడవులు అటవీశాఖ ఆధ్వర్యంలోనికి వెళ్ళి పోయాయి, రక్షిత, రిజర్వు అడవులుగా వర్గీకరించబడ్డాయి. వీటి మీద ఆదాయం ప్రభుత్వం ఆ తీసుకునేది. తన బిడ్డలైన గిరిజనులను దూరం చేసుకున్నాయి. ప్రభుత్వ వినియోగం పెరిగింది.
ప్రభుత్వ నియమాలు	స్వతంత్ర్యం తరువాత కూడా వీరి పరిస్థితులు మారటానికి ప్రభుత్వం ఏమి చేయలేదు. బ్రిటిషు విధానాన్నే అవలంబించారు. ఈ విధానాల కారణంగా వారి బ్రతుకులు ఇంకా అధ్వాన్నంగా తయారయ్యాయి.	1988లో జాతీయ అటవీ విధానాన్ని, ఉమ్మడి అటవీ యాజమాన్యాన్ని ప్రకటించి అడవుల పరిరక్షణకు. గిరిజనులను, అటవీ శాఖను బాధ్యులను చేశారు. పులుల అభయారణ్యాలు ఏర్పడ్డాయి. అటవీ హక్కుల చట్టం 2006 వల్ల గిరిజనులకి వారి హక్కులు, వారి భూములు వారికి వచ్చాయి.

ప్రశ్న 3.
పైన ఇచ్చిన వాటి ఆధారంగా, లేదా అడవుల గురించి మీకు తెలిసిన దానిని బట్టి మీరు నివసిస్తున్న ప్రదేశానికి దగ్గరలో ఉన్న అడవిని ఈ దిగువ అంశాలలో వివరించండి. (AS4)

జవాబు:
మాది మారేడుమిల్లి గ్రామం. మా అడవి ఈ విధంగా ఉంటుంది.

చెట్ల సాంద్రత	కనిపించే చెట్లు	చెట్ల ప్రత్యేక అంశాలు
ఎకరాకు 650 నుండి750 చెట్ల వరకూ ఉన్నాయి.	1. వెలగ	1) ఈ కాయలు తినడానికి, పచ్చడికి ఉపయోగిస్తారు.
	2. తునికి	2) ఈ ఆకులను బీడీలు చుట్టటానికి ఉపయోగిస్తారు.
	3. వేప	3) శక్తి రూపం, వ్యాధి నిరోధక శక్తి కలిగినది.
	4. ఉసిరి	4) ఔషధ విలువలు కలిగినది.
	5. టేకు	5) గట్టికలప, గృహ వినియోగానికి
	6. బూరుగు	6) దూది తీయడానికి

ప్రశ్న 4.
ఆంధ్రప్రదేశ్-అడవులు పటాన్ని పరిశీలించి ఏ జిల్లా జిల్లాల్లో అత్యధికంగా అడవులచే ఆవరించబడి ఉన్నాయో పేర్కొనండి. (AS5)
జవాబు:
తూర్పు గోదావరి, విశాఖపట్నం, కడప, కర్నూలు, శ్రీకాకుళం మరియు ప్రకాశం జిల్లాలు అత్యధికంగా అడవులచే ఆవరించబడి ఉన్నాయి.

ప్రశ్న 5.
ఒక పాఠశాలలో కొంత మంది విద్యార్థులు ‘వనమహోత్సవ కార్యక్రమం’లో పాల్గొని కొన్ని మొక్కలు నాటారు. దీనికి మీరు ఎలా స్పందిస్తారు? (AS6)
జవాబు:
దీనికి నేను చాలా ఆనందిస్తాను. చిన్న వయస్సు విద్యార్థులు దీనికి అలవాటు పడితే దేశభవిష్యత్తు చాలా బాగుంటుంది. అయితే మొక్కలు నాటడమే కాక వాటిని సక్రమంగా పెరిగేలా కూడా బాధ్యత తీసుకోవాలి. అపుడే ఇది ఫలవంతమౌతుంది.

ప్రశ్న 6.
“ఆంధ్రప్రదేశ్ లో అడవులు” శీర్షిక కిందగల పేరాను చదివి క్రింది ప్రశ్నకు జవాబు రాయండి.
మన రాష్ట్రంలో అటవీ విస్తీర్ణ అభివృద్ధికై నీవు సూచించే సలహాలు ఏవి? (AS2)
జవాబు:

సామాజిక అడవుల పెంపకం చేపట్టాలి.
పూడ్చి వేసిన గనుల ప్రాంతంలో మొక్కలను పెంచాలి.
అడవులలోని ఖాళీ ప్రదేశాలలో చెట్లను పెంచాలి.
గృహావసరాలకు ప్రత్యామ్నాయాలను అన్వేషించాలి.
ఆక్రమణదారులకు అడ్డుకట్ట వేయాలి.
సామాన్య ప్రజలలో అడవుల ఆవశ్యకత పట్ల అవగాహనను కలిగించాలి.

ప్రశ్న 7.
ఈ పాఠంలో ఇచ్చిన వివిధ రకాలైన అడవుల చిత్రాలలో ఉన్న ప్రదేశాలను మీ దగ్గరున్న అట్లా లో గుర్తించండి. వాటి మధ్య ఉన్న పోలికలు, భేదాలను నీవు గుర్తించగలవా? (AS5)
జవాబు:
పాఠంలో ఇచ్చిన చిత్రాలలో క్రింది అడవుల గురించి పేర్కొనబడింది.

పశ్చిమ కనుమలలోని అనైముడిలోని సతతహరిత అడవులు
హిమాలయాలలోని గుల్ మాలో మంచుతో నిండిన దేవదారు చెట్ల అడవి.
ఛత్తీస్ గఢ్ లోని టేకు అడవులు.
రాయలసీమలోని పొద అడవులు.
తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని కోరింగ మడ అడవులు.

పైన పేర్కొన్న అడవులు గల ప్రదేశాలను అట్లా లో గుర్తించగలను. వాటి మధ్య ఉన్న పోలికలు, భేదాలను కూడా గుర్తించగలను.

ప్రశ్న 8.
సతత హరిత అడవులకు, ఆకురాల్చే అడవులకు గల తేడాలేవి?
జవాబు:

సతత హరిత అడవులు	ఆకురాల్చే అడవులు
1) చాలా ఎక్కువ వర్షపాతం, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు ఉండే భూమధ్యరేఖ ప్రాంతాలు, కేరళ, అండమాన్లలో ఎల్లప్పుడూ పచ్చగా ఉండే సతత హరిత అడవులుఉంటాయి.	1) కొన్ని నెలల పాటు మాత్రమే వర్షాలు పడి సంవత్సరంలో అధిక భాగం పొడిగా, వెచ్చగా ఉండే ప్రాంతాలలో ఈ అడవులు పెరుగుతాయి.
2) ఈ ప్రాంత చెట్లు ఆకులు రాల్చి తిరిగి చిగురించేందుకు పట్టేకాలం తక్కువ	2) బాగా వేడిగా ఉండే నెలల్లో ఇవి ఆకులను రాల్చి వర్షాకాలంలో తిరిగి చిగురిస్తాయి. మన రాష్ట్రంలో ఈ అడవులు మాత్రమే ఉన్నవి.
3) హిమాలయ ప్రాంతంలో మంచు కురిసే ప్రాంతంలో దేవదారు వంటి వృక్షాలు పెరుగుతాయి.	3) ఈ అడవులు మన రాష్ట్రంలో శ్రీకాకుళం, విశాఖపట్నం జిల్లాల్లోనూ, తూర్పు గోదావరి ఏజెన్సీ ప్రాంతంలోనూ ఉన్నాయి.

ప్రశ్న 9.
పేజీ నెం. 59లో ఉన్న చిత్రాలను పరిశీలించి ఒక వ్యాఖ్య రాయండి. (AS2)

జవాబు:
అడవులలో జంతువులతో కలిసి జీవించిన మానవుడు వ్యవసాయానికై మైదాన ప్రాంతానికి వచ్చాడు. అయితే మానవ సంతతి (జనాభా) విపరీతంగా పెరగటంతో తన పూర్వపు నివాసాలైన అడవులను నాశనం చేసి నిర్మాణాలు చేపట్టి, జంతువులు నివసించేందుకు చోటులేకుండా చేశాడు. జీవ వైవిధ్యానికి తావులేకుండా చేసి తన మనుగడకే ముప్పు తెచ్చుకుంటున్నాడు. ఆ

ప్రశ్న 10.
అటవీ హక్కుల చట్టం 2006 సారాంశాన్ని వివరించండి. (AS1)
జవాబు:

అటవీ హక్కుల చట్టం 2006లోని మార్పులకు వ్యతిరేకంగా గిరిజనులు నిరసనలు వ్యక్తం చేస్తూ వచ్చారు. పోరాడుతూ వచ్చారు.
వీళ్ల తరఫున అనేక స్వచ్ఛంద సంస్థలు నిలబడి అడవులపై గిరిజనుల హక్కుల కోసం జాతీయస్థాయి ప్రచార ఉద్యమాన్ని చేపట్టాయి.
సుదీర్ఘ చర్చల తరవాత 2006లో పార్లమెంటు అటవీ హక్కుల చట్టాన్ని చేసింది.
గిరిజనులకు చెందిన అడవులలో వాళ్లకు సంప్రదాయంగా వస్తున్న హక్కులను తిరస్కరించి గత రెండు వందల సంవత్సరాలుగా గిరిజనులకు తీవ్ర అన్యాయం చేశామని మొదటిసారి అంగీకరించారు.
గిరిజనుల హక్కులు పునరుద్ధరించకుండా అడవులను సంరక్షించటం అసాధ్యమని కూడా గుర్తించారు.
ఈ కొత్త చట్టం చేయటానికి మూడు ప్రధాన కారణాలను అది పేర్కొంది. అవి :
i) మొదటిది, అడవులను సంరక్షించటమే కాకుండా అదే సమయంలో అటవీ వాసులకు జీవనోపాధినీ, ఆహార భద్రతను కల్పించాల్సి ఉండడం.
ii) రెండవది, అడవుల సుస్థిరత, మనుగడలలో అంతర్భాగమైన అటవీ వాసులు తరతరాలుగా సాగుచేస్తున్న భూములపై, నివాస ప్రాంతాలపై హక్కులను వలసపాలనలో, స్వతంత్రం వచ్చిన తరవాత కూడా గుర్తించకపోవటం వల్ల జరిగిన చారిత్రక అన్యాయాన్ని సరిచేయాల్సి ఉండడం.
iii) మూడవది, ప్రభుత్వం చేపట్టిన అభివృద్ధి పనుల వల్ల (ఆనకట్టలు, పులుల అభయారణ్యాలు వంటివి) నిర్వాసితులైన వారితో సహా అటవీ వాసుల భూమి హక్కులు, అడవిలోకి వెళ్ళే హక్కుల విషయంలో దీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న అభద్రతను పరిష్కరించాల్సి ఉండటం.
ఈ చట్టం వల్ల అటవీ వాసులకు, సంప్రదాయంగా అటవీ వస్తువులపై ఆధారపడిన వాళ్లకు అడవులపై తమ హక్కులు తిరిగి లభించాయి, సాగుచేస్తున్న భూములకు పట్టాలు వచ్చాయి.
ఈ చట్టాన్ని సరిగా అమలు చేస్తే తరతరాలుగా గిరిజనులకు జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని కొంతమేరకు సరిదిద్దవచ్చు.

8th Class Social Studies 5th Lesson అడవులు – వినియోగం, సంరక్షణ InText Questions and Answers

8th Class Social Textbook Page No.49

ప్రశ్న 1.
గత తరగతులలో వారు అదవుల గురించి, అక్కడ నివసిస్తున్న ప్రజల గురించి చదివారు. అవి గుర్తు తెచ్చుకుని అటవీ ప్రజల గురించి మాట్లాడండి.
జవాబు:
“అందరికీ నమస్కారం. అడవులు భూమి మీద జీవానికి ప్రాణ ప్రదాతలు. ఎక్కడైనా అడవులు ఆ దేశ విస్తీర్ణంలో 33% ఆక్రమించి ఉండాలి. కాని భారతదేశంలో కేవలం 24% మాత్రమే ఆవరించి ఉన్నాయి. ఈ సంఖ్యలు మనం ఎంత ప్రమాదంలో ఉన్నాయో సూచిస్తున్నాయి. అడవి బిడ్డలైన గిరిజనులలో దాదాపు 60% పైన అడవులలోనే నివసిస్తున్నారు. వారి జీవన విధానం ప్రకృతి ననుసరించి సాగుతుంది. వారి ఆచార వ్యవహారాలు, కట్టుబాట్లు, మతపరమైన కార్యక్రమాలు, సమూహాలు, వ్యవసాయం ఒకటి కాదు, అన్నీ వారిని మిగతా ప్రపంచీకులతో భిన్నంగా నిలబెడతాయి. వారి మనుగడ సవ్యంగా సాగితేనే, ప్రపంచం సవ్యంగా నడుస్తుంది. కాబట్టి అడవుల అభివృద్ధికి అందరూ సహకరించండి. కృతజ్ఞతలు, నమస్తే”.

ప్రశ్న 2.
తరగతిలో ప్రతి ఒక్కరూ అడవి చిత్రం గీసి, వాటిని పోల్చండి.

జవాబు:
అన్ని చిత్రాలను పోల్చండి :
కొన్ని చిత్రాలలో అడవులు దట్టంగాను, క్రింద నేల కూడా కనబడకుండా తీగలు అల్లుకుని పోయి ఉన్నాయి. కొన్ని చిత్రాలలో అడవులలో చెట్లు దూరం దూరంగా మధ్యలో ఖాళీ నేల కనిపిస్తూ ఉన్నాయి. కొన్ని చిత్రాలలో అడవులు అక్కడక్కడా చెట్లు మధ్యలో మైదానాలు లాగా ఉన్నాయి.

ప్రశ్న 3.
మీలో కొంతమందికి దగ్గరలోని అడవి తెలిసే ఉంటుంది – అక్కడి చెట్లు, మొక్కలు, జంతువులు, రాళ్లు, వంకలు, పక్షులు, పురుగులు చూసి ఉంటారు. ఇవి తెలిసిన వాళ్లని వాటి గురించి వివరించమనండి, అక్కడ ఏం చేస్తారో చెప్పమనండి.
జవాబు:
మాది తూర్పు గోదావరి జిల్లా మారేడుమిల్లి. మా ఊరే ఒక అడవి. మా ఊరు ప్రకృతి సౌందర్యానికి నెలవు. ఇక్కడ వెదురు, రావి, వేప, ఉసిరి, టేకు, సాలు మొ॥న వృక్షాలు అధికంగా ఉన్నాయి. కాఫీ, రబ్బరు మొక్కలు కూడా ఉన్నాయి. ఇక్కడ కౄర మృగాలు కూడా ఉన్నాయని మా పెద్దలు చెబుతారు. ఇక్కడ రకరకాల పిట్టలు, రంగు రంగుల పురుగులు మాకు కనువిందు చేస్తాయి. ఈ ప్రాంతాన్ని చూడటానికి అనేక మంది ఇక్కడకు వస్తారు. ఆనందంగా చూసి వెళతారు. మేము ఇక్కడ దొరికే దుంపలు, పళ్ళు, తేనె తింటాము. వాటిని తీసుకుని వెళ్ళి పట్నాలలో అమ్మి డబ్బు సంపాదిస్తాము. ఎలుగుబంటి వెంట్రుకలు, మూలికలు కూడా అమ్మి మాకు కావలసిన సొమ్ములను సంపాదించుకుంటాము.

ప్రశ్న 4.
కట్టెపుల్లలు, ఆకులు, పళ్లు లేదా దుంపలు సేకరించటానికి మీరు ఎప్పుడైనా అడవికి వెళ్లారా? దాని గురించి తరగతిలో వివరించండి. మీ ప్రాంతంలో అడవినుంచి ప్రజలు సేకరించే వస్తువుల జాబితా తయారు చేయండి. అలా సేకరించిన వాటిని ఏమి చేస్తారు?
జవాబు:
మాది పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా వీరవాసరం మండలం, శృంగవృక్షం గ్రామం. మా నాన్నగారు రామచంద్రరావుగారు ఇక్కడ పాఠశాలలో పనిచేస్తున్నారు. ఒకసారి మా యింట్లో చండీ హోమం తలపెట్టారు. దానికి కావలసిన సమిధలు సేకరించడానికి నేను, మా స్నేహితులు కలిసి మా దగ్గరలోని అడవికి వెళ్ళాము. రావి, మారేడు, నేరేడు సమిధల్ని సేకరించాము. అడవిలోపలికి వెళ్ళాలంటే చాలా భయం వేసింది. మా ప్రాంతం వారు తేనె, మూలికలు, అనేక రకాల బెరళ్ళు, ఉసిరి, జిగురు, కుంకుళ్ళు, చింతపండు మొదలైనవి సేకరిస్తారు. అవి వారి అవసరాలకు ఉంచుకుని మిగతావి చుట్టు ప్రక్కల వారికి అమ్ముతారు.

ప్రశ్న 5.
మన జానపద కథలు, పురాణాలు పలుమార్లు అడవులను పేర్కొంటాయి. అటువంటి కథ ఏదైనా తరగతిలో చెప్పండి.
జవాబు:
మన పురాణాలలో ప్రఖ్యాతి గాంచినవి రామాయణ, మహాభారతాలు. ఈ రెండూ వనవాసాల్ని గురించి చెబుతున్నాయి. ఇది రామాయణానికి సంబంధించినది. రామునికి పట్టాభిషేకం ప్రకటించగానే, ఆయనకి మారుటి తల్లి అయినటువంటి ‘కైక’, 14 ఏళ్ళు అరణ్యవాసం శిక్ష ఆయనకి వేస్తుంది. అప్పుడు రాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతతో సహా వనవాసానికి వెళతారు. ఆ అడవి మధ్య భారతదేశంలో చత్తీస్ గఢ్, ఒడిశా, మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ లలో విస్తరించి ఉన్నటువంటి అడవి. దండనకు ఉపయోగపడింది కాబట్టి దీనిని దండకారణ్యమని కూడా అన్నారు. అయితే ఈ అరణ్యవాసమే లోకకళ్యాణానికి దారి తీసింది. రావణుడు సీత నెత్తుకుపోవడం, రాముడు రావణున్ని చంపడం ఇవన్నీ ఈ అరణ్యవాసం మూలంగానే జరిగాయి.

ప్రశ్న 6.
అనేక అడవులను ప్రజలు పవిత్రంగా భావించి పూజిస్తారు. దేవుళ్లు, దేవతలు నివసించే ప్రాంతాలుగా కొన్ని అడవులు ప్రఖ్యాతిగాంచాయి. వాటి గురించి తెలుసుకుని తరగతి గదిలో చెప్పండి.
జవాబు:
వాపరయుగం తరువాత కలియుగం ప్రారంభం అయ్యే సమయంలో మునులు, ఋషులు అందరూ కలిసి బ్రహ్మదేవుని ప్రార్థించారట – కలియుగంలో ‘కలి’ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది. మేము తపస్సు చేసుకోవడానికి మంచి ప్రదేశాన్ని చూపించండని అడిగారట. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు ఒక పవిత్ర చక్రాన్ని తీసుకుని భూలోకం మీదకు విసిరాడట. అది ఉత్తరాన గోమతీ నదీ తీరంలో పాంచాల, కోసల (ప్రస్తుతం సీతాపూర్, U.P) ప్రాంతాల మధ్యలో పడిందట. ఆ ప్రాంతంలో వారిని తపస్సు చేసుకోమని బ్రహ్మ చెప్పాడట. అదే నేటి నైమిశారణ్యం చాలా పవిత్ర భూమి. భారతదేశంలో సూతుడు, శౌనకాది మహామునులకు చెప్పిన పురాణాలన్నీ ఇక్కడ చెప్పబడినవే. ఇది ఋషుల యజ్ఞయాగాదులతోనూ, తపోబలంతోను శక్తివంతమైన అడవి. మనం కూడా ఒకసారి చూసి వద్దాం రండి.

8th Class Social Textbook Page No.50

ప్రశ్న 7.
అడవి అంటే ఏమిటి? అడవిని అనేక రకాలుగా నిర్వచించవచ్చు. అడవికి నిర్వచనం రాయండి. వీటిని తరగతిలో చర్చించి అధిక శాతం విద్యార్థులకు సరైనవిగా అనిపించే అంశాలను రాయండి.
జవాబు:
చెట్లతో ఉన్న విశాలమైన భూ భాగాన్ని అడవి అని అంటారు.

నిర్వచనం :

ఒక స్థలం యొక్క పరిసరాలు అన్ని వైపులా చెట్లతో ఆవరించబడి ఉంటే దానిని అడవి అంటారు.
పర్యావరణాన్ని అనేక రకాల చెట్లతో ప్రభావితం చేసే ప్రాంతంను అడవి అంటారు.

విద్యార్థులకు సరియైనవిగా అనిపించే అంశాలు :

స్థలం : చాలా పెద్దదై ఉండాలి.
చెట్లు : అంత పెద్ద స్థలం ఒకే రకమైనగాని, అనేక రకాలయిన చెట్లతో ఆవరించబడియుండాలి.
పర్యావరణాన్ని ప్రభావితం చేయటం : అడవుల వలన పర్యావరణం నిజంగానే ప్రభావితం అవుతుంది.

ప్రశ్న 8.
అడవి నేపథ్యంలో క్రింది చిత్రానికి ఒక వ్యాఖ్యానం రాయంది.
జవాబు:

వ్యాఖ్యానం:
“ముందు అడుగేస్తే నుయ్యి,
వెనుకడుగేస్తే గొయ్యి.”
“హద్దు మీరిన వినియోగం,
శూన్యమవును భవితవ్యం”

8th Class Social Textbook Page No.51

ప్రశ్న 9.
అడవులు ఉండటం ముఖ్యమా ? అడవులన్నింటినీ నరికివేసి వ్యవసాయానికి, గనుల తవ్వకానికి, కర్మాగారాల నిర్మాణానికి, మనుషుల నివాసానికి ఉపయోగిస్తే ఏమవుతుంది ? అడవులు లేకుండా మనం జీవించలేమా ? మీ తరగతిలో చర్చించండి.
జవాబు:
మానవులు, వృక్షాలు పరస్పర ఆధారితాలు. అడవులు లేకుండా మనుషులు జీవించలేరు. మనం వదిలిన CO₂ వృక్షాలు, వృక్షాలు వదిలిన O₂ మనము పీల్చుకుని జీవిస్తున్నాము. భూమి మీద 1/3వ వంతు వృక్షాలు, లేదా అడవులు ఉంటేనే మానవ మనుగడ సాధ్యమౌతుంది లేదా ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించి మన జీవనానికి అవరోధం ఏర్పడుతుంది.

ప్రశ్న 10.
ఈ ఊరికి, పట్టణానికి దగ్గరలో ఉన్న అటవీ ప్రాంతం ఏది ? ఈ ప్రాంతం వ్యవసాయ భూమిగా, గనులుగా, నివాస , ప్రాంతంగా మారకుండా ఇంకా చెట్లతో ఎందుకు ఉందో తెలుసుకోండి?
జవాబు:
మాది మారేడుమిల్లి గ్రామం. ఇది కొండపైన ఉన్నది. తూ.గో జిల్లాలోనిది. రంపచోడవరం అడవి ప్రాంతం కూడా మాకు చాలా దగ్గర. ఇవి రెండూ అటవీ ప్రాంతాలే. ఇది బ్రిటిషువారి హయాంలో కూడా స్వతంత్రంగానే నిలిచింది. గిరిజనుల హయాంలోనే చాలా వరకూ ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో ఎటువంటి ఖనిజాలు బయల్పడలేదు. త్రవ్వకాలు జరుపబడలేదు. దీని భౌగోళిక పరిస్థితి, చారిత్రక అంశాల రీత్యా ఇది చెట్లతో నిండి అడవిగానే మిగిలిపోయింది.

8th Class Social Textbook Page No.54

ప్రశ్న 11.
సముద్ర తీరంలోని ప్రత్యేక పరిస్థితులను మడ చెట్లు ఎలా మలుచుకున్నాయో కనుక్కోండి.
జవాబు:
మడ అడవులు సముద్రతీర ప్రాంతాలలో ఎక్కువగా పెరుగుతాయి. ఉప్పునీటికి, సముద్ర అలల ప్రవాహానికి అనుగుణంగా ఈ చెట్లు పెరుగుతాయి. సముద్ర అలలు ఈ ప్రాంతాలను రోజులో కొన్ని గంటల పాటు ముంచెత్తి తరువాత వెనక్కి తగ్గుతాయి. అంటే కొన్ని గం||ల పాటు ఉప్పునీటితోనూ, కొన్ని గంటల పాటు నీళ్ళు లేకుండానూ ఉంటుంది. ఇటువంటి క్లిష్టపరిస్థితులలో బతకటానికి ఈ చెట్లు కొన్ని ప్రత్యేక అంశాలను అలవరుచుకున్నాయి. ఇవి కొమ్మల నుండి గొట్టాలవంటి అమరిక కలిగిన వేర్లవంటి వాటిని కలిగి ఉండి అవి నేలలో పాతుకొనిపోయి ఉంటాయి. వీటి ద్వారా ఇవి నీటిని, వాటికి కావలసిన గాలిని పీల్చుకుంటాయి. అలలను తట్టుకునే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి. అంతేకాక ఉప్పును వేర్ల దగ్గరే అడ్డగిస్తాయి. వీటి ఆకులలో ఉప్పును విసర్జించే గ్రంథులు ఉన్నాయి.

ప్రశ్న 12.
నైజీరియాలోని భూమధ్యరేఖా ప్రాంత అడవుల గురించి చదివింది గుర్తుండి ఉంటుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అడవులకూ, భూమధ్యరేఖా ప్రాంతపు అడవులకు ముఖ్యమైన తేడాలు ఏమిటి?
జవాబు:

భూమధ్యరేఖా ప్రాంతపు అడవులు	ఆంధ్రప్రదేశ్ అడవులు
1) ఇవి భూమధ్యరేఖకు యిరువైపులా వ్యాపించి, ఉన్నాయి.	1) ఇవి భూమధ్యరేఖకి ఉత్తరాన మాత్రమే ఉన్నాయి.
2) ఇవి చాలా దట్టమైనవి.	2) ఇవి కొన్ని దట్టమైనవి, కొన్ని చాలా పలుచనివి.
3) ఇవి తడి, చిత్తడి నేలలో ఉంటాయి.	3) ఇవి ఎక్కువ కాలం పొడిగా ఉండే నేలలో ఉంటాయి.
4) అనేక రకాల వృక్షాలు పెరుగుతాయి.	4) చాలా తక్కువ రకాల వృక్షాలు ఉంటాయి.
5) ఇవి రవాణా సౌకర్యాలకు అనువుగా ఉండవు.	5) వీటిలో చాలా వరకు ప్రయాణం చేయడానికి, రవాణా సౌకర్యాలకు అనువుగా ఉంటాయి.

ప్రశ్న 13.
“మన రాష్ట్రంలో ప్రతి సంవత్సరం వంద చదరపు కిలోమీటర్ల మేర అడవి తగ్గిపోతు ఉంది” …… ఈ పరిస్థితి సరైనదేనా? తరగతిలో చర్చించండి.
జవాబు:
ఈ పరిస్థితి సరియైనది కాదు. దీనివలన మన రాష్ట్రంలో జీవ వైవిధ్యం అడుగంటిపోతుంది. వర్షాలు తగ్గిపోతాయి. ఉపరితల సారం కొట్టుకుపోతుంది. యింకా అనేక కారణాల వలన యిది విషమ పరిస్థితి అని చెప్పవచ్చును.

8th Class Social Textbook Page No.56

ప్రశ్న 14.
a) అడవులను ప్రజలు ఉపయోగించుకుంటూ, వాటిని సంరక్షించడం సాధ్యమేనా?
b) చెట్లను కొట్టి, మార్కెట్టులో అమ్మి డబ్బు చేసుకోవచ్చని ఎవరైనా ఆశపెట్టి ఉంటే వాళ్ళు ఏమి చేసి ఉండేవాళ్ళు?
జవాబు:
a) సాధ్యమే. మన ప్రస్తుత సమాజంలో తోటలున్నవారు వాటి కాయలను, పళ్ళను అమ్ముకుని సంరక్షించుకున్నట్లే వీటిని సంరక్షించవచ్చు.

b) వారు కచ్చితంగా దీనిని వ్యతిరేకిస్తారు. వారు వారి అవసరాలకి కొమ్మో, రెమ్మో నరుకుతారేమో కాని ఎవరెంత ఆశచూపినా చెట్లు మాత్రం నరికి ఉండే వారు కాదు. ఎందుకంటే అడవి వారికి ఇల్లు వంటిది. ఉన్న యింటినే ఎవరూ కూలదోసుకోరు కదా !

8th Class Social Textbook Page No.57

ప్రశ్న 15.
నీలగిరి చెట్లు, తేయాకు తోటలకూ, అడవికీ మధ్య ఏమైనా తేడాలు ఉన్నాయా ? తరగతిలో చర్చించండి.
జవాబు:
అడవిలో ఉండే చెట్లు చాలా పొడవుగా ఉండి, పై భాగంలో దాని పొడవు ఎంత ఉందో దాదాపు అంత చుట్టుకొలతతో గుబురుగా కొమ్మలు, రెమ్మలు ఉండాలి. నీలగిరి చెట్లు పొడవుగానే ఉంటాయి కానీ, పై భాగంలో గుబురుగా ఉండవు. తేయాకు తోటల్లో మొక్కలు చాలా ఎత్తు పెరుగుతాయి కాని వాటిని ఎత్తు పెరగనివ్వరు. 3, 4 అడుగుల ఎత్తు పెరిగిన ‘వెంటనే కత్తిరిస్తారు. అంత కంటే ఎత్తు పెరిగితే అవి ఆకులు కోయటానికి అందక, పనికి రాకుండా పోతాయి. కాబట్టి ఈ మూడింటికీ మధ్య ఈ తేడాలు ఉన్నాయి.

8th Class Social Textbook Page No.58

ప్రశ్న 16.
అడవిని గిరిజనులు రక్షించడానికీ, అటవీ అధికారులు రక్షించడానికీ మధ్య తేడాలు ఏమిటి?
జవాబు:
అడవి గిరిజనులకు అమ్మ వంటిది. వారి జననం, జీవితం, మరణం అన్నీ ఆ అడవి తల్లి ఒడిలోనే. వారికి, అడవికి మధ్య తేడాను వారు భావించరు. కాబట్టి అడవికి వారు ఎటువంటి ముప్పు వాటిల్లనివ్వరు. చివరికి వారు చేసే వ్యవసాయంలో కూడా నేలను ఎక్కువ దున్నితే, నేల వదులయి మట్టి కొట్టుకు పోతుందని, అక్కడక్కడ గుంటలు చేసి దాంట్లో విత్తనాలు వేస్తారు.

అటవీ అధికారులు ఉద్యోగరీత్యా ఏవో ప్రాంతాల నుండి అక్కడకు వస్తారు. వారికి ఆ ప్రాంతంపై అభిమానం కాని, ప్రాణాలొడి దానిని రక్షించాలనే భావం కాని సాధారణంగా ఉండవు. వీరికి గిరిజనులపై విశ్వాసం కూడా ఉండదు. ఇవే అడవిని గిరిజనులు రక్షించటానికీ, అటవీ అధికారులు రక్షించడానికీ మధ్య తేడాలు.

ప్రశ్న 17.
ఏ పద్ధతి అనుసరించి ఉంటే బాగుండేదో తరగతిలో చర్చించండి.
జవాబు:
ప్రభుత్వం గిరిజన ప్రజలను తమ సాంప్రదాయ పద్ధతిలో జీవించనిచ్చి ఉంటే బాగుండి ఉండేదని మేము భావిస్తున్నాము. వారిని అడవుల నుండి వేరుచేసి అడవులకు, వారికి కూడా ద్రోహం చేసినట్లయింది. అంతేగాక వలస పాలకుల పాలనను అనుసరించినట్లయింది అని మేము భావిస్తున్నాము.

ప్రశ్న 18.
గత 200 సంవత్సరాలలో అడవులు తగ్గిపోతూ ఉండటానికి కారణాల జాబితా తయారు చేయండి. దీనికి పోడు వ్యవసాయం కూడా ఒక కారణమా ? మీ వాదనలు పేర్కొనండి.
జవాబు:
అడవులు తగ్గిపోవడానికి కారణాలు :

వ్యవసాయం పెరుగుదల
పశువులను మేపటం
పెద్ద పెద్ద ప్రాజెక్టులు
వంట చెరుకు, గృహవినియోగం కోసం ఎక్కువ ఉపయోగించడం
పేపరు తయారీ
గనుల త్రవ్వకం
నూనె, గ్యాసు వెలికితీత
కార్చిచ్చులు మొ||నవి.

దీనిలో పోడు వ్యవసాయం కూడా కొంత కారణమని చెప్పవచ్చు. పూర్వం గిరిజనులు అడవిపై ఆధారపడి జీవనం సాగించేవారు. వీరు కూడా ఎక్కువ శాతం ‘పోడు’ మీద ఆధారపడేసరికి అడవులు వ్యవసాయ భూములుగా మారుతున్నాయి. వీటిలో మళ్ళీ చెట్లు పెరగాలంటే దానికి చాలా ఏళ్ళు పడుతుంది.

ప్రశ్న 19.
ప్రభుత్వం విధించిన భూమి శిస్తును గిరిజనులు కట్టలేకపోవటానికి కారణాలు ఏమిటి?
జవాబు:
బ్రిటిషు వారు ఒక్క కలంపోటుతో గిరిజనుల హక్కులను నేలరాసి, ఈ భూమిని వ్యవసాయానికి, జమిందార్లకు, రైతులకు ఇచ్చి ఆదాయాన్ని పొందాలనుకున్నారు. ఏ హక్కులు లేని గిరిజనులు కూలీలైనారు. గిరిజనులు పొందిన భూములకు శిస్తులు చెల్లించాల్సి వచ్చేది. ఇవి కట్టడానికి వారి దగ్గర సొమ్ములుండవు. కారణం గిరిజనులు వారి రోజు వారీ గ్రాసాన్నీ చూసుకునే వారు తప్ప దాచుకోవడం, మదుపు చేయడం లాంటి అవకాశాలు, అవసరాలు వారికుండేవి కావు – కాబట్టి వారు ఈ శిస్తులను చెల్లించలేకపోయేవారు.

8th Class Social Textbook Page No.60

ప్రశ్న 20.
గత 200 సంవత్సరాలుగా గిరిజనులకు జరిగిన అన్యాయాన్ని ఈ చట్టం ఎంతవరకు తీరుస్తుంది?
జవాబు:
చట్టం చేయటం వలన మాత్రమే గిరిజనులకు జరిగిన అన్యాయం తీరదు. దానిని సరిగా అమలు జరిగేలా పరిస్థితులు ఉంటేనే మనం మార్పును చూడగలం.

ప్రశ్న 21.
సి.ఎఫ్. ఎమ్, ఇతర సామాజిక అటవీ పథకాలకు సంబంధించి మీ పెద్ద వాళ్ళ అనుభవాలను తెలుసుకోండి.
జవాబు:
అటవీ విధానాలను బ్రిటిషు వారి కాలంలోనే ప్రవేశపెట్టారు. 1882లో మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో మద్రాసు అటవీ చట్టాన్ని ప్రవేశపెట్టి దాని తర్వాత కాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ చట్టంగా మార్చారు. 1915లో ఒక చట్టాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. 1956, 1967, 1970, 1971లలో ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ విధానాలను తయారుచేస్తారు. చివరికి భారతదేశం 1990లో ఉమ్మడి అటవీ యాజమాన్యాన్ని ప్రకటించింది. 1993లో ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ విధానాన్ని ప్రకటిస్తూ దానినే సి.ఎఫ్.ఎమ్ గా పేరు మార్చింది. అయితే 1990 తర్వాత వచ్చినవన్నీ ప్రభుత్వం, గిరిజనులు ఇద్దరూ అడవులను పరిరక్షించవలసినదిగా చెప్పాయి. వీటన్నిటి లోటుపాట్లను సవరిస్తూ, 2006లో చేసిన అటవీ చట్టం గిరిజనులకు పూర్వపు హక్కులను పునరుద్ధరింపచేసింది. హక్కులు, చట్టాలు ఇవన్నీ కూడా ప్రతి ఒక్కరూ బాధ్యత తీసుకున్నపుడే విజయవంతం అవుతాయి. లేకుంటే పరిస్థితి ఎక్కడ వేసిన గొంగళి’ అక్కడే అన్నట్లు ఉంటుంది. ఇంతేగాక 1976లో సామాజిక అడవుల పెంపకాన్ని కూడా ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టింది. అడవుల పైనున్న ఒత్తిడిని తగ్గించి అన్ని రకాల ఖాళీ నేలలలో చెట్లను పెంచడమే దీని ముఖ్యోద్దేశం.

8th Class Social Textbook Page No.61

ప్రశ్న 22.
ఈ విషయాన్ని తరగతిలో చర్చించండి – గిరిజన ప్రజలకు జరిగిన అన్యాయాలను సరిచేయడానికి ఇదే సరియైన మార్గమా? అడవులను కాపాడటంలో ఇది ఎలా ఉపయోగపడుతుంది? దీనికి ఏ యితర చర్యలు చేపట్టాలి
జవాబు:
గిరిజన ప్రజలకు జరిగిన అన్యాయాలను సరిచేయడానికి ఇది సరియైన మార్గమని నేను విశ్వసిస్తున్నాను. అడవిలో పుట్టి పెరిగిన వారే అడవిని రక్షించగలరు. అయితే వాటిని గిరిజనులు వ్యాపార, వాణిజ్య అవసరాలకు ఉపయోగించకుండా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది. వారికి కావలసిన కనీస అవసరాలకు కొంత ప్రభుత్వం మార్గం చూపించగలిగితే వారు ఎటువంటి వ్యతిరేక చర్యలకు పోకుండా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది.

పట నైపుణ్యాలు

ప్రశ్న 23.
మీకీయబడిన భారతదేశ పటంలో ఈ క్రింది ప్రాంతాలను గుర్తించండి.
జవాబు:

హిమాలయా ఆల్ఫైన్ అడవులు
కేరళ అడవులు
శ్రీకాకుళం
పశ్చిమ కనుమలలోని అనైముడిలోని అడవులు
దండకారణ్యం

8th Class Social Textbook Page No.54

ప్రశ్న 24.
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో అడవులను చూపించే పటం చూడండి. మీ జిల్లాలో అడవులు ఉన్నాయా ? ఉంటే, అవి ఎటువంటి అడవులు?

జవాబు:
మాది తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కాకినాడ. మాకు 20 కి||మీల దూరంలో ‘కోరింగ సాంక్చువరీ’ ఉన్నది. దాని దగ్గర మడ అడవులు ఉన్నాయి. ఇక్కడ సముద్రపు వెనుకజలాలున్నాయి. ఈ ప్రాంతంలోనే ఈ మడ అడవులు ఉన్నాయి.

AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు

November 1, 2023

SCERT AP 6th Class Science Study Material Pdf 6th Lesson అయస్కాంతంతో సరదాలు Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 6th Class Science 6th Lesson Questions and Answers అయస్కాంతంతో సరదాలు

6th Class Science 6th Lesson అయస్కాంతంతో సరదాలు Textbook Questions and Answers

Improve Your Learning (అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరచుకుందాం)

I. ఖాళీలను పూరించండి.

1. అయస్కాంతంచే ఆకర్షించబడే పదార్థాలను ……. అంటారు. (అయస్కాంత పదార్థాలు)
2. కాగితం ………….. పదార్థం కాదు. (అయస్కాంత పదార్ధం)
3. పూర్వకాలంలో నావికులు కొత్త ప్రదేశాలలో ప్రయాణించవలసిన మార్గపు దిక్కును తెలుసుకోవడానికి ……….. ఉపయోగిస్తారు. (అయస్కాంత దిక్సూచి)
4. ఒక అయస్కాంతానికి ఎల్లప్పుడు …………… ధృవాలు ఉంటాయి. (రెండు)

II. సరైన సమాధానాన్ని గుర్తించండి.

1. అయస్కాంతం ద్వారా ఆకర్షించబడే వస్తువు
A) చెక్క ముక్క
B) సాధారణ సూది
C) రబ్బరు
D) కాగితం ముక్క
జవాబు:
B) సాధారణ సూది

2. స్వేచ్ఛగా వేలాడదీయబడిన అయస్కాంతం ఎల్లప్పుడు చూపే దిక్కులు
A) ఉత్తరం – తూర్పు
B) దక్షిణం – పశ్చిమ
C) తూర్పు – పడమర
D) ఉత్తరం – దక్షిణం
జవాబు:
D) ఉత్తరం – దక్షిణం

3. అయస్కాంతాలు తమ ధర్మాలను కోల్పోయే సందర్భంలో
A) ఉపయోగించినప్పుడు
B) నిల్వ చేసినపుడు
C) సుత్తితో కొట్టినపుడు
D) శుభ్రం చేసినపుడు
జవాబు:
C) సుత్తితో కొట్టినపుడు

III. ఈ క్రింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
మీ తరగతి గదిలోని అయస్కాంత మరియు అనయస్కాంత పదార్థాల జాబితా తయారు చేయండి.
జవాబు:

అయస్కాంత పదార్థాలు	అనయస్కాంత పదార్థాలు
1. ఇనుప మేకు	గోడ
2. టేబుల్ ఫ్రేమ్	బల్ల
3. ఇనుప కుర్చీ	నల్ల బల్ల
4. కిటికీ చువ్వలు	చెక్క కిటికీ

ప్రశ్న 2.
ఒక అయస్కాంతానికీ, ఒక ఇనుపకడ్డీకి ఒకే పరిమాణం, ఆకారం, రంగు ఉన్నాయి. వాటిలో ఏది అయస్కాంతమో, ఏది ఇనుపకడ్డీయో ఎలా కనుక్కొంటారు? వివరించండి.
జవాబు:

ఒక అయస్కాంతము ఉపయోగించి ఇచ్చిన వాటిలో ఏది అయస్కాంతమో, ఏది ఇనుపకడ్డీనో కనుగొనవచ్చు.
అయస్కాంతం యొక్క రెండు ధృవాలచే ఆకర్షింపబడిన దానిని ఇనుప కడ్డీగా నిర్ధారించవచ్చు.
అయస్కాంతం యొక్క ఒక ధృవముచే ఆకర్షింపబడి మరొక ధృవముచే వికర్షించబడితే దానిని అయస్కాంతంగా నిర్ధారించవచ్చు.
అయస్కాంతం యొక్క విజాతి ధృవాలు వికర్షింపబడటమే దీనికి కారణం. ఇనుప ముక్కకు ధృవాలు ఉండవు కావున వికర్షణ సాధ్యము కాదు.

ప్రశ్న 3.
శ్రీవిద్యకు వాళ్ల ఉపాధ్యాయురాలు భూమి ఒక అయస్కాంతం అని చెప్పింది. కానీ శ్రీవిద్యకు చాలా సందేహాలు కలిగి టీచరు కొన్ని ప్రశ్నలడిగింది. ఆమె అడిగిన ప్రశ్నలేమై ఉండవచ్చు?
జవాబు:

భూమి అయస్కాంతం అని ఎలా చెప్పగలము?
భూమి ఇనుప వస్తువులతో పాటు మిగిలిన వాటిని ఎలా ఆకర్షిస్తుంది?
భూమికి అయస్కాంత ధర్మము ఎలా వస్తుంది?
మొత్తం భూమి అయస్కాంతంగా పని చేస్తుందా?

ప్రశ్న 4.
భూమి ఒక అయస్కాంతమా? నీవెలా చెప్పగలవు?
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 1

అయస్కాంతాన్ని స్వేచ్ఛగా పురి లేని దారానికి వ్రేలాడతీయండి.
అది ఎల్లప్పుడు ఉత్తర, దక్షిణ ధృవాలను చూపుతుంది.
దీనికి కారణం భూమి ఒక అయస్కాంతంగా పనిచేయటమే.
భూ అయస్కాంత ధృవాలకు వ్యతిరేకంగా అయస్కాంత ధృవాలు ఆకర్షించటం వలన ఇలా జరుగును. దీనిని బట్టి భూమి ఒక అయస్కాంతం అని చెప్పవచ్చు.

ప్రశ్న 5.
కింద ఇచ్చిన పదార్థాలలో ఏవి అయస్కాంత పదార్థాలో, ఏవి అనయస్కాంత పదార్థాలో ఊహించండి. తర్వాత ఒక దండాయస్కాంతంతో పరీక్షించి మీరు ఊహించిన వాటిని సరిచూసుకోండి. అన్ని పదార్థాలనూ పరిశీలించాక మీరేమి చెప్పగలరు? ప్లాస్టిక్, ఇనుము, సీలు (ఉక్కు, కర్ర అల్యూమినియం, బంగారం, వెండి, రాగి, కాగితం, గుడ్డ.
జవాబు:

అయస్కాంత పదార్థాలు	అనయస్కాంత పదార్థాలు
ఇనుము, స్టీలు	ప్లాస్టిక్, కర్ర, కాగితం, గుడ్డ, బంగారం, వెండి, రాగి, అల్యూమినియం.

ప్రశ్న 6.
దండాయస్కాంతం బొమ్మ గీసి, ధృవాలను గుర్తించండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 2

ప్రశ్న 7.
భూమి ఒక పెద్ద అయస్కాంతం అని తెలుసుకుని సూర్య ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆ విషయాన్ని కనుక్కొన్న శాస్త్రవేత్తల ఆలోచనను ప్రశంసించాడు. అయస్కాంతాలకు సంబంధించి మీరు ప్రశంసించదలచిన అంశాలేమైనా ఉన్నాయా? ఎలా ప్రశంసిస్తారు?
జవాబు:

నేను ఈ క్రింది విషయాలలో అయస్కాంతాలను అభినందిస్తున్నాను.
ప్రతి అయస్కాంతానికి రెండు ధృవాలు ఉంటాయి. మనం ఒక అయస్కాంతాన్ని రెండు ముక్కలుగా విడదీస్తే, ప్రతి ముక్క రెండు ధృవాలను అభివృద్ధి చేస్తుంది మరియు అవి రెండు స్వతంత్ర అయస్కాంతాలుగా పనిచేస్తాయి.
స్వేచ్ఛగా వ్రేలాడతీసిన అయస్కాంతం ఎల్లప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఉంటుంది. క్రొత్త ప్రదేశాలలో దిశలను గుర్తించడంలో ఇది సహాయపడుతుంది.
అయస్కాంత ప్రేరణ కారణంగా ఇనుపమేకు అయస్కాంతం వలె పనిచేయటం ఆసక్తికరంగా ఉంది.
అయస్కాంత లెవిటేషన్ ధర్మం విద్యుదయస్కాంత రైళ్లను నడపడానికి సహాయపడుతుంది.
అయస్కాంతాల ఆకర్షణ లక్షణం అయస్కాంత పదార్థాలను వాటి మిశ్రమాల నుండి వేరు చేయడానికి సహాయపడుతుంది.
ఈ ఆకర్షణ లక్షణాన్ని ఉపయోగించి భారీ బరువు ఉన్న అయస్కాంత పదార్థాలను ఎత్తడానికి ఎలక్ట్రికల్ క్రేన్లకు సాధ్యమౌతుంది.
మోటార్లు, స్పీకర్లు మొదలైన వివిధ పరికరాలలో అయస్కాంతాలు ఉపయోగపడతాయి.

ప్రశ్న 8.
నిత్య జీవితంలో అయస్కాంతాలను ఎక్కడెక్కడ వినియోగిస్తారో రాయండి.
జవాబు:

మన నిత్య జీవితంలో చాలా సందర్భాలలో అయస్కాంతాలు ఉపయోగిస్తాము.
రేడియో మరియు టి.వి. స్పీకర్లలో అయస్కాంతాలు వాడతారు.
ఎలక్ట్రిక్ మోటార్ లో అయస్కాంతాలు వాడతారు.
ఇంటి తలుపులు, షోకేలో అయస్కాంతాలు వాడతారు.
ఆఫీస్ బల్లపై గుండుసూదుల పెట్టెలో అయస్కాంతం ఉంటుంది.
గాలిలో ప్రయాణించే ఎలక్ట్రిక్ ట్రైన్లలో అయస్కాంతం వాడతారు.
సెల్ ఫోన్ కవర్, హాండ్ బాగ్ లో అయస్కాంతాలు ఉంటాయి.
కొన్ని ఆటబొమ్మలలో అయస్కాంతం ప్రధాన ఆకర్షణ.
సముద్ర నావికులు వాడే దిక్సూచిలో అయస్కాంతం ఉంటుంది.

కృత్యాలు

కృత్యం – 1

6th Class Science Textbook Page No. 61

ప్రశ్న 1.
ఒక స్టీల్ గ్లాసును తీసుకొండి. అందులో ఒక అయస్కాంతం ఉంచండి. ఒక సూదిని తీసుకొని దారం ఎక్కించండి. పటంలో చూపిన విధంగా సూది చివరి భాగానికి దగ్గరగా ఉన్న దారాన్ని వేలితో నొక్కిపెట్టి గ్లాసును నెమ్మదిగా పైకి లేపండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 3
• ఏమి జరుగుతుంది?
జవాబు:
గ్లాసును తాకకుండా సూది నిలువుగా నిలబడుతుంది.

• గ్లాసుకు తగలకుండా సూది నిటారుగా పైకి లేచి నిలబడిందా? ఎందుకని అలా జరిగింది?
జవాబు:
అవును, గ్లాసులోని అయస్కాంతం సూదిని ఆకర్షించటం వలన సూది నిలబడింది.

కృత్యం – 2

6th Class Science Textbook Page No. 62

ప్రశ్న 2.
ఒక దండాయస్కాంతం, ఇనుప మేకు, పేపర్ క్లిప్, ప్లాస్టిక్ స్కేలు, గాజు ముక్క కాగితం ముక్క ఇత్తడి తాళంచెవి, పెన్, పెన్సిల్, బ్లేడు, సీలు చెమ్చా, చాకు, సుద్దముక్క చెక్కముక్కలను తీసుకోండి. ఆ వస్తువులు ఏయే పదార్థాలతో తయారయ్యాయో గుర్తించండి. ఒక్కొక్క వస్తువును అయస్కాంతంతో తాకించండి. అన్ని వస్తువులనూ అయస్కాంతం ఆకర్షించిందా? మీ పరిశీలన వివరాలను, ఆ వస్తువు తయారీకి వాడిన పదార్ధాన్ని క్రింది పట్టికలో నమోదు చేయండి.

వస్తువు పేరు	ఏ పదార్థంతో ఆ వస్తువు తయారయింది? ఇనుము/ప్లాస్టిక్ అల్యూమినియం/గాజు/చెక్క/ఇతరాలు	వస్తువును అయస్కాంతం ఆకర్షించిందా ? అవును / కాదు
ఇనుప మేకు	ఇనుము	అవును
ప్లాస్టిక్ స్కేలు	ప్లాస్టిక్	కాదు

జవాబు:

వస్తువు పేరు	తయారైన పదార్థం	ఆకర్షించిందా లేదా?
1. ఇనుప మేకు	ఇనుము	ఆకర్షించింది
2. ప్లాస్టిక్ స్కేలు	ప్లాస్టిక్	ఆకర్షించలేదు
3. కాగితం ముక్క	కాగితం	ఆకర్షించలేదు
4. గాజు ముక్క	గాజు	ఆకర్షించలేదు
5. ఇత్తడి తాళం చెవి	లోహం	ఆకర్షించింది
6. పెన్	ప్లాస్టిక్	ఆకర్షించలేదు
7. పెన్సిల్	చెక్క	ఆకర్షించలేదు
8. బ్లేడ్	ఇనుము	ఆకర్షించింది
9. స్టీలు చెమ్చా	స్టీల్	ఆకర్షించలేదు
10. చాకు	ఇనుము	ఆకర్షించింది
11. సుద్ద ముక్క	సున్నం	ఆకర్షించలేదు
12. చెక్క ముక్క	చెక్క	ఆకర్షించలేదు
13. పేపర్ క్లిప్	ఇనుము	ఆకర్షించింది

• ఏయే పదార్థాలను అయస్కాంతం ఆకర్షించింది?
జవాబు:
ఇనుప మేకు, బ్లేడ్, చాకు, ఇత్తడి తాళం చెవి, పేపర్ క్లిప్.

• ఏయే పదార్థాలను ఆకర్షించలేదు?
జవాబు:
ప్లాస్టిక్ స్కేల్, గాజు ముక్క, కాగితం ముక్క పెన్, పెన్సిల్, స్టీల్ చెంచా, సుద్ద ముక్క, చెక్క ముక్క

• అయస్కాంత పదార్థాలకు కొన్ని ఉదాహరణలు ఇవ్వండి.
జవాబు:
ఐరన్, కోబాల్ట్, నికెల్

• అనయస్కాంత పదార్థాలకు కొన్ని ఉదాహరణలు ఇవ్వండి.
జవాబు:
బంగారం, వెండి, రాగి, కలప, కాగితం, ప్లాస్టిక్.

కృత్యం – 3

6th Class Science Textbook Page No. 63

ప్రశ్న 3.
ఒక తెల్ల కాగితం తీసుకుని దానిమీద ఇనుప రజను పలచగా, అంతటా ఏకరీతిగా ఉండే విధంగా చల్లండి. ఆ కాగితం కింద ఒక దండాయస్కాంతాన్ని ఉంచండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 4
• ఏం గమనించారు?
జవాబు:
దండాయస్కాంతం వద్దకు ఇనుప రజను చేరటం గమనించాను.

• ఇనుప రజనను ఆకర్షించే ధర్మం దండాయస్కాంతం యొక్క అన్ని భాగాలకు ఒకే విధంగా ఉంటుందా?
జవాబు:
లేదు. దండాయస్కాంతం చివరల వద్ద అయస్కాంతం మధ్య భాగం కంటే ఎక్కువ ఇనుప రజను చేరింది.

• మీరు చల్లిన ఇనుప రజను అమరికలో ఏమైనా తేడా గుర్తించారా?
జవాబు:
అవును. ఏకరీతిలో వ్యాపించిన ఇనుప రజను వాటి సరళిని మార్చి దండాయస్కాంతం యొక్క ధృవాల వద్ద ఎక్కువగా కేంద్రీకరించబడింది. ఈ రెండు ధృవాల మధ్య చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఇనుప రజను కొన్ని గీతల వలె అమరిపోయింది.

కృత్యం – 4

6th Class Science Textbook Page No. 64

ప్రశ్న 4.
ఒకే పరిమాణం కలిగిన రెండు దండాయస్కాంతాలను తీసుకుని పటంలో చూపినట్లు వాటిని వివిధ పద్ధతుల్లో అమరుస్తూ వాటి మధ్య ఆకర్షణ, వికర్షణలను పరిశీలించండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 5
• ఏం గమనించారు?
జవాబు:
అయస్కాంతాలు ఆకర్షించుకోవటమే కాకుండా వికర్షించుకోవటం నేను గమనించాను.

• ఎప్పుడు అయస్కాంతాలు ఒకదానితో ఒకటి ఆకర్షించుకున్నాయి?
జవాబు:
మొదటి రెండు పరిస్థితులలో అయస్కాంతాలు ఆకర్షించుకొన్నాయి. అంటే విభిన్న ధృవాలు దగ్గరగా వచ్చినప్పుడు అవి ఆకర్షిస్తాయి.

• ఎప్పుడు అయస్కాంతాలు ఒకదానితో ఒకటి వికర్షించుకున్నాయి?
జవాబు:
చివరి రెండు పరిస్థితులలో అయస్కాంతాలు వికర్షించుకొన్నాయి. అంటే ఒకే ధృవాలు దగ్గరగా వచ్చినప్పుడు అవి వికర్షించుకొంటాయి.

కృత్యం – 5

6th Class Science Textbook Page No. 64

ప్రశ్న 5.
ఒక దండాయస్కాంతం మధ్యలో పురిలేని సన్నని దారం కట్టి పటంలో చూపినట్లుగా భూమికి సమాంతరంగా ఉండే విధంగా ఒక స్టాండుకు వేలాడదీయండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 6
• ఆ దండాయస్కాంతం నిశ్చలస్థితికి వచ్చిందా?
జవాబు:
కొంత సమయం తరువాత ఆ దండాయస్కాంతం నిశ్చలస్థితికి వచ్చింది.

• కొంత సమయం ఆగండి. నీవు ఏమి గమనించావు?
జవాబు:
అయస్కాంతం నిశ్చలస్థితిలోకి వచ్చాక అది ఉత్తర, దక్షిణ దిక్కులను సూచిస్తున్నట్లు మీరు గమనించవచ్చు. ఉత్తర దిక్కును సూచించే అయస్కాంతకొనకు ఏదైనా రంగుతో ఒక గుర్తు పెట్టండి. ఇప్పుడు ఆ అయస్కాంతాన్ని కొద్దిగా కదిలించి తిరిగి అది నిశ్చల స్థితికి వచ్చేవరకు ఆగండి.

• రంగు గుర్తు గల అయస్కాంతపు కొన ఇప్పుడు ఏ దిశను సూచిస్తుంది?
జవాబు:
రంగు గుర్తు గల అయస్కాంతపు కొన ఎల్లప్పుడూ ఉత్తర దిక్కునే సూచిస్తుంది.

• ఈ కృత్యాన్ని వేరొక స్థలంలో చేసి చూడండి. ఏం గమనించారు?
జవాబు:
స్వేచ్ఛగా వేలాడదీయబడ్డ దండాయస్కాంతం ఎల్లప్పుడు ఉత్తర, దక్షిణ దిక్కులను సూచిస్తుంది.

కృత్యం – 6

6th Class Science Textbook Page No. 65

ప్రశ్న 6.
అయస్కాంతం తయారుచేసే విధానంను వివరింపుము.
జవాబు:
ఉద్దేశ్యం : అయస్కాంతం తయారు చేయడం.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 7

కావలసిన పరికరాలు :
ఇనుపమేకు, దండాయస్కాంతం, గుండుసూదులు, ఇనుప రజను.

తయారీ విధానం :

ఒక సన్నని ఇనుపమేకును తీసుకొని బల్లమీద ఉంచండి.
ఇప్పుడు దండాయస్కాంతాన్ని తీసుకుని పటంలో చూపినట్లు దండాయస్కాంతపు ఒక ధృవాన్ని ఇనుప మేకు ఒక కొనవద్ద ఆనించి రెండో కొన వరకు రుద్దండి. అయస్కాంతాన్ని పైకెత్తి తిరిగి అదే ధృవాన్ని మేకు యొక్క మొదటి కొనవద్ద ఆనించి రెండవ కొన వరకూ రుద్దండి.
ఇలా 30 నుండి 40 సార్లు చేయండి.
ఇప్పుడు మేకును గుండుసూదులు లేదా ఇనుప రజను దగ్గరకు తీసుకురండి.

పరిశీలన :
ఇనుప మేకు గుండుసూదులు లేదా ఇనుపరజనును ఆకర్షిస్తుంది.

ఫలితం :
ఇనుప మేకు ఒక అయస్కాంతం.

• ఇప్పుడు ఆ మేకును దారంతో కట్టి స్వేచ్ఛగా వేలాడదీస్తే ఏం జరుగుతుంది?
జవాబు:
ఇనుప మేకు అయస్కాంతం వలె ఉత్తర, దక్షిణ దిక్కులను చూపిస్తుంది.

కృత్యం – 7

6th Class Science Textbook Page No. 65

ప్రశ్న 7.
అయస్కాంత దిక్సూచి (కంపాస్)ను తయారుచేసే విధానంను వివరింపుము.
జవాబు:
ఉద్దేశ్యం : అయస్కాంత దిక్సూచి (కంపాస్)ని తయారుచేయడం.

కావలసిన పరికరాలు :
అయస్కాంతీకరించిన గుండుసూది, టేప్, కార్క్ (బెండు), గ్లాసులో నీళ్ళు, డిటర్జెంటు.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 8

తయారీ విధానం :

అయస్కాంతీకరించిన ఒక గుండుసూదిని తీసుకొని కార్క్ (బెండు) ముక్కపై టేక్ అంటించండి.
పటంలో చూపినట్లు ఒక గ్లాసులోని నీటిలో తేలియాడేటట్లు ఆ క్కా నుంచండి.
కార్క్ సులభంగా తేలడానికి గ్లాసులో నీటికి కొంత డిటర్జెంటును కలపండి.

పరిశీలన :
అయస్కాంతీకరించిన ఆ సూది ఉత్తర, దక్షిణ దిక్కులను సూచిస్తుంది.

ఫలితం : ఈ కృత్యమే అయస్కాంత దిక్సూచి.

కృత్యం – 8

6th Class Science Textbook Page No. 66

ప్రశ్న 8.
అయస్కాంత ప్రేరణను ఎలా నిరూపిస్తారు?
జవాబు:
లక్ష్యం : అయస్కాంత ప్రేరణను గమనించడం లేదా అర్థం చేసుకోవడం.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 9

అవసరమైన పదార్థాలు :
పిన్నిసు, గుండు సూది, దండాయస్కాంతం

విధానం :
పిన్నిసు తీసుకొని దండాయస్కాంతం దగ్గరకు తీసుకురండి. అప్పుడు అది అయస్కాంతానికి అంటుకొంటుంది. ఈ పిన్నీసుకు ఒక గుండు సూదిని అంటించండి.

పరిశీలన :
గుండుసూదికి అయస్కాంతంతో నేరుగా సంబంధం లేనప్పటికి పిన్నీసు ఆకర్షించినది. దీనికి కారణం అయస్కాంతానికి అరిటి ఉన్న పిన్నీసు కూడా అయస్కాంతం వలె పని చేస్తుంది. దీనినే అయస్కాంత ప్రేరణ అంటారు.

ఫలితం :
దండాయస్కాంతం కారణంగా అయస్కాంతధర్మం పిన్నీసులో ప్రేరేపించబడుతుంది. అయస్కాంత పదార్థానికి దగ్గరగా ఒక అయస్కాంతం ఉండటం వల్ల అది అయస్కాంత ధర్మాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. అయస్కాంత ఈ ధర్మాన్నే అయస్కాంత ప్రేరణ అంటారు.

• పిన్నీసు అయస్కాంతానికి అంటుకొని ఉండకపోతే (దూరంగా ఉంటే) అది గుండుసూదిని ఆకర్షిస్తుందా?
జవాబు:
పిన్నీసు అయస్కాంతానికి అంటుకొని ఉండకపోతే అది గుండుసూదిని ఆకర్షించలేదు.

• పిన్నీసు అయస్కాంతానికి అంటుకోకుండా అతి దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు అది గుండుసూదిని ఆకర్షించగలుగుతుందా?
జవాబు:
పిన్నీసు అయస్కాంతానికి అంటుకోకుండా అతి దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు అది గుండు సూదిని ఆకర్షిస్తుంది.

కృత్యం – 9

6th Class Science Textbook Page No. 66

ప్రశ్న 9.
ఒకే పరిమాణం, ఆకారం, రంగు కలిగిన మూడు వస్తువులను మీకిస్తే ఒక దండాయస్కాంతాన్ని ఉపయోగించి వాటిలో ఏ వస్తువు అయస్కాంతమో, ఏ వస్తువు అయస్కాంత పదార్థంతో చేసినదో, ఏ వస్తువు అనయస్కాంత పదార్థంతో తయారు చేసినదో ఎలా కనుక్కొంటారు?

ఆ మూడు వస్తువులను వరుసగా దండాయస్కాంతపు ఒక ధృవం వద్దకు తీసుకురండి. ఆ వస్తువులను అయస్కాంతం ఆకర్షించిందా? వికర్షించిందా? లేదా ఆ వస్తువులు ఆకర్షణకు గానీ వికర్షణకు గానీ లోనుకాకుండా ఉన్నాయా? చూడండి. మీ పరిశీలనలను పట్టికలో నమోదు చేయండి. తిరిగి ఆ వస్తువులను దండాయస్కాంతం రెండోధృవం వద్దకు తీసుకొనిరండి. మీ పరిశీలనలను పట్టికలో నమోదు చేయండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 6 అయస్కాంతంతో సరదాలు 10

ఒక వస్తువు దండ అయస్కాంతం యొక్క ఒక ధ్రువం ద్వారా ఆకర్షించబడి, దాని ఇతర ధృవంతో వికర్షించబడితే అప్పుడు అది ఒక అయస్కాంతం. కాబట్టి వస్తువు-1 అయస్కాంతం.
ఒక వస్తువు దండాయస్కాంతం యొక్క రెండు ధ్రువాలచే ఆకర్షించబడి, ఏ ధృవంతో వికర్షించకపోతే, అది అయస్కాంతం పదార్థం. కాబట్టి వస్తువు-2 అయస్కాంత పదార్థంతో రూపొందించబడింది.
ఒక వస్తువు అయస్కాంతం ద్వారా ఆకర్షించబడకపోతే లేదా దాని ద్వారా వికర్షించబడకపోతే, అది అనయస్కాంత పదార్థం. కాబట్టి వస్తువు – 3 అనయస్కాంత పదార్థంతో రూపొందించబడింది.

ప్రాజెక్ట్ పనులు

6th Class Science Textbook Page No. 70

ప్రశ్న 1.
మీ ఇంటికి ముఖద్వారం ఏ దిశలో ఉంది? ఆలోచించి చెప్పండి. తర్వాత దిక్సూచి ఉపయోగించి కచ్చితంగా అది ఏ దిశలో ఉందో కనుక్కొని మీ సమాధానంతో పోల్చి చూడండి. అదేవిధంగా కింది విషయాలను కూడా . ఊహించండి, పరీక్షించండి.
ఎ) నువ్వు ఏ దిశలో తల ఉంచి పడుకుంటావు?
బి) నువ్వు ఏ దిశవైపు తిరిగి చదువుకుంటావు?
సి) భోజనం చేసేటప్పుడు ఏ దిశవైపు మరలి కూర్చుంటావు?
జవాబు:
మా ఇల్లు తూర్పు దిక్కులో ఉందని భావించాను. కానీ దిక్సూచితో చూసినపుడు తూర్పుదిశకు కొంచెము పక్కకు ఉన్నట్టు గుర్తించాను.

ఎ) నేను నిద్రిస్తున్నప్పుడు నా తల తూర్పు వైపు ఉంచుతాను అని ఊహించాను, కాని అది కొంచెం ఈశాన్యం వైపు ఉంది.
బి) నేను చదివేటప్పుడు తూర్పు వైపు ఉంటానని ఊహించాను. కానీ నేను పైన చెప్పినట్లుగానే ఈశాన్యం వైపు ఉన్నాను.
సి) తినేటప్పుడు తూర్పు వైపు కూర్చుంటానని ఊహించాను. కానీ నేను పైన చెప్పినట్లుగానే ఈశాన్యం వైపు ఉన్నాను.

ప్రశ్న 2.
అయస్కాంతాలను వాడి ఏదైనా ఆటవస్తువులను తయారుచేయండి. తయారీ విధానాన్ని తెలపండి.
జవాబు:
అయస్కాంతాలను ఉపయోగించి ఆట వస్తువులు తయారు చేయుట :

ముందుగా ఒక అట్టముక్కను తీసుకొని బాతు ఆకారంలో రెండు బొమ్మలు తయారు చేశాను. ఆ బొమ్మలకు వెనుక దండాయస్కాంతం అంటించాను.
దండాయస్కాంతం యొక్క సజాతి ధృవాలు ఒకవైపు ఉండటంవల్ల వెనుక ఉన్న బాతు బొమ్మను జరపటం వలన ముందు ఉన్న బొమ్మ ముందుకు ప్రయాణం చేయడం జరిగింది.
దీని ద్వారా అయస్కాంతం వికర్షణ ఉపయోగించి ఆట వస్తువును కదిలించవచ్చు.

ప్రశ్న 3.
వలయాకారపు అయస్కాంతానికి ధృవాలు ఎక్కడ ఉంటాయో ఊహించండి. తర్వాత దండయస్కాంతం ఉపయోగించి దాని ధృవాలు కనుగొనండి. మీ ఊహ సరైనదా? లేదా? పోల్చుకోండి.
జవాబు:
ఊహ :
వలయాకారపు అయస్కాంతం యొక్క ఎగువ మరియు దిగువ ఉపరితలాలపై అయస్కాంత స్తంభాలు ఉన్నాయి.

పరీక్ష :

నేను వలయ అయస్కాంతం యొక్క ఎగువ ఉపరితలం దగ్గర దండ అయస్కాంతం యొక్క దక్షిణ ధృవాన్ని తీసుకువచ్చినప్పుడు అవి ఒకదానికొకటి తిప్పికొట్టాయి, ఇవి వలయ అయస్కాంతం యొక్క పై ఉపరితలం దాని దక్షిణ ధ్రువం అని సూచిస్తుంది.
నేను వలయ అయస్కాంతం యొక్క దిగువ ఉపరితలం దగ్గర దండ అయస్కాంతం యొక్క దక్షిణ ధృవమును తీసుకు వచ్చినప్పుడు అవి ఒకదానికొకటి ఆకర్షించుకొన్నాయి, వలయ అయస్కాంతం యొక్క దిగువ ఉపరితలం దాని ఉత్తర ధృవం అని సూచిస్తుంది.
కానీ ధృవాల స్థానం వాటి తయారీ విధానం ఆధారంగా మూడు అవకాశాలు ఉన్నాయని మా టీచర్ నుండి తెలుసుకున్నాను.

ప్రశ్న 4.
దండాయస్కాంతాన్ని ఉపయోగించి ఒక సూదిని అయస్కాంతంగా మార్చండి. దానితో కృత్యం – 7లో తెలిపిన పద్దతిలో దిక్సూచిని తయారుచేయండి.
జవాబు:
I. లక్ష్యం : అయస్కాంతం తయారుచేయుట.

కావలసినవి (అవసరమైన పదార్థాలు) :
ఇనుప మేకు, దండ అయస్కాంతం, పిన్ /ఇనుప రజను.

తయారీ విధానం :

ఒక మేకు తీసుకొని ఒక టేబుల్ మీద ఉంచండి.
ఇప్పుడు ఒక దండ అయస్కాంతం తీసుకొని దాని ధృవాలలో ఒకదాన్ని మేకు యొక్క ఒక అంచు దగ్గర ఉంచి, అయస్కాంతం ధృవం యొక్క దిశను మార్చకుండా ఒక చివర నుండి మరొక చివర వరకు రుద్దండి.
ప్రక్రియను 30 నుండి 40 సార్లు చేయండి.
మేకు దగ్గరకు పిన్ లేదా కొంత ఇనుప రజనును తీసుకురండి. అది అయస్కాంతంగా మారిందో, లేదో తనిఖీ చేయండి.

పరిశీలన :
మేకు, ఇనుప రజనును ఆకర్షిస్తుంది.

ఫలితం :
ఇనుపమేకు అయస్కాంతంగా మారుతుంది.

II. లక్ష్యం:
అయస్కాంత దిక్సూచిని తయారు చేయడం

అవసరమైన పదార్థాలు :
అయస్కాంతీకరించిన సూది, టేప్, లైట్ కార్క్, గ్లాసు వాటర్, డిటర్జెంట్.

తయారీ విధానం :

అయస్కాంతీకరించిన సూది తీసుకోండి.
తేలికపాటి కా కు టేక్ సూదిని అంటించండి.
కార్క్ ని ఒక గ్లాసు నీటిలో వదలండి.
కార్క్ స్వేచ్ఛగా తేలుతూ ఉండటానికి నీటిలో కొద్దిగా డిటర్జెంట్ జోడించండి.

పరిశీలన : అయస్కాంతీకరించిన సూది ఉత్తర-దక్షిణ దిశలను చూపిస్తుంది.

ఫలితం : అయస్కాంతీకరించిన సూది అయస్కాంత దిక్సూచిగా పనిచేస్తుంది.

ప్రశ్న 5.
“మంచి ఆహారాన్ని మాత్రమే తినాలి – చెడు ఆహారాన్ని తినకూడదు” అనే విషయాన్ని ప్రజలకు తెలియజేయడానికి అయస్కాంతాలను ఉపయోగించి కిరణ్ ఒక ఆట బొమ్మను తయారుచేయాలనుకున్నాడు. ఆ బొమ్మ తయారుచేయడంలో మీరు అతనికి సహాయం చేయగలరా? ఎలా చేస్తారు?
జవాబు:

ఆటవస్తువును ఈ క్రింది విధంగా తయారుచేయవచ్చును.
ఒక పళ్లెము తీసుకుని దానికి ఒక వైపు మంచి ఆహారం, దానికి ఎదురు వైపు చెడు ఆహారం ఉంచి ఆ విషయాన్ని కాగితంపై రాసి అచట అంటించాలి.
ఈ పళ్లెం అడుగున ఒక అయస్కాంతాన్ని అతికించాలి. ఈ అయస్కాంతం ఉత్తరధ్రువం మంచి ఆహారం వైపు దక్షిణ ధ్రువం చెడు ఆహారం వైపు ఉండునట్లు ఈ అయస్కాంతాన్ని ఉంచాలి.
ఒక బాతు బొమ్మ క్రింది భాగంలో వేరొక అయస్కాంతాన్ని ఉంచాలి. ఈ అయస్కాంతం దక్షిణ ధ్రువం బాతు ముక్కువైపు, ఉత్తరధ్రువం బాతు తోకవైపు ఉండునట్లు అమర్చాలి.
బాతు బొమ్మను ఒక తొట్టె నీటిలో ఉంచాలి.
మంచి ఆహారం గల పళ్లెం భాగం బాతు దగ్గరకు తీసుకువస్తే నీటితొట్టెలోని బాతు పళ్లెం వైపుకు కదులుతూ నీటిలో వస్తుంది. ఎందుకంటే విజాతి అయస్కాంత ధ్రువాలు ఆకర్షించుకుంటాయి.
చెడు ఆహారం ఉన్న పళ్లెం భాగం బాతుకు సమీపంలోకి తీసుకురావడంతో, బాతు నీటిలో దూరంగా వెళ్లిపోతుంది. సజాతి అయస్కాంత వ్రాలు వికర్షించుకోవడం వల్ల ఇలా జరుగుతుంది. చెడు ఆహారాన్ని తినకూడదని ఈ చర్య తెలియజేస్తుంది.

AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar

November 1, 2023

SCERT AP Board 6th Class English Solutions 7th Lesson Dr. B. R. Ambedkar Questions and Answers.

AP State Syllabus 6th Class English Solutions 7th Dr. B. R. Ambedkar

6th Class English 7th Lesson Dr. B. R. Ambedkar Textbook Questions and Answers

Look at the pictures and answer the questions that follow.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 1

Question 1.
Who are the persons in the pictures?
Answer:
The persons in the pictures are Mahatma Gandhi, Sardar Vallabhbhai Patel, Jawaharlal Nehru and Swami Vivekananda.

Question 2.
What do you know about them?
Answer:
Mahatma Gandhi:
He was the most important freedom fighter. He was called Mahatma and Bapuji.

Sardar Vallabhbhai Patel:
He was known as Sardar Patel. He was an Indian politician. He served as the first Deputy Prime Minister of India. He was called the ‘Iron Man of India’.

Jawaharlal Nehru :
He was an Indian politician. He served as the first Prime Minister , of India. He was called ‘Cha-Cha’. He was fond of children.

Swami Vivekananda :
He was a great Indian Hindu monk. He was a great disciple of Ramakrishna Paramahagisa. He was the founder of Ramakrishna Mission.

Reading Comprehension

I. Choose the correct answer from the choices given below:

1. Dr. Ambedkar experienced pangs of untouchability …………..
a) when he went to London.
b) after he became the minister.
c) right from his childhood.
Answer:
c) right from his childhood.

2. Ambedkar’s father didn’t come to the railway station because …………..
a) they hadn’t written a letter to his father.
b) his father hadn’t received the letter in time.
c) his father forgot about it.
Answer:
b) his father hadn’t received the letter in time.

3. Dr. Ambedkar remembered the Brahmin teacher throughout his life because …………..
a) the teacher showed great love and affection for Bhimrao.
b) the teacher punished him too much.
c) the teacher discouraged him.
Answer:
a) the teacher showed great love and affection for Bhimrao.

4. Bhimrao saved small amounts of money and used the money …………..
a) to buy clothes.
b) to buy toys.
c) to buy books.
Answer:
c) to buy books.

5. What did Ambedkar do at the time of the Second Round Table Conference in London?
a) He bought nothing there.
b) He bought so many books there.
c) He bought so many clothes there.
Answer:
b) He bought so many books there.

II. Answer the following questions.

Question 1.
When and where was Ambedkar born?
Answer:
Ambedkar was born on 14th April 1891 at Mhow in Madhya Pradesh.

Question 2.
Bhimrao along with his brother and cousin went to Koregaon. Why?
Answer:
Bhimrao along with his brother and cousin went to Koregaon to spend the summer vacation with his father.

Question 3.
What was the nightmarish incident that made an indelible impression on the tender mind of Bhirn?
Answer:
The nightmarish incident was his journey to his father’s working place from the railway station. During the time, he had to spend without water and food.

Question 4.
How do you know that Ambedkar had a great thirst for books?
Answer:
Ambedkar had a great thirst for books. He saved small amounts of money and spent it on buying books in his childhood. He purchased about 2,000 old books when he was in New York. At the time of the Second Round Table Conference in London, he bought 32 boxes of books.

Question 5.
Do you think that there is caste discrimination in your village still?
Answer:
No, I do not think that there is caste discrimination in our village.

Vocabulary

I. Read the following sentences. Circle the wrongly spelt words and write the correct spelling.
i. Ambedkar’s acheivements inspire us.
ii. Untauchability is inhuman.
iii. Babasaheb was a varacious reader.
Answer:
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 2

Wrongly spelt words – Correctly spelt words
acheivements – achievements
Untauchability – Untouchability
varacious – voracious

II. Prepare a word map related to “Ambedkar”.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 3
Answer:

Grammar

I. Look at the following sentences from the lesson.

Bhimrao went to a man there and said, “We are very thirsty, please give us some water.”

In the above sentence, the words within the inverted commas are the actual words of Bhimrao. It is called Direct Speech.

When the words are said to another speaker as shown below, it is called Indirect Speech (Reported Speech).

Bhimrao went to a man there and said that they were very thirsty and requested him to give them some water.

Look at the following sentences in Direct Speech and Indirect Speech and notice the changes.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 5

Activity on Reported Speech
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 6

Each student says one sentence with action. The other student will change the sentence into Indirect Speech.
For Example :
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 7

Exercise

I. Now change the conversation between Swapna and Kusuma into Indirect Speech.
Kusuma : Are you still working on the project on Ambedkar?
Swapna : I have already completed that project.
Kusuma : What are you doing now?
Swapna : I am working on some other project on Vallabhbhai Patel.
Answer:
Kusuma asked Swapna whether she was still working on the project on Ambedkar. Swapna replied that she had already completed that project. Kusuma asked Swapna what she was doing then. Swapna said that she was working on some other project on Vallabhbhai Patel.

II. Read the following sentences from the lesson.

1. The man replied rudely.
2. I have rea//y been inspired by Babasaheb.

In the above sentences the words ‘rudely’ and ‘really’ are used to describe actions. They are called adverbs.

Most of the adverbs are formed by adding 7/ to adjectives.

Write the adverbs of the following adjectives.

Adjective	Adverb
certain	certainly
permanent	permanently
great	greatly
political	politically
voracious	voraciously

III. Fill in the blanks with the suitable adverbs given in the box.

a) My friend speaks …………….. in English.
b) My grandfather ………….. goes to movies.
c) If you answer this question ………………….., you will get two marks.
d) Venu ran …………. and caught the bus.
e) It started raining ………….
Answer:
a) fluently
b) rarely
c) correctly
d) quickly
e) suddenly

Writing

Official Letter

The letters that are written to authorities and business people are called official letters.

Now write a letter to the Principal / Headmaster of your school requesting him/her to issue your study certificate.

Follow this Format:
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 9
Answer:

Kandukur.
27,th November 2020.

From
N.Shreyan
Class VI – A/S,
Z.P.High School,
Kandukur.
To
The Headmistress,
Z.P. Boys High School,
Kandukur.

Madam,
Sub: Request for issuing my Study Certificate.

I am N. Shreyan, a student of class VI. My Roll No. is 9.1 need my Study Certificate to open a bank account to submit for Ammavodi Scheme.

Hence I request you to issue my Study Certificate as early as possible.
Thanking you,

Yours obediently,
N.Shreyan

Fun Time

Observe the given cartoon.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 10
What do you think Jerry is saying to Tom? Write a comic dialogue for this cartoon.
Answer:

Talking Time

1. Asking for and giving permission:
We use ‘can’, and may’ to ask for permission.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 12

Read the following sentences :
1. Can I use your phone? (polite)
2. May I use your charger? (more polite)
The above two sentences are used to ask for permission.
The first one is polite. The second one is more polite.
Ask for permission in different ways using the following expression. The first one is done for you.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 13
Answer:

Expression	Friend to friend	Student to teacher
1. go out	Can 1 go out?	May I go out?
2. use your pen	Can I use your pen?	May I use your pen?
3. have a drink of water	Can I have a drink of water?	May I have a drink of water?
4. switch off the fan	Can I switch off the fan?	May I switch off the fan?
5. come in	Can 1 come in?	May I come in?

Giving Permission

A. Asking for and giving permission :

Look at the following conversation between Pavan and his teacher. Observe how the permission is given by the teacher.
Pavan : May I sit in the first bench, please?
Teacher : Sure.
Pavan : May I ask a doubt?
Teacher : Yes, please do.
Pavan : May I talk to Gopi once?
Teacher : Sure, but why?

B. You want to go on a picnic with your classmates. You need permission from your parents.

Now prepare a conversation between you and your mom in this context.
Answer:
I : Can 1 ask you one thing?
Mother : Sure.
I : Can I go on a picnic with my classmates?
Mother : Certainly!
I : Can I ask you to prepare my favourite food?
Mother : Why not?

2. Say the following pairs of words aloud.

sit	seat
bit	beat
lid	lead
fit	feet
fill	feel
mill	meal
ship	sheep
chick	cheek

Listening

FUN WITH FRIENDS

Once there lived three friends Vani, Kavya and Sumi. They always played jokes on one another. One day, Vani bought some delicious black plums. The three of them sat and started eating the black plums. Suddenly Sumi decided to play a trick on Kavya. When she looked under her chair, she saw a small heap of plum seeds. She stealthily pushed the heap of seeds under Kavya’s chair.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 14

Then Sumi said, “What is this Kavya? You are so greedy! You alone have eaten so many black plums.” Kavya felt bad and didn’t know what to say.

Vani looked here and there. When she looked under Sumi’s chair, there were no seeds. So, she replied, “Sumi, Kavya was at least greedy, but see yourself, you have eaten all the black plums including its seeds.” Then, Kavya understood that her friend had just played a trick on her and then all three of them laughed heartily.

Answer the following questions orally :

Question 1.
What did Vani buy?
Answer:
Vani bought some delicious black plums.

Question 2.
Who decided to play a trick on Kavya?
Answer:
Sumi decided to play a trick on Kavya.

Question 3.
There were no seeds under Sumi’s chair, why?
Answer:
As Sumi stealthily pushed the heap of seeds under Kavya’s chair, there were no seeds under her chair.

Study Skills

BAR GRAPH
The following bar graph shows the marks secured by five sixth class students in the final exam. Use the graph to answer the questions.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 7 Dr. B. R. Ambedkar 15

1. What does the bar graph show?
Answer:
The marks secured by five sixth class students in the final exam

2. Who got the same marks?
Answer:
Javed and Pramod got the same marks.

3. How many marks were secured by Pramod?
Answer:
500

4. Abhay secured ………… marks.
a) 350
b) 400
c) 450
Answer:
c) 450

5. The least marks were secured by …………
a) Javed
b) Mariya
c) Pramod
Answer:
b) Mariya

Read it yourself

Comprehension

Answer the following questions.

Question 1.
Talk about the great achievements of Malli Masthan Babu.
Answer:
Malli Masthan Babu was regarded as the fastest ‘seven summiteer’. He successfully climbed and reached the highest peaks in all the seven continents in the year 2006.

Question 2.
How are you inspired by the achievements of Malli Masthan Babu?
Answer:
One can learn that we should have uncrusha.ble spirit to achieve a success.

Question 3.
What happened to Masthan Babu when he was descending the Andes?
Answer:
When Masthan Babu was descending the Andes, he was caught in a bad weather and died on its slopes.

Question 4.
Have you ever seen a hill or a mountain? Describe it in two or three lines.
Answer:
Yes, I have seen a small mountain near our village. It is famous for a temple. On the highest point of the hill, there is a temple. The hill is full of green trees and colourful flowers.

Dr.B.R. AMBEDKAR Summary

Swapna wrote a letter to her friend Kusuma describing the details of her project work. In her letter she mentioned some important incidents in Dr. B. R.Ambedkar’s life.

When Bhimrao was nine years old, he, along with his brother and cousin, went to Koregaon to spend the summer vacation with his father. On the way they were ill treated by the cart-man. A man refused to give drinking water. They had to sleep without water and food.

There was a Brahmin teacher in his high school who showed great love and affection for Bhimrao. Dr. Ambedkar remembered the teacher throughout his life.

Ambedkar felt that lack of education is the root cause of caste discrimination in India. He decided to uplift the oppressed classes and remove caste barriers.

Ambedkar went to the USA to join Columbia University. He completed his M.A and Ph.D there. Then, he joined the London School of Economics and graduated in Political Science.

Babasaheb was a voracious reader throughout his life. He purchased about 2,000 old books when he was in New York.

He was appointed Chairman of the Drafting Committee to write India’s new Constitution. He was appointed the first Law Minister in Jawaharlal Nehru’s cabinet.

In the year 199p, Dr. Ambedkar was awarded the ‘Bharat Ratna’ after his death. The Government of India released a stamp in memory of his valuable services to modern India.

In her letter Swapna says that Babasaheb achieved such a success because of his reading habit.

The Trekking Champion Summary

Malli Masthan Babu belonged to Nellore District. He obtained his M.Tech Degree from IIT – Kharagpur. He was interested in trekking and climbing high-altitude mountains.

He climbed and reached the highest peaks in all the seven continents in the year 2006. He was regarded as the fastest “seven summiteer” in the world, that is, the fastest person to climb summits in all seven continents.

Unfortunately, while descending the Andes, Malli was caught in a bad weather and died on its slopes on 24 March 2015. But his uncrushable spirit inspires us forever.

AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 11 నీడలు – ప్రతిబింబాలు

November 1, 2023

SCERT AP 6th Class Science Study Material Pdf 11th Lesson నీడలు – ప్రతిబింబాలు Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 6th Class Science 11th Lesson Questions and Answers నీడలు – ప్రతిబింబాలు

6th Class Science 11th Lesson నీడలు – ప్రతిబింబాలు Textbook Questions and Answers

Improve Your Learning (అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరచుకుందాం)

I. ఖాళీలను పూరించండి.

1. కాంతి ……………….లో ప్రయాణిస్తుంది. (ఋజు మార్గం)
2. కాంతిని ఇచ్చే పదార్థాన్ని ……………… అంటారు. (కాంతి జనకం)
3. ఒక వస్తువును తాకిన తర్వాత వెలుతురు తిరిగి వెనక్కు మరలటాన్ని …………… అంటారు. (పరావర్తనం)
4. ఆకుపచ్చ చెట్టు ద్వారా ఏర్పడిన నీడ యొక్క రంగు ……………. (నలుపు)

II. సరైన సమాధానాన్ని గుర్తించండి.

1. పారదర్శక పదార్థాన్ని గుర్తించండి.
A) కాగితం
B) చెక్క
C) గాజు
D) నూనె కాగితం
జవాబు:
C) గాజు

2. నీడను ఏర్పరచే పదార్థం
A) పారదర్శక పదార్థం
B) పాక్షిక పారదర్శక పదార్థం
C) కాంతి నిరోధక పదార్థం
D) పైవన్నీ
జవాబు:
C) కాంతి నిరోధక పదార్థం

3. నీడ ఏర్పడటానికి కావలసినవి
A) కాంతి వనరు
B) కాంతి నిరోధక పదార్థం
C) తెర
D) పైవన్నీ
జవాబు:
D) పైవన్నీ

III. ఈ క్రింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
కింది ఇచ్చిన వస్తువులను పారదర్శక, అపారదర్శక, పాక్షిక పారదర్శక పదార్థాలుగా వర్గీకరించండి.
కార్డ్ బోర్డ్, డస్టర్, పాలిథీన్ కవర్, నూనె కాగితం, గాజుపలక, కళ్ల అద్దాలు, చాక్బస్, బంతి, బల్ల, పుస్తకం, కిటికీ అద్దం, అరచేయి, మీ పుస్తకాల సంచి, అద్దం, గాలి, నీరు. మీ పరిసరాలలో ఏ పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి?
జవాబు:
ఎ) పారదర్శక పదార్థాలు :
గాజు పలక, కిటికీ అద్దం, కళ్ల అద్దాలు, గాలి, నీరు

బి) అపారదర్శక పదార్థాలు :
కార్డ్ బోర్డ్, డస్టర్, చాక్ పీస్, బంతి, బల్ల, పుస్తకం, అరచేయి, పుస్తకాల సంచి, అద్దం

సి) పాక్షిక పారదర్శక పదార్థాలు :
పాలిథీన్ కవర్, నూనె కాగితం

ప్రశ్న 2.
“పూర్తిగా పారదర్శకమైన పదార్థాలను మనం కాంతి సమక్షంలోనూ చూడలేము.” ఇది సరియైనదా? కాదా? మీ సమాధానాన్ని సమర్థించండి.
జవాబు:
అవును, పూర్తిగా పారదర్శక వస్తువుల ఉనికిని కాంతిలో మనం గుర్తించలేము. ఎందుకంటే ఇవి కాంతిని తన గుండా వెళ్ళడానికి అనుమతిస్తాయి. కాబట్టి మనం వాటిని కనుగొనలేము.
ఉదా : గాలి, గాజుపలక.

ప్రశ్న 3.
మన వెనుక ఉన్న వస్తువులను మనం ఎందుకు చూడలేం?
జవాబు:
కాంతి ఋజుమార్గంలో ప్రయాణిస్తుంది కావున, మన వెనుక ఉన్న వస్తువుల నుండి ప్రతిబింబించే కాంతి మన కళ్ళకు చేరలేదు. కాబట్టి మన వెనుక ఉన్న వస్తువులను మనం చూడలేము.

ప్రశ్న 4.
ఒక అపారదర్శక వస్తువుకు నీడ ఏర్పడాలంటే ఏమేమి కావాలి?
జవాబు:
అపారదర్శక వస్తువు నీడను ఏర్పరచాలంటే

కాంతి జనకం
అపారదర్శక వస్తువు
తెర కావాలి.

ప్రశ్న 5.
సమతల దర్పణాన్ని కుంభాకార దర్పణంగా ఉపయోగించవచ్చా? కాకపోతే ఎందుకు?
జవాబు:
లేదు, మనం సమతల దర్పణాన్ని వెనుక వాహనాలను చూడటానికి ఉపయోగించలేము. ఎందుకంటే సాదా అద్దం వాహనం వెనుక ఉన్న అన్ని వస్తువులను చూపించలేదు. కుంభాకార దర్పణం వస్తువులను చిన్నదిగా చూపటం వలన దూరపు వాహనాలు కూడా కనిపిస్తాయి. కాబట్టి మనం కుంభాకార దర్పణాన్ని వెనుక వాహనాలను చూడటానికి ఉపయోగిస్తాము.

ప్రశ్న 6.
ఒకే వస్తువుకు వివిధ ఆకారాలు గల నీడలు ఎందుకు ఏర్పడతాయి? వివరించండి.
జవాబు:

ఒకే వస్తువుకు వేర్వేరు నీడలు ఏర్పడతాయి.
ఎందుకంటే కాంతి జనకం యొక్క స్థానాన్ని బట్టి నీడ ఆకారం మార్చబడుతుంది.
అంతేగాక కాంతిజనకంతో వస్తువు చేసే కోణం బట్టి కూడా దాని నీడలు మారతాయి.
కాబట్టి మనం ఒకే వస్తువు నుండి వేర్వేరు నీడల ఆకారాలను మరియు వేర్వేరు వస్తువుల నుండి ఒకే నీడను పొందవచ్చు.

ప్రశ్న 7.
నీడకు, ప్రతిబింబానికి తేడాలేవి?
జవాబు:

నీడ	ప్రతిబింబం
1) నీడకు రంగు ఉండదు.	1) ప్రతిబింబం రంగును కల్గి ఉంటుంది.
2) అపారదర్శక వస్తువులు కాంతి మార్గాన్ని అడ్డుకున్నప్పుడు నీడలు ఏర్పడతాయి.	2) కాంతి పరావర్తనం లేదా వక్రీభవనం కారణంగా ప్రతిబింబం ఏర్పడుతుంది.
3) నీడ వస్తువు గురించి ఎటువంటి సమాచారం ఇవ్వదు కాని అది వస్తువు యొక్క ఆకారం గురించి ఇస్తుంది.	3) ప్రతిబింబం వస్తువు గురించి రంగు, నిర్మాణం మొదలైన వాటి గురించి మరింత సమాచారం ఒక అవగాహనను ఇస్తుంది.
4) కాంతిజనకం స్థానం మీద ఆధారపడి నీడ పరిమాణం మార్చవచ్చు.	4) ప్రతిబింబం పరిమాణంలో ఏమాత్రం మారదు. ఇది ఎల్లప్పుడూ వస్తువు యొక్క పరిమాణంతో సమానంగా ఉంటుంది.
5) నీడను ఏర్పరచటానికి తెరను కలిగి ఉండటం తప్పనిసరి.	5) అద్దంలో ప్రతిబింబమును తెర లేకుండా చూడవచ్చు.

ప్రశ్న 8.
ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకు తన నీడలో మార్పు రావడాన్ని మాలతి గుర్తించింది. తనకు కొన్ని సందేహాలు కలిగాయి. ఆ సందేహాలు ఏమిటో ఊహించి, రాయండి.
జవాబు:

ఎందుకు నీడలు ఎప్పుడూ నల్లగా ఉంటాయి?
కొన్నిసార్లు నీడలు ఎందుకు చిన్నవి మరియు పెద్దవిగా ఉంటాయి?
మన నీడలు ఎప్పుడూ మనల్ని ఎందుకు అనుసరిస్తాయి?
నీడను బట్టి సమయాన్ని మనం ఊహించగలమా?

ప్రశ్న 9.
కాంతి ఋజుమార్గంలో ప్రయాణిస్తుందని నీవెలా వివరించగలవు?
జవాబు:

పటం ఎ, బి లలో వస్తువులను, వాటిపై పడే కాంతి మార్గాన్ని, ఏర్పడే నీడలను గమనించవచ్చును.
కాంతిని సరళరేఖామార్గంలో ప్రయాణించే కిరణాలుగా భావించి మనం పై పటాలలో కాంతి మార్గాన్ని తెలిపే బాణం గుర్తులను పొడిగించాం.
అంటే కాంతి సరళరేఖా మార్గంలో ప్రయాణిస్తుందని భావించినపుడు మాత్రమే వస్తువులకు ఏర్పడే నీడల ఆకారాలను ఊహించగలం, వివరించగలం, గీయగలం.
ప్రాచీనకాలంలో ప్రజలు వస్తువులకు ఏర్పడే నీడల ఆకారాలను పరిశీలించడం ద్వారానే కాంతి సరళరేఖా మార్గంలో ప్రయాణిస్తుందనే అవగాహన ఏర్పరచుకొన్నారు.

ప్రశ్న 10.
కాంతికి పరావర్తనం చెందే లక్షణం లేకపోతే మనం మన చుట్టూ ఉన్న ఏ వస్తువులనూ చూడలేము. కాంతికున్న ఈ పరావర్తన ధర్మాన్ని నీవెలా ప్రశంసిస్తావు?
జవాబు:
దృష్టిజ్ఞానము జీవులకు చాలా కీలకం.

ఇది కాంతి పరావర్తనం ద్వారా సాధ్యం.
జీవులకు దృష్టిని ప్రసాదించే ఈ దృగ్విషయం పట్ల నేను ఆశ్చర్యపోతున్నాను.
మన చుట్టూ ఉన్న వస్తువులను, వివిధ రంగులను, జంతువులను, పక్షులను చూసే అవకాశం కల్పించే కాంతి పరావర్తన ధర్మాన్ని నేను ప్రశంసిస్తాను.
అందమైన ప్రకృతిని చూడటం ద్వారా నేను సంతోషంగా ఉన్నాను.
దీనికి కారణమైన కాంతిని నేను అద్భుత విషయంగా భావిస్తున్నాను.

ప్రశ్న 11.
మీ నిత్యజీవితంలో కాంతి పరావర్తనాన్ని ఎక్కడ గమనించారో తెల్పండి.
జవాబు:
కాంతి యొక్క పరావర్తనం కారణంగా, మనం అద్దంలో మన ప్రతిబింబాన్ని చూస్తున్నాము.

కాంతిని పరావర్తనం చెందించి చీకటి ప్రాంతాలను వెలుగుతో నింపవచ్చు.
కాంతి పరావర్తనం వలన రియర్ వ్యూ మిర్రర్ లో మనం వెనుక వచ్చే వాహనాలను చూడగలము.
కాంతి పరావర్తనం వలన సూక్ష్మదర్శిని ద్వారా మనం సూక్ష్మజీవులను చూడగలము.
కాంతి పరావర్తనం వలన మనకు దృష్టి జ్ఞానం కలుగుతుంది.
మనం ప్రతిరోజు చూసే వస్తువులు, ఫోటోలు, ఇ.ఎన్.టి. డాక్టర్లు వాడే దర్పణాలు మొదలగు వాటిలో కాంతి పరావర్తన ధర్మాన్ని గమనించవచ్చు.

కృత్యాలు

కృత్యం – 1

6th Class Science Textbook Page No. 119

ప్రశ్న 1.
మీ గది తలుపు, కిటికీలు అన్నీ మూసి గదిని చీకటి చేయండి. బల్బ్ లేదా కొవ్వొత్తి వెలిగించి గదిలోని ఏదో ఒక వస్తువును చూడండి. మీరు చూస్తున్న ఆ వస్తువుకు, మీ కళ్లకు మధ్య ఒక అట్టను ఉంచండి. ఇప్పుడు మీకు ఆ వస్తువు కనిపిస్తుందా? కాంతి ఉన్నా కూడా ఆ వస్తువు ఎందుకు కనబడటం లేదు? అట్టముక్కను అడ్డుగా ఉంచడం వల్ల ఏం జరిగింది?
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 11 నీడలు – ప్రతిబింబాలు 2
1) వస్తువు మీకు కనబడుతుందా?
జవాబు:
వస్తువు నాకు కనిపించలేదు.

2) కాంతి ఉన్నప్పటికీ అది ఎందుకు కనిపించదు?
జవాబు:
కాంతి కళ్ళకు చేరలేదు. కనుక వస్తువు కనిపించదు.

3) మీరు వస్తువు మరియు మీ మధ్య ఒక అట్టను పట్టుకున్నప్పుడు ఏమి జరుగుతుంది?
జవాబు:
అట్ట కాంతిని నిరోధిస్తుంది కాబట్టి కళ్ళకు చేరదు.

4) ఆ వస్తువు నుండి మన కంటికి చేరేది ఏమిటి?
జవాబు:
దృష్టి భావాన్ని కలిగించే దాని కాంతి.

5) కాంతి ఎక్కడ నుండి వస్తుంది?
జవాబు:
కొన్ని పదార్థాలు కాంతిని ఇస్తాయి. కాంతిని ఇచ్చే పదార్థాన్ని కాంతి జనకం అంటారు.

6) ఏ వస్తువులు మనకు కాంతిని ఇస్తాయి?
జవాబు:
సూర్యుడు, ప్రకాశించే బల్బ్, వెలిగించిన కొవ్వొత్తి మొదలైనవి.

7) కాంతి వనరు కోసం మీరు మరికొన్ని ఉదాహరణలు ఇవ్వగలరా.?
జవాబు:
సూర్యుడు, నక్షత్రాలు, మంట, కొవ్వొత్తి, బల్బ్, మిణుగురు పురుగు.

8) నీడలను ఎప్పుడు చూస్తాము? ఇది పగటిపూట లేదా రాత్రి సమయంలోనా?
జవాబు:
పగటిపూట నీడను చూస్తాము.

9) రాత్రి నీడలు ఏర్పడతాయా?
జవాబు:
సాధారణంగా రాత్రి సమయంలో నీడలు ఏర్పడవు. రాత్రి సమయంలో కాంతిని ఉపయోగించడం ద్వారా నీడలు ఏర్పడతాయి.

10) సూర్యరశ్మి, బత్ లేదా మరే ఇతర కాంతి లేనప్పుడు నీడలు ఏర్పడటం సాధ్యమేనా?
జవాబు:
కాంతి లేకుండా నీడలు ఏర్పడటం సాధ్యం కాదు.

11) నీడను ఏర్పరచడానికి మనకు ఏమి అవసరం?
జవాబు:
నీడను ఏర్పరచడానికి మనకు కాంతి, కాంతి నిరోధక పదార్థం మరియు తెర అవసరం.

కృత్యం – 2

6th Class Science Textbook Page No. 120

ప్రశ్న 2.
టార్చ్ సహాయంతో పుస్తకం, పెన్, డస్టర్, పాలిథీన్ కవర్ మరియు గాజు పలక వంటి వస్తువుల నీడలను ఏర్పరచండి.
పై వస్తువుల నీడలో మీకు ఏమైనా తేడాలు ఉన్నాయా? అన్ని వస్తువులు నీడను ఏర్పరుస్తాయా?
1) ఏ వస్తువులు నీడలను ఏర్పరుస్తాయి?
జవాబు:
పుస్తకం, పెన్ను, డస్టర్

2) ఏ వస్తువులు నీడలను ఏర్పరచవు?
జవాబు:
గాజు, పాలిథీన్ కవర్.

3) కొన్ని వస్తువులు నీడలను ఎందుకు ఏర్పరుస్తాయో ఆలోచించండి. మరికొన్ని ఎందుకు ఏర్పరచటం లేదు?
జవాబు:
కాంతిని అనుమతించే పారదర్శక పదార్థాలు నీడలను ఏర్పరచవు. కాంతిని అనుమతించని అపారదర్శక పదార్థాలు నీడలను ఏర్పరుస్తాయి. నీడ అంటే, కాంతి నిరోధించబడిన ప్రాంతమే.

కృత్యం – 3

6th Class Science Textbook Page No. 122

ప్రశ్న 3.
ఒక పత్రం, టార్చ్ లైట్ తీసుకొని చీకటి గదిలో ఈ కృత్యం చేయండి. పటంలో చూపినట్లు పత్రంపైకి టార్చ్ లైట్ తో కాంతిని ప్రసరింపజేయండి. (పత్రానికీ, టార్చ్ కి మధ్య సుమారు 30 సెం.మీ. దూరం ఉండేటట్లు చూడండి.)
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 11 నీడలు – ప్రతిబింబాలు 3
1) మీ గదిలో పత్రం నీడ ఎక్కడ ఏర్పడింది?
జవాబు:
గదిలో పత్రం నీడ గోడ మీద ఏర్పడింది.

2) ఇప్పుడు పత్రం క్రింద నుండి కాంతిని ప్రసరింపచేయండి. పత్రం నీడ ఎక్కడ ఏర్పడింది?
జవాబు:
పత్రం నీడ గది పై కప్పు మీద ఏర్పడింది.

3) ఇదే కృత్యాన్ని ఆరుబయట చేయండి. నీడ ఏర్పడిందా?
జవాబు:
లేదు, నీడ ఏర్పడలేదు.

4) దీనిని బట్టి మీకు ఏమి అర్థమయింది?
జవాబు:
నీడ ఏర్పడాలంటే తెర అవసరమని అర్థమయ్యింది.

కృత్యం – 4

6th Class Science Textbook Page No. 124

ప్రశ్న 4.
ఒకే పరిమాణం, వేరువేరు రంగు కలిగిన 4 బంతులను తీసుకొండి. పటంలో చూపినట్లు ఒక్కొక బంతి నీడను టార్చ్ సహాయంతో గోడపై ఏర్పరుస్తూ, మీ స్నేహితులను ఒక్కొక్కరిని ఆ నీడలు చూసి బంతుల రంగులు కనుక్కోవడానికి ప్రయత్నించమని అడగండి. మీ స్నేహితులకు మీ చేతిలోని బంతి కనబడకూడదు. నీడ మాత్రమే కనపడాలి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 11 నీడలు – ప్రతిబింబాలు 4
1) మీ స్నేహితులు నీడను చూసి బంతి రంగు కనుక్కోగలిగారా?
జవాబు:
లేదు, వాళ్ళు బంతి రంగును ఊహించలేకపోయారు.

2) నీడను చూసి ఆ నీడను ఏర్పరిచిన వస్తువు రంగు కనుక్కోవడం సాధ్యమవుతుందా? కాదా? ఎందుకు?
జవాబు:
వస్తువు యొక్క నీడను గమనించడం ద్వారా దాని రంగును ఊహించడం సాధ్యంకాదు. ఎందుకంటే వస్తువు రంగు ఏదైనా నల్లటి నీడలను మాత్రమే ఏర్పరుస్తుంది. నీడ అంటే కాంతి లేని ప్రాంతం. అందువల్ల వస్తువు యొక్క రంగుతో సంబంధం లేకుండా నీడ ఏర్పడును. నీడ రంగులేనిది.

కృత్యం – 5

6th Class Science Textbook Page No. 125

ప్రశ్న 5.
ఒక పుస్తకం, పెన్, డస్టర్, బంతి, గుండ్రని పళ్లెం మొదలైన వస్తువులను ఒకదాని తర్వాత ఒకటి సూర్యుని వెలుగులో ఉంచి వాటి నీడల ఆకారాలను పరశీలించండి. వాటి నీడలు ఏర్పరచేటప్పుడు ఆ వస్తువుల వివిధ ముఖాలను సూర్యునికి అభిముఖంగా ఉంచుతూ వాటి నీడల్లో ఏర్పడే మార్పులను గమనించండి. మీ పరిశీలనలతో కింది ప్రశ్నలకు ఆలోచించి సమాధానాలు ఇవ్వండి.
1) బంతి నీడకు, గుండ్రని పళ్లెం నీడకూ ఏమైనా పోలిక ఉందా? ఉంటే ఏమిటది?
జవాబు:
అవును, రెండు నీడలూ గుండ్రని ఆకారంలో ఉంటాయి.

2) పెన్నును సూర్యునికెదురుగా నిలువుగా, అడ్డంగా పట్టుకున్నప్పుడు ఏర్పడే నీడల్లో ఏమైనా తేడా ఉందా?
జవాబు:
పెన్ను అడ్డంగా, ఆపై నిలువుగా పట్టుకున్నప్పుడు పెన్ను నీడ భిన్నంగా ఉంటుంది. పెన్నును నిలువుగా పట్టుకున్నప్పుడు నీడ వస్తువు ఆకారంలో కనిపిస్తుంది. పెన్నును అడ్డంగా తిప్పినప్పుడు నీడ గుండ్రంగా ఉంటుంది.

3) డస్టర్ కు ఉండే వివిధ ముఖాలను సూర్యునికి ఎదురుగా ఉంచినప్పుడు ఏర్పడే నీడలలో ఏం తేడా గమనించారు?
జవాబు:
డస్టర్ లో ఉండే వివిధ ముఖాలు సూర్యునికి ఎదురుగా ఉంచినప్పుడు నీడలలో తేడాలను గమనించవచ్చు. డస్టర్ తలం మారినపుడు నీడ ఆకారం కూడా మారిపోయింది. కొన్ని సార్లు నీడ పొడవుగా కనిపిస్తుంది మరియు కొన్ని సార్లు కాదు.

4) వస్తువు యొక్క వివిధ ముఖాలను సూర్యుని వైపుగా తిప్పుతుంటే ఆ వస్తువుతో ఏర్పడిన నీడ ఆకారం ఎందుకు మారుతుంది?
జవాబు:
వస్తువు యొక్క వివిధ ముఖాలను సూర్యుని వైపు తిప్పుతుంటే దాని తలాలు మారుతూ కాంతిని నిరోధించిన ప్రాంతానికి తగ్గట్టు నీడలు ఏర్పడ్డాయి.

కృత్యం – 6

6th Class Science Textbook Page No. 126

ప్రశ్న 6.
దీర్ఘచతురస్రాకారపు కార్డ్ బోర్డ్ ముక్కను తీసుకోండి. సూర్యునికాంతిని లేదా టార్చ్ లైట్ ను ఉపయోగించి ఆ కార్డ్ బోర్డ్ ముక్కతో వివిధ ఆకారాల నీడలను ఏర్పరచడానికి ప్రయత్నించండి. తదుపరి ప్రశ్నలకు సమాధానాలివ్వండి.
1) ఆ కార్డ్ బోర్డ్ ముక్కతో చతురస్రాకారపు నీడను ఏర్పరచగలిగారా?
జవాబు:
కాంతి వనరు ముందు దీర్ఘచతురస్రాకార కార్డ్ బోర్డ్ ను కొంచెం వంచినప్పుడు అది చదరపు ఆకారపు నీడను ఏర్పరుస్తుంది.

2) త్రిభుజాకార నీడను ఏర్పరచగలిగారా?
జవాబు:
మనం వస్తువును కాంతి వైపు క్రమంగా తిప్పినప్పుడు చదరపు నీడ త్రిభుజంగా మారుతుంది.

3) వృత్తాకార నీడను ఏర్పరచగలిగారా?
జవాబు:
లేదు. వృత్తాకార నీడను ఏర్పరచలేకపోయాము.

4) ఏ ఇతర ఆకారాల నీడలు ఏర్పరచగలిగారు?
జవాబు:
దీర్ఘచతురస్రాకారం, చదరము, సరళరేఖ, రాంబస్, త్రిభుజం వంటి ఆకారాలను ఏర్పరచగలిగాము.

5) ఒకే వస్తువుకు వివిధ ఆకారాల నీడలు ఎందుకు ఏర్పడుతున్నాయి?
జవాబు:
కాంతి కిరణాలు అనుసరించే సరళరేఖ మార్గం కారణంగా, ఒక వస్తువు యొక్క స్థానాన్ని మార్చి మనం వేర్వేరు ఆకారాలను పొందవచ్చు.

కృత్యం – 7

6th Class Science Textbook Page No. 126

ప్రశ్న 7.
1) పిన్‌హోల్ కెమెరాకు గుండుసూదితో రెండు రంధ్రాలు ఏర్పరిస్తే ఏం జరుగుతుందో ఊహించండి. తర్వాత కెమెరాకు రెండు రంధ్రాలను ఏర్పరచి కొవ్వొత్తిని చూడండి. మీ పరిశీలన మీ నోటు పుస్తకంలో రాయండి.
2) మీరు ఊహించినది సరయినదేనా? పోల్చుకోండి.
జవాబు:
పిన హోల్ కెమెరాకు రెంండు రంధ్రాలు చేస్తే ఆశ్చర్యంగా రెండు ప్రతిబింబాలు ఏర్పడ్డాయి.’ అంటే రెండు రంధ్రాలు రెండు కటకాల వలె పనిచేశాయి.

కృత్యం – 8

6th Class Science Textbook Page No. 128

ప్రశ్న 8.
భూతద్దం తీసుకొని తెల్లని డ్రాయింగ్ షీట్ తో ఏర్పరచిన తెరపై చెట్టు యొక్క ప్రతిబింబం పడేటట్లు చేయండి.
1) షీట్ తెర మీద ఏర్పడిన ప్రతిబింబంలో మీరు ఏమి గమనిస్తారు?
జవాబు:
తెలుపు డ్రాయింగ్ షీట్ తెరమీద ఏర్పడిన ప్రతిబింబం తలక్రిందులుగా, చిన్నదిగా ఉంది.

2) పిన్పల్ కెమెరా ద్వారా మరియు భూతద్దం ద్వారా ఏర్పడిన ప్రతిబింబాల మధ్య ఏ తేడా ఉంది?
జవాబు:
భూతద్దం ద్వారా ఏర్పడిన ప్రతిబింబం పి ల్ కెమెరాతో ఏర్పడిన దానికంటే స్పష్టంగా ఉందని నేను గమనించాను.

కృత్యం – 9

6th Class Science Textbook Page No. 129

ప్రశ్న 9.
మీ తరగతి గది తలుపు కిటికీలను మూసి గదిని చీకటి చేయండి. మీ స్నేహితులలో ఒకరిని తన చేతిలో అద్దాన్ని పట్టుకోమనండి. ఒక టార్చ్ లైట్ ముందు భాగాన్ని మందపాటి కాగితం లేదా అట్టతో మూసివేసి, ఆ కాగితానికి సన్నని రంధ్రం చేయండి. టార్చి లైట్ ను వెలిగించి ఆ సన్నని రంధ్రం గుండా వచ్చే కాంతిని మీ స్నేహితుని చేతిలో ఉన్న అద్దంపైన పడేట్లు చేయండి. పటంలో చూపినట్లు ఆ అద్దంపై పడిన కాంతి తిరిగి అద్దం నుండి బయలుదేరి ఆ గదిలోని మరొక స్నేహితునిపై పడేట్లుగా అద్దాన్ని సరిచేసి పట్టుకోమని మీ మొదటి స్నేహితునికి చెప్పండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 11 నీడలు – ప్రతిబింబాలు 5
1) పై కృత్యంలో మీరేం పరిశీలించారు?
జవాబు:
ఏదైనా వస్తువుపై కాంతి పడినపుడు, అది తిరిగి వెనుకకు మరలుతుంది. దీనిని పరావర్తనం అంటారు.

2) అద్దాన్ని పట్టుకున్న మీ మొదటి స్నేహితునితో టార్చ్ లైట్ కాంతి. అద్దం మీద పడకుండా ఏదైనా పుస్తకాన్ని అద్దానికి అడ్డుగా ఉంచమని చెప్పండి. ఇప్పుడు టార్చ్ లైట్ ను వెలిగించి కాంతిని పుస్తకంపై పడేట్లు చేయండి. ఆ కాంతి పరావర్తనం చెంది మీ రెండో స్నేహితునిపై పడిందా? లేదా? ఎందువల్ల?
జవాబు:
అద్దం స్థానంలో పుస్తకం ఉంచినప్పుడు నా స్నేహితుడిపై కాంతి పడలేదు. ఎందుకంటే పుస్తకం యొక్క ఉపరితలం అద్దంలా మృదువైనది కాదు. మృదువైన ఉపరితలాలపై పరావర్తనం ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది.

3) పుస్తకంపై పడిన కాంతి పరావర్తనం చెందలేదా?
జవాబు:
పుస్తకంపై పడిన కాంతి పరావర్తనం చెందుతుంది. కానీ అది క్రమ రహిత పరావర్తనం. ఎందుకంటే పుస్తక ఉపరితలం అద్దంలా మృదువైనది కాదు.

ప్రాజెక్ట్ పనులు

6th Class Science Textbook Page No. 131

ప్రశ్న 1.
ఒక గాజు దిమ్మెను ఒక చివర పట్టుకుని ఎండలో నిలబడండి. మీ చేతి నీడ, గాజు దిమ్మె నీడలను పరిశీలించండి. ఏం గమనించారో వివరించండి.
జవాబు:
a) గాజు దిమ్మె నీడను ఏర్పరచదని నేను కనుగొన్నాను.
b) నా చేతి నీడను గమనించాను.
c) దీని అర్థం గాజు దిమ్మె పారదర్శక వస్తువు మరియు చేయి అపారదర్శక వస్తువు.
d) అపారదర్శక వస్తువులు మాత్రమే స్పష్టమైన నీడను ఏర్పరుస్తాయని నేను నిర్ధారించుకొన్నాను.
e) మరియు పారదర్శక వస్తువులు నీడలను ఏర్పరచవు.

ప్రశ్న 2.
ఏదైనా అపారదర్శక వస్తువుపై ఒక ప్రత్యేకమైన రంగు గల కాంతిని ప్రసరింపజేస్తే దాని నీడకు రంగు ఉంటుందా? లేదా? ఊహించండి. ప్రయోగం చేసి చూడండి. (పారదర్శక రంగు కాగితాలు (డ్రామాలైట్ల .. కాగితాలు) టార్చ్ ముందు అమర్చి ప్రత్యేకమైన రంగు గల కాంతిని పొందవచ్చు.)
జవాబు:
a) రంగు గల కాంతిలో అపారదర్శక వస్తువులు నీడలను ఏర్పరచుతాయి.
b) కాని వాటి నీడలకు రంగు ఉండదు.
c) ఎందుకంటే నీడ కాంతిని నిరోధించే ప్రదేశం.
d) ఇది కాంతి రంగు ద్వారా ప్రభావితం కాదు.

ప్రశ్న 3.
మామూలు విద్యుత్ బల్ట్, ట్యూబ్ లైట్ లలో ఏది కచ్చితమైన ఆకారం గల నీడలు ఏర్పరుస్తుంది? ప్రయోగం చేసి కనుక్కోండి. కారణం తెలపండి.
జవాబు:
a) ఎలక్ట్రిక్ బల్బ్ మరియు ట్యూబ్ లైట్లలో ఎలక్ట్రిక్ బల్బ్ వలన స్పష్టమైన మరియు కచ్చితమైన ప్రతిబింబము ఏర్పడుతుంది.
b) ఎలక్ట్రిక్ బల్బ్ గుండ్రని ఆకారంలో ఉంటుంది.
c) ఇది ఎక్కువ కాంతిని ఇస్తుంది.
d) మరియు దీని కాంతి తీవ్రంగా ఉంటుంది.
e) విద్యుత్ బల్బ్ లో కిరణాలు ఒక కేంద్ర బిందువు నుండి వస్తాయి. అందుకే విద్యుత్ బల్బ్ కచ్చితమైన మరియు స్పష్టమైన నీడలను ఏర్పరుస్తుంది.
f) కాని ట్యూబ్ లైట్లో కిరణాలు అలా ఉండవు.
g) ఇక్కడ కాంతి జనకం పొడవుగా ఉంటుంది.
h) మరియు కాంతి వేరు వేరు వైపుల నుండి వస్తువులపై పడుతుంది.
i) కాబట్టి నీడ కచ్చితంగా, అంత స్పష్టంగా ఉండదు.

ప్రశ్న 4.
నీ గదిలో గోడపైన ఒక అద్దం ఉంది. ఆ గదిలో నీ స్నేహితుడు ఒక కుర్చీలో కూర్చుని ఉన్నాడు. గోడపైన ఉన్న అద్దంలో నీవు అతనికి కనిపించడం లేదు. అద్దంలో నీవు నీ స్నేహితునికి కనిపించడానికి నీవు నీ స్థానాన్ని ఎలా మార్చుకుంటావు? వివరించండి.
జవాబు:
a) ఒక చిన్న టెక్నిక్ తో అద్దంలో నా స్నేహితుడికి నేను కనిపించవచ్చు.
b) పరావర్తనం వలన అద్దంలో ప్రతిబింబం ఏర్పడును.
c) పడిన కాంతి అంతే కోణంలో పరావర్తనం చెందును.
d) అందుకే నా స్నేహితుడు నాకు కనిపించినప్పుడు నేను అతనికి కనిపిస్తాను.
e) కాబట్టి నా స్నేహితుడు నాకు కనిపించే వరకు నేను నా స్థలాన్ని సర్దుబాటు చేస్తాను.
f) నా స్నేహితుడు నాకు కనిపించినప్పుడు, నేను కూడా నా స్నేహితుడికి కనిపిస్తాను.

AP Board 10th Class Physical Science Solutions 1st Lesson ఉష్ణం

November 1, 2023

SCERT AP 10th Class Physics Study Material Pdf 1st Lesson ఉష్ణం Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 10th Class Physical Science 1st Lesson Questions and Answers ఉష్ణం

10th Class Physical Science 1st Lesson ఉష్ణం Textbook Questions and Answers

అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరుచుకోండి

ప్రశ్న 1.
20°C ఉష్ణోగ్రత గల 50 గ్రాముల నీటిని, 40°C ఉష్ణోగ్రత గల 50 గ్రాముల నీటికి కలిపితే మిశ్రమం ఫలిత ఉష్ణోగ్రత ఎంత ఉంటుంది? (AS1)
జవాబు:
T₁ = 20°C ; m₁ = 50 గ్రా.
T₂ = 40°C ; m₂ = 50 గ్రా.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 1st Lesson ఉష్ణం 1
∴ మిశ్రమం ఫలిత ఉష్ణోగ్రత = 30°C.

ప్రశ్న 2.
వేసవి రోజుల్లో కుక్కలు నాలుకను బయటకు చాచి ఉంచటానికి (panting) గల కారణాన్ని ‘బాష్పీభవనం’ భావనతో వివరించండి. (AS1)
(లేదా)
కుక్కలు ఏ విధముగా వాటి శరీరమును చల్లబరుచుకుంటాయి? బాష్పీభవనం ప్రక్రియతో వివరించుము.
జవాబు:

కుక్కలకు శరీరంపై స్వేదరంధ్రాలు ఉండవు. శరీరం వెంట్రుకలతో నిండి ఉంటుంది. కేవలం పాదాలలో మాత్రమే స్వేద రంధ్రాలు ఉంటాయి.
మానవులకు శరీరంపై స్వేదరంధ్రాలు ఉండి, వాటి ద్వారా నీరు బాష్పీభవనం చెందుతుంది.
బాష్పీభవనం చెందుట వలన శరీరం ఉష్ణోగ్రత తగ్గి చల్లబడుతుంది.
కుక్కలు వేసవిలో నాలుక బయటకు చాచుట వలన నాలుకపై నీరు బాష్పీభవనం చెందుతుంది. తద్వారా శరీర ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది.
ఈ విధంగా కుక్కలు శరీరాన్ని చల్లబరుచుకుంటాయి.

ప్రశ్న 3.
“కూల్ డ్రింక్” సీసా బయట ఉపరితలంపై తుషారం ఎందుకు ఏర్పడుతుంది? (AS1)
(లేదా)
రాజు ఫ్రిజ్ నుంచి తీసిన కూల్ డ్రింక్ సీసా యొక్క పై భాగమున నీటి తుంపరలు ఏర్పడుటను గమనించెను. ఈ విధముగా ఏర్పడుటకు గల కారణములను వ్రాయుము.
జవాబు:

ఫ్రిజ్ నుండి తీసిన కూల్ డ్రింక్ సీసా లాంటి ఘనపదార్థాల ఉష్ణోగ్రతలు తక్కువగా ఉంటాయి.
ఈ చల్లటి సీసాలను తాకిన గాలిలోని నీటి ఆవిరి సాంద్రీకరణం చెంది చిన్నచిన్న నీటి బిందువులుగా మారి సీసా ఉపరితలంపై ఏర్పడుతుంది.
ఈ చిన్నచిన్న నీటి బిందువులను తుషారం అంటారు.

ప్రశ్న 4.
బాష్పీభవనం, మరగటం మధ్య భేదాలను తెల్పండి. (AS1)
(లేదా)
సీత, ఒక పాత్రలో ఆరుబయట ఉంచబడిన పెట్రోల్ పరిమాణం తగ్గుటను గమనించినది. అదే విధంగా రాము నీటిని వేడి చేస్తున్నపుడు బుడగలు ఏర్పడుటను గమనించినాడు. ఈ రెండు ప్రక్రియలు ఏమిటి? వీటి మధ్యన గల భేదాలను వ్రాయుము.
జవాబు:

బాష్పీభవనం	మరగటం
1) ద్రవంలోని అణువులు ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్దనైనా ఉపరితలాన్ని వీడిపోయే ప్రక్రియను బాష్పీభవనం అంటారు.	1) స్థిర ఉష్ణోగ్రతా పీడనాల వద్ద ద్రవస్థితిలోని పదార్థం వాయుస్థితిలోనికి మారే ప్రక్రియను మరగటం అంటారు.
2) బాష్పీభవనం ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్దనైనా జరగవచ్చు.	2) మరగటం స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద మాత్రమే జరుగును.

ప్రశ్న 5.
నీటి ఆవిరి సాంద్రీకరణం చెందేటప్పుడు పరిసరాలలోని గాలి చల్లబడుతుందా? వేడిగా అవుతుందా? వివరించండి. (AS1)
జవాబు:

వాయువు ద్రవంగా స్థితి మార్పు చెందటమే సాంద్రీకరణం.
అధిక ఉష్ణోగ్రతలో నీటి ఆవిరి చల్లటి వస్తువులను తాకగానే ప్రతి గ్రాము ద్రవ్యరాశి 540 కేలరీల ఉష్ణశక్తిని విడుదల చేస్తుంది. ఇది ఉష్ణమోచక చర్య.
ఇందువల్లనే వేడినీటి కంటే నీటి ఆవిరి మనల్ని ఎక్కువగా గాయపరుస్తుంది.
కాబట్టి నీటి సాంద్రీకరణ ఒక ఉద్ధీయ ప్రక్రియ.
ఆవిరి సాంద్రీకరణం చెందినప్పుడు పరిసరాలలోని గాలి వేడెక్కుతుంది.

ప్రశ్న 6.
కింది ప్రశ్నలకు సమాధానాలివ్వండి. (AS1)
a) 100°C వద్ద గల 1 గ్రా. నీటి ఆవిరి 100°C గల నీరుగా సాంద్రీకరణం చెందడానికి ఎంత ఉష్ణం బదిలీ కావాలి?
జవాబు:
100°C వద్ద గల 1 గ్రా. నీటి ఆవిరి 100°C గల నీరుగా సాంద్రీకరణం చెందటానికి 540 కేలరీల ఉష్ణం పరిసరాలలోనికి బదిలీ కావాలి.

వివరణ :
మరిగే నీటి ఉష్ణోగ్రత = 1 గ్రా. ; నీటి బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం = 540 కేలరీ/గ్రా.
మరిగే నీరు → నీరు
100°C → 100°C

స్థితి మారింది కావున గుప్తోష్ణం పరిగణనలోకి తీసుకుంటే L = [latex]\frac{Q}{m}[/latex] ⇒ Q = mL =1 × 540 = 540 కేలరీలు.

b) 100°C వద్ద గల 1 గ్రా. నీటి ఆవిరి 0°C గల నీరుగా సాంద్రీకరణం చెందడానికి ఎంత ఉష్ణం బదిలీ కావాలి?
జవాబు:
నీటి ద్రవ్యరాశి = 1 గ్రా. ; . నీటి విశిష్టోష్ణం = 1 cal/g°C
మరిగే నీరు → నీరు 100°C → 0°C
బదిలీ కాబడిన ఉష్ణం Q = mS∆T = 1 × 1 × (100 – 0) = 100 కేలరీలు.

c) 0°C వద్ద గల 1 గ్రా. నీరు, 0°C వద్ద గల మంచుగా మారడానికి ఎంత ఉష్ణం గ్రహింపబడాలి లేదా విడుదలవ్వాలి?
జవాబు:
0°C వద్ద గల 1 గ్రా. నీరు, 0°C వద్ద మంచుగా మారటానికి 80 కేలరీల శక్తి బయటకు విడుదలవ్వాలి.
వివరణ :
నీరు → మంచు
0°C → 0°C
ఉష్ణోగ్రతలో మార్పు లేదు కావున, సాంద్రీకరణ గుప్తోష్ణం ప్రకారం
L = [latex]\frac{Q}{m}[/latex] ⇒ Q = mL =1 × 80 = 80 కేలరీలు.

d) 100°C వద్ద గల 1 గ్రా. నీటి ఆవిరి, 0°C వద్ద గల మంచుగా మారడానికి ఎంత ఉష్ణం గ్రహింపబడాలి లేదా విడుదలవ్వాలి?
జవాబు:
100°C వద్ద గల 1 గ్రా. నీటి ఆవిరి, 0°C వద్ద మంచుగా మారటానికి 520 కేలరీల శక్తి విడుదల అవ్వాలి.
వివరణ : నీటి ఆవిరి ద్రవ్యరాశి = 1 గ్రా.
నీటి ఆవిరి → నీరు → నీరు → మంచు
100°C → 100°C → 0°C → 0°C

100°C వద్దనున్న నీటి ఆవిరి, 100°C లోనున్న నీరుగా మారడానికి కావలసిన ఉష్ణరాశి
Q₁ = mL = 1 × 540 = 540 కేలరీలు.

100°C వద్దనున్న నీరు, 0°C లోనున్న నీరుగా మారడానికి కావలసిన ఉష్ణరాశి
Q₂ = mS∆T = 1 × 1 × (100 – 0) = 100 కేలరీలు.

0°C వద్దనున్న నీరు, 0°C లోనున్న మంచుగా మారడానికి కావలసిన ఉష్ణరాశి
Q₃ = mL = 1 × 80 = 80 కేలరీలు,

మొత్తం వ్యవస్థలోని ఉష్ణరాశి
Q = Q₁ + Q₂ + Q₃
= 540 + (100) + 80
= 720 కేలరీలు.

ప్రశ్న 7.
ఘనపదార్థ విశిష్టోష్ణాన్ని ప్రయోగపూర్వకంగా కనుగొనే విధానాన్ని వివరించండి. (AS1)
(లేదా)
ఏదైనా ఘనపదార్ధపు విశిష్టోష్ణంను ఏ విధంగా కనుగొంటావో ప్రయోగపూర్వకముగా వివరించుము.
(లేదా)
వంటపాత్రలపై మూతగా ఉపయోగించుటకు ఎక్కువ విశిష్టోషం గల లోహముతో తయారుచేసిన మూతను ఉపయోగించాలని మనోభిరామ్ భావించాడు. దానికొరకు అల్యూమినియం, రాగి లోహాల విశిష్టోష్ణాలను ప్రయోగపూర్వకంగా కనుగొనాలంటే ఏ ఏ పరికరాలు కావాలి? ఆ ప్రయోగాన్ని ఎలా నిర్వహించాలి?
జవాబు:
ఉద్దేశ్యం : ఇచ్చిన ఘనపదార్థాల విశిష్టోష్ణం కనుగొనుట.

కృత్యం :
కావలసిన పరికరాలు :
కెలోరిమీటర్, ఉష్ణమాపకం, మిశ్రమాన్ని కలిపే కాడ, నీరు, నీటి ఆవిరి గది, చెక్కపెట్టె, సీసపు గుళ్లు.

కెలోరీ మీటరు ద్రవ్యరాశి = m, gr.
కెలోరీ మీటరు విశిష్టోష్ణం = S, కేలరీ/గ్రాం × °C
నీటితో సహా కెలోరీ మీటరు ద్రవ్యరాశి = m₂ gr.
నీటి ద్రవ్యరాశి = నీటితో సహా కెలోరీ మీటరు ద్రవ్యరాశి – కెలోరీ మీటరు ద్రవ్యరాశి
నీటి ద్రవ్యరాశి = m₂ – m₁
నీటి విశిష్టోష్ణం = S_w కేలరీ/గ్రాం × °C .
నీటి తొలి ఉష్ణోగ్రత = T₁ °C
సీసపు గుళ్లను తీసుకొని వేడినీటిలో లేదా హిట్ చాంబర్ లో ఉంచి 100°C వరకు వేడి చెయ్యండి.
సీసపు గుళ్ల ఉష్ణోగ్రత = T₂°C
నీరు, సీసపు గుళ్లు, కెలోరీ మీటరు ద్రవ్యరాశి = m₃ గ్రా.
నీరు, సీసపు గుళ్లు, కెలోరీమీటరు ఉష్ణోగ్రత = T₃°C
సీసపు గుళ్ల ద్రవ్యరాశి = m₃ – m₂
సీసపు గుళ్లు కోల్పోయిన ఉష్ణరాశి
Q = m × S× ∆T
Q₁ = (m₃ – m₂) × S_l × (T₂ – T₃)
నీరు గ్రహించిన ఉష్ణరాశి Q₂ = (m₂ – m₁) × S_w × (T₃ – T₁)
కెలోరీ మీటరు గ్రహించిన ఉష్ణరాశి Q₃ = m₁ × S_c × (T₃ – T₁)
కానీ సీసపు గుళ్లు కోల్పోయిన ఉష్ణం = కెలోరీ మీటరు + నీరు గ్రహించిన ఉష్ణరాశి

ప్రశ్న 8.
20°C ను కెల్విన్ మానంలోకి మార్చండి. (AS1)
జవాబు:
కెల్విన్ K = 273 + °C. = 273 + 20 = 293 K

ప్రశ్న 9.
బాష్పీభవనానికి, మరగడానికి గల తేడాను మీ స్నేహితుడు గుర్తించలేకపోయాడు. అతను ఆ తేడాను గుర్తించడానికి కొన్ని ప్రశ్నలు అడగండి. (AS2)
(లేదా)
కుమార్ బాష్పీభవనం, మరగడంలకు తేడాలను గుర్తించలేకపోతున్నానని తన టీచర్ తో చెప్పాడు. అప్పుడు ఆ టీచర్ తనని కొన్ని ప్రశ్నలు అడిగి వాటికి సమాధానాలు రప్పించడం ద్వారా తేడాలను గ్రహించేటట్లు చేశాడు. ఆ టీచర్ కుమారిని అడిగిన ప్రశ్నలేమై ఉంటాయి?
జవాబు:

బాష్పీభవనం ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద జరుగును?
నీరు మరగటం ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద జరుగును?
నీటిని వేడిచేసినపుడు ఆవిరిగా మారును ఈ ప్రక్రియను ఏమంటారు?
రోడ్ల ప్రక్కన నిల్వ ఉన్న నీరు ఏ ప్రక్రియ వలన ఆవిరగును?
తడిబట్టలు ఆరడం ఏ ప్రక్రియ వలన జరుగును?
శరీరంపై చెమట ఆరడం ఏ ప్రక్రియ వలన జరుగును?
100°C వద్ద నీరు ఆవిరిగా మారే ప్రక్రియను ఏమంటారు?

ప్రశ్న 10.
తడిబట్టలు పొడిగా మారినప్పుడు వాటిలోని నీరు ఏమవుతుంది? (AS3)
జవాబు:
తడిబట్టలు గాలిలో లేదా ఎండలో ఆరబెట్టినపుడు బట్టలలోని నీటి అణువులు నిరంతరం చలిస్తూ అభిఘాతాలు చెందుతాయి. ఈ సందర్భంలో అణువులు శక్తిని వేరొక అణువులకు బదిలీ చేస్తాయి.

బదిలీ చెందిన శక్తి ఉపరితలంలో ఉన్న అణువులకు అందితే ఉపరితలాన్ని వదిలి పైకిపోతాయి. ఈ విధంగా నీరు ఆవిరిగా బాష్పీభవనం చెందును. బట్టలు క్రమేణ పొడిగా మారతాయి. తడిబట్టలను గాలి తగిలే ప్రాంతంలో ఆరబెడితే బాష్పీభవన రేటు వేగంగా జరిగి బట్టలు త్వరగా ఆరిపోతాయి.

ప్రశ్న 11.
ఒక చిన్న మూత, ఒక పెద్ద పాత్రలో ఒకే పరిమాణం గల ద్రవాన్ని ఉంచితే, ఏది త్వరగా బాష్పీభవనం చెందుతుంది? (AS3)
(లేదా)
శ్రీను ఒక పాత్రనందు మరియు వెడల్పు మూతనందు సమాన పరిమాణం గల నీటిని పోసి ఆరుబయట ఉంచెను. అతను గమనించిన విషయమేమి? దీనిని ప్రయోగ పూర్వకంగా వివరింపుము.
జవాబు:

ఒక సెకను కాలంలో నీటి అణువులు ఆవిరిగా మారే సంఖ్యను బాష్పీభవన రేటు అంటారు.
బాష్పీభవనరేటు పాత్ర యొక్క ఉపరితల వైశాల్యానికి, ఉష్ణోగ్రతకు, అర్ధతకు అనులోమానుపాతంలో ఉండును.
కాబట్టి చిన్న మూతలో, పెద్ద పాత్రలో ఒకే పరిమాణం గల ద్రవాన్ని ఉంచినా పెద్ద పాత్రలోని ద్రవమే త్వరగా బాష్పీభవనం చెందును.

ప్రశ్న 12.
బాష్పీభవనం అనేది ద్రవ ఉపరితలం, పరిసరాలలో ఉన్న గాలిలోని ద్రవభాష్పం వంటి అంశాలపై ఆధారపడుతుందని నిరూపించడానికి ఒక ప్రయోగాన్ని సూచించండి. (AS3)
జవాబు:

ఒక పరీక్షనాళిక, పింగాణీ పాత్రలో విడివిడిగా 5 మి.లీ. నీటిని తీసుకోండి.
రెండింటిని తిరుగుతున్న ఫ్యాన్ క్రింద ఉంచండి.
మరొక పింగాణీ పాత్రలో 5 మి.లీ. నీటిని తీసుకొని దానిని బీరువాలో ఉంచండి.
గది ఉష్ణోగ్రతను నమోదు చెయ్యండి.
మూడు సందర్భాలలో నీరు బాష్పీభవనానికి పట్టిన కాలాన్ని నమోదు చెయ్యండి.
వర్షం కురిసిన రోజున కూడా ఇదే కృత్యం నిర్వహించండి. పరిశీలన నమోదు చెయ్యండి.
ఫ్యాన్ క్రింద ఉంచిన పింగాణీ పాత్రలో నీరు బాష్పీభవనం చెందటం మనం గమనిస్తాం.
కారణం పరీక్షనాళిక కంటే పింగాణీ పాత్ర యొక్క ఉపరితల వైశాల్యం ఎక్కువ.
బాష్పీభవనం ఉపరితల దృగ్విషయం. ఉపరితల వైశాల్యం పెరిగితే ఎక్కువ కణాలు బాష్పంగా మారే అవకాశం ఏర్పడుతుంది.
బాష్పీభవనం మరొక అంశం ఆర్థత.
గాలిలోని తేమశాతాన్ని అర్థత అంటారు.
పరిసరంలోని గాలి నిర్దిష్ట పరిమాణం మేరకు మాత్రమే నీటి బాష్పాన్ని నిలిపి ఉంచుకోగలుగుతుంది.
గాలిలో నీటి బాష్పం అనగా ఆర్ధత ఎక్కువ ఉంటే బాష్పీభవన వేగం తగ్గుతుంది.
ఇందువల్ల తడిబట్టలు వర్షాకాలంలో నెమ్మదిగానూ, గాలి వేగంగా వీచే రోజులలో వేగంగానూ ఆరతాయి.

ప్రశ్న 13.
అంచు కలిగిన ఒక పళ్లెంలో నీరు పోసి అందులో ఒక గరాటును బోర్లించండి. గరాటు అంచు పూర్తిగా పళ్లానికి ఆని ఉండకుండా, గరాటును ఒక వైపు నాణెంపై ఉంచండి. ఈ పళ్లాన్ని బర్నర్ పై ఉంచి నీరు మరగడం ప్రారంభించే వరకు వేడిచేయండి. మొదట ఎక్కడ బుడగలు ప్రారంభమయ్యాయి? ఎందుకు? ఈ ప్రయోగ పరిశీలన ఆధారంగా గీజర్ (వేడినీటి ఊట) పనిచేసే విధానాన్ని మీరు వివరించగలరా? (AS4)
జవాబు:

అంచు కలిగిన పళ్లెంలో నీరుపోసి అందులో ఒక గరాటును ఉంచండి.
గరాటు యొక్క అంచు పూర్తిగా పళ్లానికి ఆనకుండా ఒక నాణెంపై ఉంచండి.
పళ్లాన్ని బర్నర్‌పై ఉంచి నీరు మరిగే వరకు వేడి చెయ్యండి.
ఉషాన్ని మొదట పళ్ళెం గ్రహించి, నీటికి అందించును.
నీరు ఉష్ణరాశిని గ్రహించును. నీటిలో ఉష్ణప్రసారం సంవహన పద్ధతిలో జరుగును.
అనగా ఉష్ణాన్ని గ్రహించిన నీటి అణువులు తేలికై బుడగల రూపంలో నీటి పైకి చేరును. పైన చల్లగా ఉన్న నీటి అణువులు నీటి అడుగుకు చేరును. ఈ విధంగా అణువులు చక్రీయంగా తిరుగుతూ ఉష్ణాన్ని గ్రహిస్తాయి.
గరాటు-నాణెం విషయానికి వస్తే నాణెం దగ్గర నీటి బుడగలు తక్కువగా ఉంటాయి. నాణేనికి దూరంలో నీటి బుడగలు ప్రారంభమవుతాయి.
కారణం నీరు బాష్పీభవనం చెందటానికి కావలసిన ఉష్ణరాశి అందదు. ఎక్కువ ఉష్ణాన్ని లోహంతో తయారైన నాణెం గ్రహిస్తుంది.
గీజర్ లో హీటింగ్ కాయిల్ దగ్గర ఉన్న నీటి అణువులు ఉష్ణాన్ని గ్రహించి దూరంగా పోతాయి.
తక్కువ ఉష్ణోగ్రత ఉన్న నీటి అణువులు హీటింగ్ కాయిల్ దగ్గరకు చేరుతాయి.
హీటింగ్ కాయిల్ నుండి ఉష్ణప్రసారం సంవహన పద్ధతిలో జరుగును.

ప్రశ్న 14.
వేసవి, శీతాకాలాల్లో వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత దాదాపు స్థిరంగా ఉండడంలో నీటి విశిష్టోష్ణం పాత్రను మీరెలా అభినందిస్తారు? (AS6)
జవాబు:
నీటికి విశిష్టోష్ణం విలువ ఎక్కువగా ఉండుట వలన వేసవిలో పగటిపూట నీటి ఉష్ణోగ్రత పెరగదు. కాని భూమి ఉష్ణోగ్రత అమాంతం పెరిగి భూమిపై గాలి వేడెక్కి వ్యాకోచం చెంది సాంద్రత తగ్గును. కావున సముద్రపు చల్లగాలులు భూమి వైపునకు వ్యాపించి వాతావరణాన్ని చల్లబరుచును.

శీతాకాలంలో రాత్రిళ్లు భూమి, నీటికంటే త్వరగా ఉష్ణాన్ని కోల్పోయి చల్లబడును. సముద్రంలో నీరు ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతతో ఉండి పరిసరాలలోని గాలి వేడెక్కి వ్యాకోచించి సాంద్రత తగ్గును. కావున భూమిపై శీతల పవనాలు సముద్రం వైపునకు ప్రయాణించును.
ఈ విధంగా భూమి యొక్క వాతావరణాన్ని నీరు సమతుల్యం చేస్తుంది.
నీటికి గల అధిక విశిష్టోష్ణం వలన నీరు త్వరగా ఉష్ణాన్ని కోల్పోదు. అందువలన చలి ప్రదేశాలలో రబ్బరు బాటిల్స్ లో నీటిని నింపి బెడ్ క్రింద ఉంచుతారు.
గదులు వెచ్చగా ఉంచటానికి పైపులలో వేడినీటిని సరఫరా చేస్తారు.
థర్మల్ పవర్ స్టేషన్లలో నీటి విశిష్టోష్ణం అధికంగా ఉండుటవలన శీతలీకరణిగా వాడతారు.

ఈ విధంగా అనేక రకాలుగా ఉపయోగపడుతూ వాతావరణాన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది కాబట్టి మనం నీటిని తప్పక అభినందించవలసి యున్నది.

ప్రశ్న 15.
ఫ్రిజ్ నుండి బయటకు తీసిన ‘పుచ్చకాయ’ ఎక్కువ సమయం పాటు చల్లగా ఉండటంలో విశిష్టోష్ణం పాత్రను వివరించండి. (AS7)
జవాబు:

సాధారణంగా పుచ్చకాయలో అధికశాతం నీరు ఉండును.
పదార్థాలన్నింటిలో విశిష్టోష్ణం విలువ నీటికి గరిష్ఠంగా ఉండును.
అనగా ఎక్కువ విశిష్టోష్ణం ఉన్న పదార్థాలు ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను వ్యతిరేకిస్తాయి. అనగా చల్లదనాన్ని కొనసాగిస్తాయి.
అందువల్ల పుచ్చకాయ ఎక్కువ సమయం పాటు చల్లదనాన్ని నిలిపి ఉంచుకుంటుంది.

ప్రశ్న 16.
మీరు చల్లని నీటితో స్నానం చేసినా, స్నానం తర్వాత స్నానాల గదిలో అలాగే ఉంటే వేడిగా అనిపిస్తుంది. ఎందుకు? (AS7)
జవాబు:

స్నానాల గదిలో ప్రమాణ ఘనపరిమాణంలోని నీటి ఆవిరి అణువుల సంఖ్య, స్నానాల గది బయట ప్రమాణ ఘన పరిమాణంలోని నీటిఆవిరి అణువుల సంఖ్య కంటే ఎక్కువ.
మనం కండువాతో శరీరాన్ని తుడుచుకున్నప్పుడు మన చుట్టూ ఉన్న నీటి ఆవిరి అణువులు చర్మంపై సాంద్రీకరణం చెందుతాయి.
సాంద్రీకరణం ఉష్ణాన్ని విడుదల చేసే ప్రక్రియ.
కనుక మన శరీరం వెచ్చగా అనిపిస్తుంది.

ప్రశ్న 17.
A అనే వస్తువు 30°C వద్ద, B అనే వస్తువు 303 K వద్ద, C అనే వస్తువు 420K వద్ద కలవు. ఈ మూడు వస్తువులు ఉయ స్పర్శలో ఉన్నట్లయితే,
1) A, B, C లలో ఏ రెండు వస్తువులు ఉష్ణ సమతాస్థితిలో కలవు?
2) A, B, C లలో ఏ రెండు వస్తువుల మధ్య ఉష్ణ ప్రసారం జరుగుతుంది?
జవాబు:
1) 303K = 273K + 30K = 0°C + 30°C = 30°C.
∴ A మరియు B వస్తువులు ఉష్ణ సమతాస్థితిలో కలవు.

2) A మరియు B వస్తువులకు, C వస్తువు నుండి ఉష్ణ ప్రసారం జరుగుతుంది.

ఖాళీలను పూరించండి

1. విశిష్టోష్ణానికి S.I. ప్రమాణం ………… (J/kg – K)
2. అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద గల వస్తువు నుండి అల్ప ఉష్ణోగ్రత వద్ద గల వస్తువుకు ……………. ప్రవహిస్తుంది. (ఉష్ణం)
3. …………. అనేది ఒక శీతలీకరణ ప్రక్రియ. (బాష్పీభవనం)
4. 10°C వద్ద గల A అనే వస్తువును, 10K వద్ద గల B అనే వస్తువుతో ఉష్ట్రీయ స్పర్శలో ఉంచితే ఉష్ణం …………. నుండి ………… కు ప్రవహిస్తుంది. (10°C నుండి 100)
5. మంచు ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం విలువ …………….. (80 కెలోరీలు/గ్రాం)
6. వస్తువు ఉష్ణోగ్రత ……………………… కు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది. (కణాల సరాసరి గతిజశక్తికి)
7. మిశ్రమాల పద్ధతి సూత్రం ప్రకారం వేడివస్తువులు కోల్పోయిన ఉష్ణం = ……………… (చల్లని వస్తువులు గ్రహించిన ఉష్ణం)
8. వేసవి రోజుల్లో ఉక్కపోతకు కారణం ……….. (ఆర్ధత ఎక్కువ లేదా అధిక నీటి బాష్పం)
9. …………. ను శీతలీకరణిగా వాడతాం. (నీటిని)
10. నీటిపై మంచు తేలడానికి కారణం ……………………. (సాంద్రత తగ్గడం)

సరైన సమాధానాన్ని ఎన్నుకోండి

1. కింది వాటిలో ఏది ఉద్ధీకరణ ప్రక్రియ (warming process)?
A) బాష్పీభవనం
B) సాంద్రీకరణం
C) మరగడం
D) పైవన్నీ
జవాబు:
B) సాంద్రీకరణం

2. A, B మరియు C అనే వస్తువులు ఉష్ణ సమతాస్థితిలో ఉన్నాయి. B యొక్క ఉష్ణోగ్రత 45°C అయిన, C యొక్క ఉష్ణోగ్రత …………..
A) 45°C
B) 50°C
C) 40°C
D) 90°C
జవాబు:
A) 45°C

3. ఒక స్టీలు కడ్డీ ఉష్ణోగ్రత 330 K. దాని ఉష్ణోగ్రత °C పరంగా
A) 55°C
B) 57°C
C) 59°C
D) 53°C
జవాబు:
B) 57°C

4. విశిష్టోష్ణం S = ………..
A) Q/∆T
B) Q∆T
C) Q/m∆r
D) m∆T/Q
జవాబు:
C) Q/m∆r

5. సాధారణ వాతావరణ పీడనం వద్ద నీటి మరుగుస్థానం ……….
A) 0°C
B) 100°C
C) 110°C
D) -5°C
జవాబు:
B) 100°C

6. ద్రవీభవనం చెందేటప్పుడు మంచు ఉష్ణోగ్రత
A) స్థిరంగా ఉంటుంది
B) పెరుగుతుంది
C) తగ్గుతుంది
D) చెప్పలేము
జవాబు:
A) స్థిరంగా ఉంటుంది

పరికరాల జాబితా

చెక్కముక్క, లోహపు ముక్క గాజు గ్లాసులు, రెండు ఉష్ణ మాపకములు, వేడినీరు, కొబ్బరి నూనె, రెండు బీకర్లు, మూత, రెండు స్టాండులు, రెండు పరీక్ష నాళికలు, పెద్ద జాడీ, రబ్బరు బిరడా, సారాయి దీపం, కెలోరిమీటర్, మిశ్రమాన్ని కలిపే షర్రర్, నీటి ఆవిరి గది, చెక్కపెట్టె, సీసపు గుళ్ళు లేదా 50 గ్రా. ఇనుప బోల్ట్, డ్రాపర్, పేట్రిడిష్ లేదా వాచ్ గ్లాస్, స్పిరిట్, బున్సెన్ బర్నర్, ఫుడ్ కలర్ లేదా పొటాషియం పర్మాంగనేట్.

10th Class Physical Science 1st Lesson ఉష్ణం Textbook InText Questions and Answers

10th Class Physical Science Textbook Page No. 2

ప్రశ్న 1.
ఉష్ణోగ్రత అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
చల్లదనం, వెచ్చదనం స్థాయిని ఉష్ణోగ్రత అంటారు. దీనిని T తో సూచిస్తారు.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 2

ప్రశ్న 2.
ఉష్ణం, ఉష్ణోగ్రతకు తేడా ఏమిటి?
జవాబు:

ఉష్ణం	ఉష్ణోగ్రత
1) అధిక ఉష్ణోగ్రత ప్రాంతం నుండి అల్ప ఉష్ణోగ్రత ప్రాంతం వైపునకు ప్రవహించే శక్తి స్వరూపాన్ని ఉష్ణం అంటారు.	1) చల్లదనం, వెచ్చదనం స్థాయిని ఉష్ణోగ్రత అంటారు.
2) ఉష్ణం కారణం (Cause).	2) ఉష్ణోగ్రత ఫలితం (Effect).
3) ఉష్టాన్ని కెలోరీమీటరుతో లెక్కిస్తారు.	3) ఉష్ణోగ్రతను థర్మామీటరుతో లెక్కిస్తారు.
4) S.I. యూనిట్ : జౌల్	4) S.I. యూనిట్ : కెల్విన్

ప్రశ్న 3.
గీజర్ (geiser) పనిచేసే విధానాన్ని తెలియచేసే సమాచారాన్ని సేకరించి, ఒక నివేదికను తయారుచేయండి.
జవాబు:

విద్యుచ్ఛక్తిని, యాంత్రిక శక్తిగా మార్చే పరికరాన్ని గీజర్ అంటారు.
దీనిలో హీటింగ్ కాయిల్ అమర్చబడి ఉండును. ఇది నీటికి కావలసిన ఉష్ణోగ్రతను అందించును.
దీనికి రెండు పైపు మార్గాలు ఉండును. మొదటి పైప్ లైన్ చల్లటి నీటిని గీజర్ లోనికి పంపించటానికి ఉపయోగపడును.
రెండవ పైప్ లైన్ వేడినీటిని బయటకు పంపించును.
గీజర్ లోని హీటింగ్ ఎలిమెంట్ కు థర్మోస్టాట్ ను అమర్చుతారు.
ఈ థర్మోస్టాట్ కొంతవరకు మాత్రమే ఉష్ణోగ్రత పెరిగేలా కంట్రోల్ చేయబడును.
గీజర్ ట్యాంక్ నుండి ఉష్ణం వికిరణ రూపంలో బయటకు పోకుండా ఉండటానికి ఉష్ణబంధక పదార్థమైన గాజు, ఉన్నితో సీల్ చేస్తారు.
గీజర్ ను లోహపు స్థూపాకార పాత్రలో ఉంచి గోడకు బిగించటానికి అనువుగా తయారుచేస్తారు.

ప్రశ్న 4.
-5°C వద్ద గల రెండు కి.గ్రా. మంచుకు నిరంతరంగా ఉష్ణాన్ని అందిస్తున్నామనుకోండి. 0°C వద్ద మంచు కరుగుతుందని, 100°C వద్ద నీరు మరుగుతుందని మీకు తెలుసు. మంచు నీరుగా మారి, మరగడం ప్రారంభించేవరకు వేడిచేస్తూనే ఉండండి. ప్రతి నిమిషానికి ఉష్ణోగ్రత నమోదు చేయండి. మీరు పొందిన సమాచారంతో ఉష్ణోగ్రత, కాలానికి మధ్య గ్రాఫ్ గీయండి. గ్రాఫ్ ద్వారా మీరు ఏం తెలుసుకున్నారు? మీ నిర్ధారణలు రాయండి.
జవాబు:

– 5°C ఉన్న మంచుగడ్డ 0°C వద్ద కరుగుట ప్రారంభమైంది.
A బిందువు అనగా 0°C వద్ద మంచు కరుగుట ప్రారంభమైంది. దీనిని ద్రవీభవన స్థానం అంటారు.
B, C బిందువుల మధ్య ఉష్ణోగ్రత స్థిరంగా ఉంది అనగా మంచు నీరుగా మారేవరకు ఉష్ణం ఎంత అందించిన ఉష్ణోగ్రతలో మార్పులేదు. దీనినే ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం అంటారు.
B, C బిందువుల మధ్య అందించిన ఉష్ణం మంచు కరిగి నీరుగా మారడానికి అనగా స్థితి మార్చటానికి మాత్రమే ఉపయోగపడింది.
C, D ల మధ్య నీటి ఉష్ణోగ్రత క్రమేణ 100°C వరకు పెరిగింది. అంటే నీరు బాష్పీభవనం చెందుతుంది.
D బిందువు వద్ద నీరు 100°C కి చేరుకుంది.
దీనినే నీటి మరుగు ఉష్ణోగ్రత అంటారు.
D, E ల మధ్య అందించిన ఉష్ణం నీటి స్థితిని మార్చటానికి మాత్రమే ఉపయోగపడింది. కానీ ఉష్ణోగ్రత పెరగలేదు. దీనినే బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం అంటారు.
F బిందువు వద్ద నీరు పూర్తిగా ఆవిరయింది. దీనినే నీటి ఆవిరి అంటారు.

ప్రశ్న 3.
1 లీ. నీటికి కొంతసేపు ఉష్ణాన్ని అందిస్తే దాని ఉష్ణోగ్రత 2°C పెరిగిందనుకుందాం. అంతే ఉష్ణాన్ని అంతే సమయం పాటు 2 లీ. నీటికి అందిస్తే ఆ నీటి ఉష్ణోగ్రతలో పెరుగుదల ఎంత ఉంటుంది?
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 1st Lesson ఉష్ణం 4
∴ నీటి ఉష్ణోగ్రత 1°C పెరుగును.

10th Class Physical Science 1st Lesson ఉష్ణం Textbook Activities

కృత్యములు

కృత్యం – 1

ప్రశ్న 1.
ఉష్ణసమతాస్థితిని ఒక కృత్యం ద్వారా వివరించుము.
(లేదా)
ఉష్ణోగ్రత అను పదంను ఉదాహరణతో వివరింపుము.
(లేదా)
వెచ్చదనం లేక చల్లదనం యొక్క తీవ్రతను దేనితో పిలుస్తారు? దీని పరిమాణంను ఉదాహరణతో వివరింపుము.
(లేదా)
ఉష్ణోగ్రత నిర్వచనాన్ని వివరించే కృత్యాన్ని రాయండి.
జవాబు:

ఒక చెక్కముక్కను, ఒక లోహపు ముక్కను తీసుకొని వాటిని ఫ్రిజ్ లేదా ఐస్ బాక్స్ లో 15 నిమిషాలు ఉంచి, బయటకు తీయవలెను.
ఇప్పుడు చెక్కముక్కను, లోహపు ముక్కను తాకి ఏది చల్లగా ఉందో గమనించవలెను.
ఫ్రిజ్ నుండి బయటకు తీసినప్పుడు చెక్కముక్క ఉష్ణోగ్రత కంటే లోహపు ముక్క ఉష్ణోగ్రత తక్కువగా ఉందని గమనిస్తాము.
ఒక వేడి వస్తువును, ఒక చల్లని వస్తువును ఒకదానికొకటి తాకే విధముగా ఉంచినప్పుడు ఏమి జరుగుతుందో గమనించవలెను.
వేడి వస్తువు నుండి చల్లని వస్తువుకు ఉష్ణశక్తి బదిలీ అవుతుందని గమనిస్తాము.
వేడి వస్తువు నుండి చల్లని వస్తువుకు ఉష్ణశక్తి ఎప్పటి వరకు బదిలీ అవుతుందో గమనించవలెను.
ఆ రెండు వస్తువులు ఒకే వెచ్చదనం తీవ్రత లేదా చల్లదనం తీవ్రత పొందే వరకు ఈ ఉష్ణశక్తి బదిలీ కొనసాగుతుందని గమనిస్తాము.
పై పరిశీలన నుండి పరిసరాల నుండి వెచ్చదనం లేదా చల్లదనం అనుభూతిని పొందకపోతే, శరీరం పరిసరాల వాతావరణంతో ఉష్ణ సమతాస్థితిలో ఉంటుందని తెలుస్తుంది.

కృత్యం – 2

ప్రశ్న 2.
ఉష్ణ నిర్వచనాన్ని వివరించే కృత్యాన్ని రాయండి.
జవాబు:

రెండు గాజు గ్లాసులను తీసుకొని ఒకదానిని వేడినీటితో, మరొక దానిని చల్లని నీటితో నింపవలెను.
ఒక ఉష్ణమాపకాన్ని తీసుకొని వేడి నీటిలో ఉంచినప్పుడు పాదరసమట్టము ఎలా ఉంటుందో గమనించవలెను.
పాదరసమట్టంలో పెరుగుదలను గమనిస్తాము.
చల్లని నీటిలో ఉంచినప్పుడు పాదరసమట్టము ఎలా ఉంటుందో గమనించవలెను.
పాదరసమట్టంలో తగ్గుదలను గమనిస్తాము.
ఉష్ణమాపకానికి, నీటికి మధ్య ఉష్ణ సమతాస్థితి ఏర్పడితే పాదరసమట్టము ఎలా ఉంటుందో గమనించవలెను.
పాదరసమట్టము నిలకడగా ఉంటుందని గమనిస్తాము.
ఈ కృత్యం ద్వారా ఉష్ణాన్ని క్రింది విధంగా నిర్వచించవచ్చు.
ఉష్ణం : అధిక ఉష్ణోగ్రత గల వస్తువు నుండి అల్ప ఉష్ణోగ్రత గల వస్తువుకు ప్రవహించే శక్తి స్వరూపాన్ని ‘ఉష్ణం’ అంటారు.

కృత్యం – 3 ఉష్ణం మరియు గతిజశక్తి

ప్రశ్న 3.
ఉష్ణం మరియు గతిజశక్తుల మధ్య గల సంబంధాన్ని వివరించే కృత్యాన్ని రాయండి.
(లేదా)
ఒక పదార్థం యొక్క అణువుల సగటు గతిశక్తి, దాని పరమ ఉష్ణోగ్రతకు అనులోమానుపాతంలో ఉండునని చూపు కృత్యమును వ్రాయుము.
(లేదా)
ఒక వస్తువు యొక్క ఉష్ణోగ్రత, దాని సగటు గతిశక్తికి సూచన అని నిరూపించు కృత్యం వ్రాయుము.
జవాబు:

రెండు గాజు పాత్రలను తీసుకొని ఒకదానిని వేడినీటితో, మరొక దానిని చల్లని నీటితో నింపవలెను.
రెండు పాత్రల నీటి ఉపరితలాలపై ఫుడ్ కలర్ చల్లి, ఆ కణాల కదలికను గమనించవలెను.
చల్లని నీటిలోని కణాల కంటే వేడినీటిలోని కణాలు వేగంగా కదులుతున్నాయని గమనిస్తాము.
ఆ రెండు పాత్రలలోని నీటి గతిశక్తులు వేరువేరుగా ఉన్నందున కణాల కదిలికల వేగాలు కూడా వేరువేరుగా ఉన్నాయి.
పై పరిశీలన ద్వారా అణువుల సరాసరి గతిజశక్తి చల్లని వస్తువులో కంటే వేడి వస్తువులో ఎక్కువగా ఉంటుందని తెలుస్తుంది.
కనుక ఒక వస్తువు యొక్క ఉష్ణోగ్రత దానిలోని అణువుల సరాసరి గతిజశక్తిని సూచిస్తుంది.

∴ “ఒక వస్తువులోని అణువుల సరాసరి గతిజశక్తి దాని పరమ ఉష్ణోగ్రతకు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది”.

కృత్యం – 4

ప్రశ్న 4.
రెండు వేరువేరు ఉష్ణోగ్రతలు గల ద్రవాల మధ్య ప్రసరించే గతిజశక్తిని వివరించే కృత్యాన్ని రాయండి.
లేదా
వేడి వస్తువు నుండి చల్లని వస్తువుకు ఉష్ణ ప్రసారం జరుగుతుందని ప్రయోగ పూర్వకముగా తెలుపదానికి కావలసిన పరికరాల జాబితాను, ప్రయోగంను వ్రాయుము.
(లేదా)
ఉష్ణమాపకం ఉష్ణం ఏ దిశలో ప్రవహించును? దీనిని ప్రయోగ పూర్వకంగా వ్రాయుము.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 1st Lesson ఉష్ణం 5
జవాబు:

ఒక పాత్రలో నీటిని తీసుకొని 60°C వరకు వేడి చేయవలెను.
ఒక స్థూపాకార పారదర్శక గాజు జాడీని తీసుకొని దానిలో సగం వరకు నీటిని నింపవలెను.
గాజు జాడీ అంచుల వెంబడి జాగ్రత్తగా నీటి తలంపై కొబ్బరినూనేను పోయవలెను.
రెండు రంధ్రాలు గల మూతను ఉంచవలెను.
రెండు ఉష్ణమాపకాలను ఒకటి నీటిలో, మరొకటి నూనెలో మునిగి ఉండేటట్లుగా రంధ్రాలలో అమర్చవలెను.
ఉష్ణమాపకాల రీడింగులను గమనించగా నూనెలో ఉంచిన ఉష్ణమాపకం రీడింగ్ పెరుగుతూ, నీటిలో ఉంచిన ఉష్ణమాపకం. రీడింగు తగ్గుతూ ఉంటుంది.
దీనికి కారణం నీటి అణువుల సరాసరి గతిజశక్తి తగ్గుతుంటే, నూనె అణువుల సరాసరి గతిజశక్తి పెరుగుతుంది.
అంటే నీటి ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుండగా నూనె ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది.

కృత్యం – 5

ప్రశ్న 5.
ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల రేటు పదార్థ స్వభావంపై ఆధారపడి ఉంటుందనే కృత్యాన్ని వివరించండి.
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 1st Lesson ఉష్ణం 6

ఒక పెద్ద జాడీలో నీటిని తీసుకొని 80°C వరకు వేడి చేయవలెను.
ఒకే పరిమాణం గల రెండు పరీక్షనాళికలను తీసుకొని ఒక దానిలో 50 గ్రాముల నీటిని, మరొక దానిలో 50 గ్రాముల నూనెను పోయవలెను.
రబ్బరు బిరడాల సహాయంతో రెండు పరీక్షనాళికలలో రెండు ఉష్ణమాపకాలను అమర్చవలెను.
ప్రతి 3 నిమిషాలకు ఒకసారి ఉష్ణమాపకాల రీడింగులను గమనించవలెను.
రెండు పరీక్షనాళికలు ఒకే ఉష్ణోగ్రత గల నీటిలో సమాన కాలవ్యవధులలో ఉంచబడినవి.
కాబట్టి నీరు, నూనెలకు ఒకే పరిమాణం గల ఉష్ణం సమకూర్చబడి ఉండాలి.
కాని నూనె ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల రేటు, నీటి ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల రేటు కంటే ఎక్కువగా ఉంది.
కనుక ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల రేటు పదార్థ స్వభావంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

కృత్యం – 6

ప్రశ్న 6.
విశిష్టోష్ణం నిర్వచనాన్ని వివరించే కృత్యాన్ని రాయండి.
(లేదా)
ఒక పదార్థపు ఉష్ణోగ్రతలో పెరుగుదలకు, దాని స్వభావంకు మధ్య గల సంబంధంను తెలుపు కృత్యంను వ్రాయుము.
(లేదా)
పదార్థపు ఉష్ణోగ్రతలో పెరుగుదల రేటు, పదార్థ స్వభావంపై ఆధారపడునని సూచించు ప్రయోగంను వివరింపుము.
(లేదా)
శరీరముపై వేడినీటి కన్నా వేడి నూనె ఎక్కువ ప్రభావంను చూపుటకు గల కారణమును ప్రయోగపూర్వకముగా తెల్పుము.
జవాబు:

ఒకే పరిమాణం గల రెండు బీకర్లను తీసుకొని ఒకదానిలో 250 గ్రా. నీటిని, మరొకదానిలో ఒక కిలోగ్రాం నీటిని తీసుకొని ఉష్ణమాపకం సహాయంతో వాటి తొలి ఉష్ణోగ్రతలను గుర్తించండి.
వాటి తొలి ఉష్ణోగ్రతలు రెండునూ సమానంగా ఉన్నాయి.
బీకర్లలోని నీటి ఉష్ణోగ్రత వాటి తొలి ఉష్ణోగ్రత కంటే 60° పెరిగే వరకు రెండు బీకర్లను వేడిచేసి, రెండు బీకర్లలో నీటి ఉష్ణోగ్రత 60° పెరగడానికి అవసరమైన కాలవ్యవధులను గుర్తించవలెను.
ఉష్ణోగ్రత పెరగడానికి 250 గ్రా. నీటితో పోలిస్తే, 1 కి.గ్రా. నీటికి ఎక్కువ సమయం పట్టిందని గమనిస్తాము.
ఇప్పుడు ఒక బేకరులో 1 లీటరు నీటిని తీసుకుని వేడిచేసి ప్రతి 2 నిమిషాలకు ఉష్ణోగ్రతలోని మార్పును గుర్తించవలెను.
ఉష్ణాన్ని అందించే సమయానికి అనుగుణంగా ఉష్ణోగ్రతలో పెరుగుదల స్థిరంగా ఉంటుంది.
దీనిని బట్టి స్థిర ద్రవ్యరాశి గల నీటి ఉష్ణోగ్రతలోని మార్పు అది గ్రహించిన ఉష్ణానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
విశిష్టోష్ణం : ప్రమాణ ద్రవ్యరాశి గల పదార్థ ఉష్ణోగ్రతను 1°C పెంచడానికి కావలసిన ఉష్ణాన్ని ఆ పదార్థ విశిష్టోష్ణం అంటారు.

కృత్యం – 7

ప్రశ్న 7.
ఒక మిశ్రమము యొక్క అంత్య ఉష్ణోగ్రతను ఏవిధంగా కనుగొనవచ్చును?
(లేదా)
“మిశ్రమముల నియమము” అంటే ఏమిటి? దీనిని ఒక కృత్యం ద్వారా వివరించుము.
జవాబు:
సందర్భం -1:

ఒకే పరిమాణంలో ఉండే రెండు బీకరులను తీసుకొని, ఒక్కొక్క దానిలో 200 మి.లీ. నీటిని పోయపలెను.
ఈ రెండు బీకర్లలో నీటిని ఒకే ఉష్ణోగ్రత వరకు వేడి చేయవలెను.
ఈ రెండు బీకర్లలోని నీటిని వేరొక పెద్ద బీకరులోకి మార్చవలెను.
ఈ మిశ్రమ నీటి ఉష్ణోగ్రతలో ఎలాంటి మార్పు ఉండదు.

సందర్భం – 2:

ఒక బీకరులోని నీటిని 90° C వరకు, రెండవ బీకరులోని నీటిని 60° C వరకు వేడిచేసి, ఈ నీటిని వేరొక పెద్ద బీకరులో కలపండి.
ఈ మిశ్రమ నీటి ఉష్ణోగ్రత 90°C మరియు 60° C ల మధ్య ఉంటుంది.
దీనికి కారణం ఉష్ణము 90° C ఉన్న వేడి నీటి నుండి 60° C ఉన్న వేడి నీటిలోనికి ప్రవహించడమే.

సందర్భం – 3:

90°C వద్ద ఉన్న 100 మి.లీ. నీటిని, 60°C వద్ద ఉన్న 200 మి.లీ. నీటిని తీసుకొని వాటిని వేరొక బీకరులోకి కలపండి.
ఈ మిశ్రమం ఉష్ణోగ్రత 90°C మరియు 60°C ల మధ్య ఉంటుంది.
కాని రెండవ సందర్భంలోని మిశ్రమం ఉష్ణోగ్రత కంటె మూడవ సందర్భంలో మిశ్రమం ఉష్ణోగ్రత తక్కువగా ఉంటుంది.

ప్రశ్న 8.
ఒక ఘనపదార్థం యొక్క విశిష్టోష్ణాన్ని ఎలా కనుగొంటారు?
(లేదా)
ఘనపదార్థ విశిష్టోష్ణాన్ని ప్రయోగపూర్వకముగా కనుగొను విధానాన్ని వివరించుము.
జవాబు:
ఉద్దేశ్యం : ఇచ్చిన ఘనపదార్థ విశిష్టోష్ణాన్ని కనుగొనడం.

కావలసిన వస్తువులు :
కెలోరిమీటర్, ఉష్ణమాపకం, మిశ్రమాన్ని కలిపే కాడ లేదా స్టర్రర్, నీరు, నీటిఆవిరి గది, చెక్కపెట్టె మరియు సీసపుగుళ్ళు లేదా ఇనుపబోల్టు (కనీసం 50గ్రాII).

నిర్వహణ విధానం :

స్టర్రర్ తో సహా కెలోరిమీటర్ ద్రవ్యరాశి ‘m₁‘ ను కనుగొనండి.
ఇప్పుడు కెలోరిమీటర్ ను 1/3 వంతు వరకు నీటితో నింపవలెను.
నీటితో సహా కెలోరిమీటర్ ద్రవ్యరాశి m₂ ను కనుగొనవలెను.
నీటితో సహా కెలోరిమీటరు ద్రవ్యరాశి m₂ = …………
నీటి ద్రవ్యరాశి m₁₂ – m₁ ను కనుగొనవలెను.
కెలోరిమీటర్ లోని నీటి ఉష్ణోగ్రత T₁ ను కనుగొనవలెను.
కెలోరిమీటర్ మరియు నీటి ఉష్ణోగ్రతలు సమానంగా ఉంటాయి.
కొన్ని సీసపు గుళ్ళను తీసుకొని, వేడినీటిలో లేదా స్టీమ్ చాంబర్ లో ఉంచి 100°C వరకు వేడిచేయండి. ఈ ఉష్ణోగ్రతను T₂ అనుకొనవలెను.
ఉష్ణనష్టం జరగకుండా, సీసపుగుళ్ళను త్వరగా కెలోరిమీటర్ లోకి మార్చవలెను.
కొద్దిసేపటి తర్వాత ఈ మిశ్రమం ఒక స్థిర ఉష్ణోగ్రతకు చేరుతుంది.
నీరు, సీసపు గుళ్ళతో సహా కెలోరిమీటర్ ద్రవ్యరాశి m₃ ను కనుగొనవలెను.
సీసపు గుళ్ళ ద్రవ్యరాశి m₃ – m₁ ను కనుగొనవలెను.
ఇప్పుడు ఫలిత ఉష్ణోగ్రత T₃ ను కనుగొనవలెను.
కెలోరీమీటర్, ఘనపదార్ధం, (సీసపుగుళ్ళు) మరియు నీటి విశిష్టోష్ణాలు వరుసగా S_1c, S_l మరియు S_w అనుకొనవలెను.
మిశ్రమాల పద్ధతి సూత్రం ప్రకారం …..
ఘనపదార్థం (సీసపు గుళ్ళు) కోల్పోయిన ఉష్ణం = కెలోరిమీటర్ గ్రహించిన ఉష్ణం + నీరు గ్రహించిన ఉష్ణం
(m₃– m₂) S_l (T₂ – T₃) = m₁ S_c (T₃ – T₁) + (m₂ – m₁) S_w (T₃ – T₁)
∴ S_l = [m₁S_c + (m₂ – m₁) S_w] (T₃ – T₁)/ (m₃ – m₂) (T₂ – T₃)
కెలోరిమీటర్, నీటి విశిష్టోష్టాలు తెలిస్తే, పై సమీకరణంతో ఘనపదార్థం (సీసపుగుళ్ళు) విశిష్టోష్ణాన్ని లెక్కగట్టవచ్చును.

కృత్యం – 8

ప్రశ్న 9.
బాష్పీభవన ప్రక్రియను వివరించే కృత్యాన్ని రాయండి.
(లేదా)
రాజు ఒక పాత్రలో ఆరుబయట ఉంచిన స్పిరిట్ మాయమవుటను గమనించెను. దీనిని వివరించు ప్రయోగము తెలుపుము.
జవాబు:

ఒక కప్పులో కొద్దిగా స్పిరిట్ తీసుకొని రెండు లేదా మూడు చుక్కలను అరచేతిలో వేసుకొనవలెను.
స్పిరిట్ బాష్పీభవనం చెందడం వలన చర్మం చల్లగా అనిపిస్తుంది.
రెండు పెట్టాడిలో సుమారు 1 మి.లీ. స్పిరిట్ ను తీసుకొనవలెను.
ఒక పెట్రెడిషను గాలి తగిలే విధంగా, మరొకదానిని గాలి తగలకుండా మూతపెట్టి ఉంచవలెను.
5 నిమిషాల తరువాత పరిశీలించిన గాలికి ఉంచిన పెట్రెడిష్ లోని స్పిరిట్ ఏమి లేకపోవడం, మూత పెట్టిన స్పిరిట్ అలాగే ఉండటం గమనిస్తాము.
గాలికి ఉంచిన స్పిరిట్ బాష్పీభవనం చెందడం వలన ఏమీ లేకుండా పోయినది.
బాష్పీభవనం : ద్రవ అణువులు ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్దనైనా ద్రవ ఉపరితలాన్ని వీడిపోయే ప్రక్రియనే బాష్పీభవనం అంటారు.
బాష్పీభవన సమయంలో వ్యవస్థ ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది.

కృత్యం – 9 / సాంద్రీకరణం

ప్రశ్న 10.
సాంద్రీకరణాన్ని వివరించే కృత్యాన్ని రాయండి.
(లేదా)
మనోభిరామ్ తన స్నేహితునితో చల్లని రస్నాను గ్లాసులో పోసిన, కొంతసేపటికి దాని బయట వైపు నీటి తుంపరలు ఏర్పడుటను గమనించెనని చెప్పెను. ఈ దృగ్విషయంకు కారణమైన విషయంను ప్రయోగ పూర్వకముగా తెలుపుము.
జవాబు:

ఒక గాజుగ్లాసులో సగం వరకు చల్లని నీరు పోయవలెను.
గ్లాసు బయటి గోడలపై నీటి బిందువులు ఏర్పడటం గమనిస్తాము.
నీటి బిందువులు ఏర్పడటానికి గల కారణం :
a) చల్లని నీటి ఉష్ణోగ్రత కన్నా, దాని పరిసరాలలోని గాలి. ఉష్ణోగ్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది.
b) గాలిలో ఆవిరి రూపంలో నీటి అణువులుంటాయి.
c) గాలిలోని నీటి అణువులు చలనంలో ఉన్నప్పుడు, చల్లని నీరు గల గ్లాసు ఉపరితలాన్ని తాకితే అవి తమ గతిశక్తిని కోల్పోతాయి. అందువల్ల వాటి ఉష్ణోగ్రత తగ్గిపోయి నీటి బిందువులుగా మారతాయి.
d) గాలిలోని నీటి అణువులు కోల్పోయిన శక్తి గాజుగ్లాసు అణువులకు అందజేయబడుతుంది. అందువల్ల గాజు అణువుల సరాసరి గతిజశక్తి పెరుగుతుంది.
e) ఆ శక్తి గాజు గ్లాసులోని నీటి అణువులకు అందజేయబడుతుంది.
f) తద్వారా గ్లాసులోని నీటి అణువుల సరాసరి గతిజశక్తి పెరుగుతుంది. కాబట్టి, గ్లాసులోని నీటి ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది.
g) ఈ ప్రక్రియనే సాంద్రీకరణం అంటాం. ఇది ఒక ఉద్ధీకరణ ప్రక్రియ.
సాంద్రీకరణం : “వాయువు ద్రవంగా స్థితిమార్పు చెందడమే సాంద్రీకరణం”.

కృత్యం – 10 మరగడం

ప్రశ్న 11.
‘మరగడం’ అనే ప్రక్రియను వివరించే కృత్యాన్ని రాయండి.
(లేదా)
“మరుగుట” అను ప్రక్రియను ఉదాహరణతో వివరింపుము.
(లేదా)
రాజు నీటిని వేడి చేస్తున్నప్పుడు కొన్ని బుడగలు ఉపరితలంపై చేరుటను గమనించెను. ఈ దృగ్విషయంను కృత్యం ద్వారా వివరింపుము.
జవాబు:
1) ఒక బీకరులో నీరుపోసి బర్నరో వేడిచేయవలెను.

2) ప్రతి 2 నిమిషాలకు నీటి ఉష్ణోగ్రతను థర్మామీటర్ సహాయంతో పరిశీలించవలెను. ఇక్కడ మూడు విషయాలను గమనిస్తాము.
a) నీటి ఉష్ణోగ్రత 100°C ని చేరే వరకు నిరంతరం పెరుగుతుందని గమనిస్తాము.
b) 100°C తరువాత ఇంకా ఉష్ణాన్ని అందిస్తున్నా నీటి ఉష్ణోగ్రతలో పెరుగుదల ఉండదు.
c) 100°C వద్ద నీటి ఉపరితలంలో చాలా ఎక్కువ మొత్తంలో బుడగలు ఏర్పడటం గమనిస్తాము.

3) ఈ విధంగా జరగడానికి గల కారణము :
a) నీరు ఒక ద్రావణం. ఇందులో కొన్ని వాయువులతో సహా అనేక రకాల మలినాలు కరిగి ఉంటాయి.
b) నీటిని లేదా ఏదేని ద్రవాన్ని వేడిచేసినప్పుడు అందులోని వాయువుల ద్రావణీయత తగ్గుతుంది.
c) అందువల్ల ద్రవంలో పాత్ర అడుగున, గోడల వెంబడి వాయు బుడగలు ఏర్పడతాయి.
d) బుడగల చుట్టూ ఉన్న ద్రవంలోని నీటి అణువులు బాష్పీభవనం చెంది బుడగలలో చేరడం వల్ల, అవి పూర్తిగా నీటి ఆవిరితో నిండిపోతాయి.
e) ద్రవం ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతున్న కొలదీ బుడగలలో పీడనం పెరుగుతుంది.
f) ఒక నిర్దిష్ట ఉష్ణోగ్రత వద్ద బుడగలలోని నీటి ఆవిరి పీడనం, బుడగలపై కలుగజేయబడే బయటి పీడనంతో సమానమవుతుంది.
g) అప్పుడు బుడగలు నెమ్మదిగా ఉపరితలం వైపు కదలడం ప్రారంభిస్తాయి.
h) ద్రవ ఉపరితలాన్ని చేరాక బుడగలు విచ్ఛిన్నమై వాటిలోని నీటి ఆవిరిని గాలిలోకి విడుదల చేస్తాయి.
i) మనం ఉష్ణాన్ని అందిస్తున్నంత వరకూ, ద్రవం వాయువుగా మారే ఈ ప్రక్రియ కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. అందువల్ల నీరు మరుగుతున్నట్లు మనకు కనిపిస్తుంది.

4) మరగడం :
ఏదేని పీడనం, స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవస్థితిలోని పదార్థం వాయుస్థితిలోకి మారడాన్ని మరగడం అంటారు.

కృత్యం – 11 / ద్రవీభవనం

ప్రశ్న 12.
ద్రవీభవనాన్ని వివరించే కృత్యాన్ని రాయండి.
(లేదా)
ద్రవీభవన ప్రక్రియను మరియు ద్రవీభవన గుప్తోష్ణంలను వివరించు ప్రక్రియను వ్రాయుము.
(లేదా)
0°C వద్ద మంచును వేడి చేసిన అది నీరుగా మారుట జరిగినది. కాని ఉష్ణోగ్రతలో కొంత సేపటి వరకు మార్పులేదు. ఈ దృగ్విషయంలో ఇమిడి ఉన్న పద్ధతి ఏమిటి? వివరింపుము.
జవాబు:
1) ఒక బీకరులో కొన్ని మంచుముక్కలు తీసుకొని, థర్మామీటరు సహాయంతో ఉష్ణోగ్రతను కొలవవలెను.

2) బీకరును బర్నర్ పై ఉంచి వేడిచేస్తూ ప్రతి నిమిషం ఉష్ణోగ్రతను నమోదు చేయవలెను.

3) మంచుముక్కలు కరిగేటప్పుడు మనం ఈ క్రింది విషయాలను గమనిస్తాము.
a) ప్రారంభంలో మంచు తక్కువ ఉష్ణోగ్రత 0°C లేదా అంతకంటే తక్కువగా ఉంటుందని గమనిస్తాము.
b) 0°C కంటే తక్కువగా ఉంటే 0°C ను చేరే వరకు ఉష్ణోగ్రత నిరంతరము పెరుగుతుంది.
c) మంచు కరగడం ప్రారంభం అవగానే ఎంత ఉష్ణాన్ని అందిస్తున్నా ఉష్ణోగ్రతలో మార్పు లేకపోవడం గమనిస్తాము.

4) ఈ విధముగా జరగడానికి గల కారణము :
a) మంచుముక్కలకు మనం అందించిన ఉష్ణం మంచు అణువుల అంతర్గత శక్తిని పెంచుతుంది.
b) ఇలా పెరిగిన అంతర్గత శక్తి మంచులోని అణువుల (H₂O) మధ్య గల బంధాలను బలహీనపరచి, తెంచుతుంది.
c) అందువల్ల మంచు (ఘన స్థితి) నీరుగా (ద్రవస్థితి) మారుతుంది.
d) ఈ ప్రక్రియ స్థిర ఉష్ణోగ్రత (0°C లేదా 273K) వద్ద జరుగుతుంది. ఈ ఉష్ణోగ్రతను ద్రవీభవన స్థానం (melting point) అంటాం.

5) ద్రవీభవన స్థానం :
స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనస్థితిలో ఉన్న పదార్థం ద్రవస్థితిలోకి మారే ప్రక్రియనే ద్రవీభవనం అంటారు.

6) ద్రవీభవనం చెందేటప్పుడు ఉష్ణోగ్రత మారదు.

7) ఎందుకనగా, మంచుకు అందించబడిన ఉష్ణం పూర్తిగా నీటి అణువుల మధ్య గల బంధాలను తెంచడానికే వినియోగపడుతుంది.

కృత్యం – 12

ప్రశ్న 13.
ఘనీభవించేటప్పుడు నీరు వ్యాకోచిస్తుందని నిరూపించే కృత్యాన్ని రాయండి.
(లేదా)
నీటితో నింపబడిన గాజు సీసాను అతిశీతలీకరణం చేసిన పగులుటకు గల కారణంను ప్రయోగ పూర్వకంగా వీవరించుము. మంచు సాంద్రత, నీటి కన్నా ఎక్కువగా ఉండుటకు గల కారణంను వివరించుము.
(లేదా)
నీటి కన్నా మంచు ఘనపరిమాణం ఎక్కువని ప్రయోగపూర్వకంగా వివరించుము.
జవాబు:

మూత కలిగిన గాజు సీసాను తీసుకొని, గాలి బుడగలు లేకుండా పూర్తిగా నీటితో నింపవలెను.
కొన్ని గంటల పాటు సీసాను ఫ్రిజ్ లో ఉంచవలెను.
సీసాను తరువాత బయటకు తీసి పరిశీలిస్తే సీసాకు పగుళ్ళు ఏర్పడటాన్ని గమనిస్తాము.
సీసాలో పోసిన నీటి ఘనపరిమాణం, సీసా ఘనపరిమాణానికి సమానము.
నీరు ఘనీభవించినప్పుడు సీసా పగిలింది. అనగా మంచు ఘనపరిమాణం, సీసాలో నింపిన నీటి ఘనపరిమాణం కంటే ఎక్కువై ఉండాలి.
దీనిని బట్టి, ఘనీభవించినప్పుడు నీరు వ్యాకోచిస్తుంది (ఘనపరిమాణం పెరుగుతుంది) అని చెప్పవచ్చు.
కనుక నీటి సాంద్రత కన్నా మంచు సాంద్రత తక్కువ. అందుకే నీటి పై మంచు తేలుతుంది.

AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం

November 1, 2023

SCERT AP 10th Class Physics Study Material Pdf 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 10th Class Physical Science 9th Lesson Questions and Answers విద్యుత్ ప్రవాహం

10th Class Physical Science 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం Textbook Questions and Answers

అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరుచుకోండి

ప్రశ్న 1.
లోరెంజ్ – డ్రూడ్ ఎలక్ట్రాన్ సిద్ధాంతం సహాయంతో విద్యుత్ ప్రవాహానికి ఎలక్ట్రానులు ఎలా కారణమో వివరించండి. (AS1)
జవాబు:
1) లోహాల వంటి వాహకాలలో అధిక సంఖ్యలో స్వేచ్ఛా ఎలక్ట్రాన్లు, ధనాత్మక అయాన్లు నిర్దిష్ట స్థానాలలో ఉంటాయని 19వ శతాబ్దానికి చెందిన శాస్త్రవేత్తలైన డ్రూడ్ మరియు లోరెంజ్ ప్రతిపాదించారు. ఈ ధనాత్మక అయానుల అమరికను లాటిస్ అంటాము.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 1
2) వాహకాన్ని తెరచిన వలయంగా భావించిన, పటంలో చూపిన విధంగా వాహకంలో ఎలక్ట్రాన్లు స్వేచ్ఛగా ఏ దిశలో కదులుతాయో నిర్ణయించలేని విధముగా చలిస్తాయి. ఈ చలనమును క్రమరహిత చలనం అంటాము.

3) పటం (i) లో చూపినట్లు వాహకంలో ఏదైనా మధ్యచ్ఛేదాన్ని ఊహిస్తే, ఒక సెకను కాలంలో ఆ మధ్యచ్ఛేదాన్ని ఎడమ నుండి కుడికి దాటి వెళ్ళే ఎలక్ట్రానుల సంఖ్య, ఒక సెకను కాలంలో ఆ మధ్యచ్ఛేదాన్ని కుడి నుండి ఎడమకి దాటి వెళ్ళే ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్యకు సమానం.

4) అనగా తెరచిన వలయం వంటి వాహకంలో ఏదేని మధ్యచ్ఛేదం వెంబడి కదిలే ఫలిత ఆవేశం శూన్యమవుతుంది.

5) ఒక బల్బ్ తో సహా వాహకం రెండు చివరలను బ్యాటరీకి కలిపితే, బ్యాటరీ నుండి బల్బ్ కు శక్తి సరఫరా జరగడం వల్ల బల్బ్ వెలుగుతుంది.

6) ఈ విధమైన శక్తి సరఫరాకు కారణము ఎలక్ట్రానులు.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 2
7) పటం (ii) లో చూపిన విధంగా ఎలక్ట్రాన్లు క్రమపద్ధతిలో చలిస్తే, వాహకంలోని ఏదేని మధ్యచ్ఛేదాన్ని దాటి వెళ్ళే ఫలిత ఆవేశం వ్యవస్థితమవుతుంది.

8) ఈ విధముగా ఎలక్ట్రానులు క్రమమైన పద్ధతిలో చలించడాన్ని విద్యుత్ ప్రవాహం అంటారు.

9) కనుకనే ఆవేశాల క్రమ చలనాన్ని విద్యుత్ ప్రవాహం అంటారు.

ప్రశ్న 2.
బ్యాటరీ ఎలా పని చేస్తుంది? వివరించండి. (AS1)
(లేదా)
ఒక బ్యాటరీనందు టెర్మినళ్ల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం ఏ విధముగా స్థిరంగా ఉండునో వివరింపుము.
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 3

బ్యాటరీలో రెండు లోహపు పలకలు (ఎలక్ట్రోడులు, ఒక రసాయనం (విద్యుత్ విశ్లేష్యం) ఉంటాయి.
బ్యాటరీ యొక్క రెండు ఎలక్ట్రోడుల మధ్య ఉండే విద్యుద్విశ్లేష్యంలో పరస్పరం వ్యతిరేకదిశల్లో చలించే ధన, ఋణ అయాన్లు పటంలో చూపినట్లుగా ఉంటాయి.
ఈ అయాన్లపై విద్యుద్విశ్లేష్యం కొంత బలాన్ని ప్రయోగించడం వల్ల అవి నిర్దిష్ట దిశలో చలిస్తాయి. ఈ బలాన్ని రసాయన బలం (F_c) అంటాము.
రసాయన స్వభావమును బట్టి, ధన అయాన్లు బ్యాటరీలో ఏదో ఒక లోహపు పలకవైపు కదిలి, ఆ పలకపై పోగవుతాయి. దీని ఫలితంగా ఆ లోహపు పలక ధనావేశపూరితమవుతుంది. దీనిని ఆనోడ్ అంటాము.
ధనావేశ అయాన్లకు వ్యతిరేకదిశలో ఋణావేశ అయాన్లు చలించి రెండవ లోహపు పలకపై పోగవుతాయి. ఆ పలక ఋణావేశపూరితమవుతుంది. దీనిని కాథోడ్ అంటాము.
లోహపు పలకలపై ఆవేశం సంతృప్త స్థితిని చేరే వరకు, ఇలా ఆవేశాలు పోగవుతూనే ఉంటాయి.
లోహపు పలకలపై ఆవేశం సంతృప్త స్థితికి చేరాక, కదిలే అయానులపై విద్యుత్ బలం (F_e) పని చేస్తుంది.
విద్యుత్ బలదిశ రసాయన బలదిశకు వ్యతిరేకదిశలో ఉంటుంది.
విద్యుత్ బలం పరిమాణం, లోహపు పలకలపై పోగైన ఆవేశంపై ఆధారపడును.
విద్యుత్ బలం కన్నా రసాయన బలం ఎక్కువగా ఉంటే, ఆవేశాలు అవి చేరవలసిన పలకలవైపు పటంలో చూపినట్లుగా కదులుతాయి.
విద్యుత్ బలం, రసాయన బలం సమానమైనపుడు ఆవేశాల చలనం పటంలో చూపినట్లుగా ఆగిపోవును.
క్రొత్త బ్యాటరీ యొక్క రెండు ధృవాల మధ్య స్థిర పొటెన్షియల్ భేదం ఉంటుంది.
ఒక వాహక తీగను బ్యాటరీ ధృవాలకు కలిపినప్పుడు వాహక తీగ రెండు చివరల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం ఏర్పడుతుంది.
ఈ పొటెన్షియల్ భేదం వల్ల వాహకం అంతటా విద్యుత్ క్షేత్రం ఏర్పడుతుంది.
బ్యాటరీ యొక్క ధన ధృవం దగ్గరలోని ఎలక్ట్రానులను ఆకర్షించడం వల్ల వాహకంలోని ఎలక్ట్రానులు ధన ధృవం వైపు కదులుతాయి. ఫలితంగా ధన ధృవం యొక్క ధనావేశ పరిమాణం తగ్గును. ఈ సందర్భంలో రసాయన బలం (F_c), కంటే విద్యుత్ బలం (F_e) తక్కువ అవుతుంది.
అప్పుడు రసాయన బలం, ఋణావేశ అయానులను ధనావేశ పలక (ఆనోడు) నుండి బయటకు లాగి వాటిని ఋణావేశ పలక (కాథోడ్) వైపు కదిలేటట్లు చేస్తుంది.
ఈ ఋణావేశ అయానులు (ఎలక్ట్రానులు), ఋణ ధృవం మధ్య ఉండే బలమైన వికర్షణ కారణంగా ఋణధృవం ( కాథోడ్) వాహకంలోనికి ఎలక్ట్రాను నెట్టును.
కనుక విద్యుత్ ప్రవహిస్తున్నపుడు వాహకంలో ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య స్థిరంగా ఉంటుంది.
రసాయన, విద్యుత్ బలాల మధ్య సమతాస్థితి ఏర్పడే వరకు పైన తెలిపిన ప్రక్రియ కొనసాగుతూనే ఉంటుంది.

ప్రశ్న 3.
విద్యుచ్ఛాలక బలము (emf), పొటెన్షియల్ భేదాల మధ్య తేడాలను రాయండి. (AS1)
(లేదా)
పొటెన్షియల్ భేదం మరియు విద్యుచ్ఛాలక బలముల మధ్యగల భేదాలను వ్రాయుము.
జవాబు:

విద్యుచ్ఛాలక బలము	పొటెన్షియల్ భేదము
1) ఏకాంక ఋణావేశంను ధనధృవం నుండి ఋణ ధృవంకు కదిలించడానికి రసాయన బలం చేసిన పని.	1) ఇది వాహకంలో ఒక బిందువు నుండి మరొక బిందువుకు ఏకాంక ధనావేశంను కదల్చటానికి చేసిన పని.
2) విద్యుచ్ఛాలక బలము [latex]\varepsilon=\frac{W}{q}=\frac{F_{e} d}{q}[/latex].	2) పొటెన్సియల్ భేదము [latex]\mathrm{V}=\frac{\mathrm{W}}{\mathrm{q}}=\frac{\mathrm{F}_{\mathrm{e}} l}{\mathrm{q}}[/latex]
3) దీని SI ప్రమాణము “ఓల్ట్”.	3) దీని SI ప్రమాణము “ఓల్ట్”.
4) ఇది విద్యుత్ ప్రవాహం, నిరోధాలపై ఆధారపడదు.	4) ఇది విద్యుత్ ప్రవాహం, నిరోధాల మీద ఆధారపడును.
5) దీని విలువ ఎల్లప్పుడూ పొటెన్షియల్ భేదము కన్నా ఎక్కువగా ఉంటుంది.	5) దీని విలువ ఎల్లప్పుడూ ఘటం యొక్క emf కన్నా తక్కువగా ఉండును.

ప్రశ్న 4.
ఎలక్ట్రిక్ షాక్ (విద్యుత్ ఘాతం) అంటే ఏమిటి? ఇది ఎలా సంభవిస్తుంది? (AS1)
(లేదా)
విద్యుత్ ఘాతం అర్థం ఏమిటో వ్రాయుము? ఇది ఏ విధంగా సంభవించునో వ్రాయుము.
జవాబు:

మన శరీరంలోని ఏవేని రెండు అవయవాల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం ఉన్నప్పుడు మనం విద్యుత్ ఘాతానికి లోనైనట్లు చెప్పవచ్చును.
మానవ శరీరం గుండా విద్యుత్ ప్రవహించేటప్పుడు తక్కువ నిరోధాన్ని కలిగించే మార్గాన్ని ఎన్నుకొంటుంది.
మన శరీరం అంతటా నిరోధం ఒకే విధముగా ఉండదు.
శరీరంలో విద్యుత్ ప్రవాహం జరుగుతున్న కొలదీ, శరీర నిరోధం, విద్యుత్ ప్రవాహ విలువలు పరస్పరం విలోమముగా మారుతుంటాయి.
కాబట్టి విద్యుత్ ఘాతాన్ని విద్యుత్ పొటెన్షియల్ భేదం, విద్యుత్ ప్రవాహం మరియు శరీరం నిరోధాల ఫలిత ప్రభావంగా చెప్పవచ్చును.

ప్రశ్న 5.
[latex]\mathbf{R}=\frac{\rho l}{\mathbf{A}}[/latex] ను ఉత్పాదించండి. (AS1)
జవాబు:
1) పొటెన్షియల్ భేదం స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు వాహకం నిరోధం (R), దాని పొడవు (l) కు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
R ∝ l …………………….. (1)

2) వాహక ఉష్ణోగ్రత, పొడవు స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు వాహక నిరోధం, వాహక మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యానికి విలోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
R ∝ [latex]\frac{l}{A}[/latex] …………………….. (2)

3) సమీకరణాలు (1) మరియు (2) ల నుండి
R ∝ [latex]\frac{l}{A}[/latex]ఉష్ణోగ్రత స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు) R = ρ [latex]\frac{l}{A}[/latex]
ఇక్కడ ρ = అనుపాత స్థిరాంకము, దీనిని విశిష్ట నిరోధం లేదా నిరోధకత అంటాము.

4) ఈ విశిష్ట నిరోధం ఉష్ణోగ్రత, పదార్థ స్వభావంలపై మాత్రమే ఆధారపడి ఉంటుంది.
దీనికి ప్రమాణాలు ఓమ్ – మీటరు ( Ω – m).

ప్రశ్న 6.
స్థిర ఉష్ణోగ్రత, స్థిర మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం గల వాహక నిరోధం, దాని పొడవుకు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుందని మీరెలా పరీక్షిస్తారు? (కృత్యం – 4) (AS1)
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 6

ఒకే మధ్యచ్చేద వైశాల్యం, వివిధ పొడవులు గల కొన్ని మాంగనిన్ తీగలను తీసుకొంటిని.
పటంలో చూపినట్లు వలయాన్ని ఏర్పాటు చేసితిని.
మాంగనిన్ తీగను ఒకదానిని P, Q ల మధ్య కలిపితిని.
అమ్మీటర్ సహాయంతో వలయంలో ప్రవహించే విద్యుత్ ను కొలిచి నమోదు చేసితిని.
మిగిలిన తీగలను ఉపయోగిస్తూ ఈ కృత్యాన్ని మరలా చేసితిని.
ప్రతి సందర్భంలోని విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని కొలిచి క్రింది పట్టికలో నమోదు చేసితిని.
మాంగనిన్ తీగ పొడవు పెరుగుతున్న కొలదీ వలయంలో ప్రవహించే విద్యుత్ విలువ తగ్గడం గమనించవచ్చును.
పొటెన్షియల్ భేదం స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ చువ్వ పొడవు పెరిగితే, నిరోధం పెరుగుతుంది.
పై కృత్యాన్ని బట్టి పొటెన్షియల్ భేదం స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు వాహకం నిరోధం (R), దాని పొడవు (l)కు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది. R ∝ l (ఉష్ణోగ్రత, మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు)

ప్రశ్న 7.
కిర్చాఫ్ నియమాలను తెలిపి, ఉదాహరణలతో వివరించండి. (AS1)
(లేదా)
ఏవైనా రెండు ఉదాహరణలతో కిర్ఛాఫ్ నియమాలను వివరించుము.
జవాబు:

ఒక DC వలయంలో కొన్ని బ్యాటరీలు, నిరోధాలను ఏ విధంగా కలిపినా, దాని ఫలితంను అవగాహన చేసుకునేందుకు అవసరమగు సరళ నియమాలను కిర్ఛాఫ్ నియమాలంటారు.
కిర్ఛాఫ్ నియమాలు రెండు రకాలు. అవి :
a) జంక్షన్ నియమం, b) లూప్ నియమం.

AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 8

జంక్షన్ నియమం :
వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహం విభజించబడే ఏ జంక్షన్ వద్దనైనా, ఆ జంక్షన్‌కు చేరే విద్యుత్ ప్రవాహాల మొత్తం, ఆ బ్యాటరీ జంక్షన్ ను వీడిపోయే విద్యుత్ ప్రవాహాల మొత్తానికి సమానము.

AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 9
ఉదాహరణ :
a) పటంలో చూపిన విధంగా మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వాహక తీగలు కలిసే బిందువును జంక్షన్ ‘P’ అంటారు.
b) వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహం విభజించబడే ఏ జంక్షన్ వద్దనైనా, జంక్షన్ ను చేరే విద్యుత్ ప్రవాహాల మొత్తం ఆ జంక్షన్ ను వీడిపోయే విద్యుత్ ప్రవాహాల మొత్తానికి సమానము.
c) అనగా వలయంలోని ఏ జంక్షన్ వద్దనైనా ఆవేశాలు పోగుకావడం అనేది జరుగదు.
అందుచే I₁ + I₄ + I₆ = I₂ + I₃ + I₅.

లూప్ నియమం :
ఒక మూసిన వలయంలోని పరికరాల రెండు చివరల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదాల్లో పెరుగుదల, తగ్గుదలల బీజీయ మొత్తం శూన్యం.

ఉదాహరణ :
లూప్ నియమాన్ని ప్రక్క పటంలోని వలయానికి అన్వయించగా
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 10
ACDBA లూప్ నందు,
-V₂ + I₂R₂ – I₁R₁ + V₁ = 0

EFDCE లూప్ నందు,
– (I₁ + I₂) R₃ – I₁ R₁ + V₁ = 0

EFBAE లూప్ నందు,
– (I₁ + I₂) R₃ – I₁R₁ + V₁ = 0

ప్రశ్న 8.
1 KWH విలువను ఔళ్ళలో తెలపండి. (AS1)
(లేదా)
1 KWH విలువను ఔళ్ళలో వ్రాయుము.
జవాబు:
1 KW = 1000 W = 1000 J/s
1 KWH = (1000 J/s) (60 × 60 సెకన్లు) = 3600 × 1000 J = 3.6 × 10⁶ J.
సామర్థ్య వినియోగంనకు’ పెద్ద ప్రమాణం కిలోవాట్ (KW).

ప్రశ్న 9.
ఇంటిలోకి వచ్చే కరెంటు ఓవర్ లోడ్ కావడం గూర్చి వివరించండి. (AS1)
(లేదా)
ఓవర్ లోడ్ లేక షార్ట్ సర్క్యూట్లను ఉదాహరణతో వివరించుము.
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 11

మన ఇంటిలోకి విద్యుత్ రెండు తీగల ద్వారా వస్తుంది. వీటిని కరెంట్ లైన్ అంటాము.
ఈ తీగల నిరోధం చాలా తక్కువ. వీటి మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం దాదాపుగా 240 V ఉంటుంది.
మన ఇంటిలోని విద్యుత్ సాధనాలన్నీ సమాంతర సంధానంలో వుంటాయి.
కాబట్టి ప్రతీ సాధనం రెండు చివరల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం 240V అవుతుంది.
ప్రతి విద్యుత్ సాధనం దాని నిరోధాన్ని బట్టి, లైన్స్ నుండి కొంత విద్యుత్ ను వినియోగించుకుంటుంది.
లైన్స్ నుండి వినియోగించుకున్న మొత్తం విద్యుత్, వివిధ సాధనాల గుండా ప్రవహించే విద్యుత్ ల మొత్తానికి సమానము.
మన ఇంటిలో వాడే విద్యుత్ సాధనాల సంఖ్యను పెంచితే, అవి లైన్స్ నుండి వినియోగించుకునే విద్యుత్ కూడా పెరుగుతుంది.
దీని వలన ఇంటిలోని వలయం బాగా వేడెక్కి మంటలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. దీనినే ఓవర్ లోడ్ అంటాము.

ప్రశ్న 10.
మూడు నిరోధాలు శ్రేణిలో కలిపినప్పుడు వాటి ఫలిత నిరోధాన్ని ఉత్పాదించండి. (కృత్యం – 6) (AS1)
(లేదా)
మూడు నిరోధాలను శ్రేణిలో కలిపినప్పుడు వాటి ఫలిత నిరోధానికి సూత్రంను ఉత్పాదించి, వివరించుము.
జవాబు:
శ్రేణి సంధానం :
ఒక వలయంలో, చివరి నుండి – చివరికి కలిపిన నిరోధాల గుండా ఒకే విద్యుత్ ప్రవాహం ఒకే మార్గంలో ప్రవహిస్తున్నట్లయితే అవి శ్రేణి సంధానంలో ఉన్నాయంటాము.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 12

‘V’ పొటెన్షియల్ భేదం ఉన్న ఘటాన్ని తీసుకొని శ్రేణి సంధానంలో ఉన్న మూడు నిరోధాలను పటంలో చూపిన విధముగా కలుపుము.
నిరోధాలను శ్రేణిలో కలిపినప్పుడు విద్యుత్ ప్రవాహానికి ఒకటే మార్గం, కావున వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహం (I) ఒకటే ఉండును.
శ్రేణిలో గల నిరోధాల వల్ల వలయంలో ఏర్పడే విద్యుత్ ప్రవాహానికి సమానమైన విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని కలుగజేసే మరొక నిరోధంను ఆ నిరోధాల ఫలిత నిరోధం (R_eq) అంటాము.
శ్రేణి సంధానంలో గల ఫలిత నిరోధం విలువను ఓమ్ నియమం ద్వారా R_eq = [latex]\frac{V}{I}[/latex] ⇒ V = IR_eq గా వ్రాయవచ్చును.
R₁, R₂, R₃ అను నిరోధాల చివరల యందు గల పొటెన్షియల్ భేదాలు వరుసగా V₁, V₂, V₃ లు అయిన ఓమ్ నియమం ప్రకారము,
V₁ = IR₁ ; V₂ = IR₂ మరియు V₃ = IR₃
శ్రేణి సంధానంలో గల వేర్వేరు పొటెన్షియల్ భేదాల మొత్తం, వాటి ఫలిత పొటెన్షియల్ భేదానికి సమానం.
V = V₁ + V₂ + V₃ ………………. (1)
V₁, V₂, V₃ ల మరియు V విలువలను సమీకరణం (1) లో ప్రతిక్షేపించగా
I R_eq = IR₁ + IR₂ + IR₃ I Ra_eq = I (R₁ + R₂ + R₃)
R_eq = R₁ + R₂ + R₃ + ……………. + R_n

పై సమీకరణాన్ని బట్టి శ్రేణిలో కలిపిన నిరోధాల వల్ల ఏర్పడే ఫలిత నిరోధం, ఆయా విడివిడి నిరోధాల మొత్తానికి సమానము.

ప్రశ్న 11.
మూడు నిరోధాలు సమాంతరంగా కలిపినప్పుడు వాటి ఫలిత నిరోధాన్ని ఉత్పాదించండి. (AS1)
(లేదా)
మూడు నిరోధాలను సమాంతరంగా సంధానం చేసినప్పుడు వాటి ఫలిత నిరోధమునకు సూత్రంను ఉత్పాదించి, వివరించుము. (కృత్యం – 7)
జవాబు:
సమాంతర సంధానం :
ఒక వలయంలో నిరోధాలు ఉమ్మడి టెర్మినల్ కి కలపబడి, వాటి మధ్య ఒకే పొటెన్షియల్ భేదం ఉంటే అవి సమాంతర సంధానంలో ఉన్నాయంటాము.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 13
1) ‘V’ పొటెన్షియల్ భేదం ఉన్న ఘటమును తీసుకుని సమాంతర సంధానంలో ఉన్న మూడు నిరోధాలను పటంలో చూపిన విధముగా కలుపుము.

2) వలయంలో ప్రవహించే ఫలిత విద్యుత్ ప్రవాహం విడివిడి నిరోధాల ద్వారా ప్రవహించు విద్యుత్ ప్రవాహాల మొత్తానికి సమానము.
దీనిని బట్టి I = I₁ + I₂ + I₃ అగును.

3) నిరోధాల సమాంతర సంధానంలో పొటెన్షియల్ భేదం ‘V’ మారదు, మూడు నిరోధాల ఫలిత నిరోధాన్ని ‘R_eq‘ తో సూచిస్తాము.

4) సమాంతర సంధానంలో ఫలిత నిరోధం ‘R_eq‘. ఓమ్ నియమం ప్రకారం,
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 14

పై సమీకరణం నుండి సమాంతర సంధానంలో ఉన్న నిరోధాల ఫలిత నిరోధం విలువ, ఆ విడివిడి నిరోధాల విలువ కన్నా తక్కువగా ఉంటుంది. (లేదా) సమాంతర సంధానంలో ఫలిత నిరోధం యొక్క వ్యుత్రమణం, విడి నిరోధాల వ్యుత్ర్కమణాల మొత్తానికి సమానము.

ప్రశ్న 12.
కాపర్ కంటే సిల్వర్ మంచి విద్యుత్ వాహకం. అయినా, విద్యుత్ తీగగా కాపర్‌ను వాడతాం ఎందుకు? (AS1)
(లేదా)
సిల్వర్‌ కు బదులుగా కాపర్‌ను ఎందుకు విద్యుత్ తీగగా వాడతారో కారణం వివరించుము.
జవాబు:

సిల్వర్ యొక్క విశిష్ట నిరోధం విలువ 1.59 × 10^-8 Ωm మరియు కాపర్ యొక్క విశిష్ట నిరోధం విలువ 1.68 × 10^-8 Ωm.
కాపర్ యొక్క విశిష్ట నిరోధం కన్నా సిల్వర్ విలువ తక్కువ.
తక్కువ విశిష్ట నిరోధం గల లోహాలను మంచి వాహకాలుగా ఉపయోగిస్తారు. కాని, సిల్వర్ అత్యధిక ఖరీదైన లోహము కావటం చేత కాపర్‌ను వాడుతున్నాము.
కాపర్ తీగ గుండా విద్యుత్ ప్రవహించునపుడు ఉష్ణరూపంలో కోల్పోయే శక్తి సిల్వర్ కన్నా చాలా తక్కువ.
కాపర్ లోహంను చాలా సన్నని తీగలుగా మార్చవచ్చును. దీనికి పెళుసుతనం తక్కువ.

ప్రశ్న 13.
100 W, 220V మరియు 60 W, 220 V గల రెండు బల్బులున్నవి. దేని నిరోధం ఎక్కువ? (AS1)
జవాబు:
దత్తాంశము ప్రకారము,
మొదటి బల్బు యొక్క వివరాలు 100W, 220V
రెండవ బల్బు యొక్క వివరాలు 60W, 220V
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 15
∴ 60 W, 220 V ల విలువ గల బల్బు అనగా రెండవది అధిక నిరోధమును కలిగి ఉన్నది.

ప్రశ్న 14.
ఇండ్లలో విద్యుత్ పరికరాలను ఎందుకు శ్రేణిలో కలపము? (AS1)
(లేదా)
ఇండ్లలో వాడు విద్యుత్ పరికరాలను శ్రేణిలో కలుపకుండుటకు గల కారణంను వివరించుము.
జవాబు:

మన నిత్య జీవితంలో ఉపయోగించే ఫ్యాన్, ఫ్రిజ్, హీటర్, కుక్కర్ వంటి విద్యుత్ సాధనాలను సమాంతర సంధానంలోనే కలుపుతారు.
ఎందుకనగా, శ్రేణిలో కలిపిన విద్యుత్ పరికరాలలో ఏదైనా ఒకటి పని చేయకపోతే, వలయం తెరవబడి వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహం జరుగదు. దీనితో మిగిలినవి కూడా పని చేయవు.
సమాంతర సంధానంలో కలుపుట వలన, పరికరాల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం సమానంగా ఉండి, వాటికి సరిపడేంత విద్యుతను వినియోగించుకుంటాయి.

ప్రశ్న 15.
1 మీ పొడవు, 0.1 మి.మీ. వ్యాసార్ధం గల వాహక నిరోధం 100 Ω అయిన దీని నిరోధకత ఎంత? (AS1)
జవాబు:
వాహక నిరోధము R = 100 Ω.
వాహక పొడవు l = 1 మీ. = 1000 మి.మీ.
వాహక వ్యాసార్ధము r = 0.1 మి.మీ.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 16

ప్రశ్న 16.
బల్బులోని ఫిలమెంట్ తయారీకి టంగ్ స్టనను వినియోగిస్తారు. ఎందుకు? (AS2)
(లేదా)
ఫిలమెంట్ తయారీకి టంగ్ స్టనను వాడుటకు గల కారణమేమిటో సవివరంగా తెలుపుము.
జవాబు:

సాధారణంగా విద్యుత్ బల్బులో వాడే ఫిలమెంట్ ను “టంగ్ స్టన్” తో తయారుచేస్తారు.
దీనికి కారణం, టంగ్ స్టన్ విశిష్ట నిరోధం, ద్రవీభవన స్థానం విలువలు చాలా ఎక్కువ.
విశిష్ట నిరోధం ఎక్కువగా గల లోహాలు మంచి విద్యుత్ నిరోధాలుగా పని చేస్తాయి. కనుకనే టంగ్ స్టన్ వంటి లోహాలను ఫిలమెంట్ల తయారీకి ఉపయోగిస్తాము.

ప్రశ్న 17.
కారు హెడ్ లైట్లను శ్రేణిలో కలుపుతారా? లేక సమాంతరంగా కలుపుతారా? ఎందుకు? (AS2)
(లేదా)
వాహనాలకు వాడు హెడ్ లైట్లను సమాంతరంగా అనుసంధానం చేయుటకు గల కారణంను వ్రాయుము.
జవాబు:

కారు హెడ్ లైటు సమాంతరంగా కలుపుతారు.
ఎందుకనగా సమాంతర సంధానంలో గల లైటులు సమాన విద్యుత్ సామర్థ్యంను పొందుతాయి.
వాటిలో ఒక దానిలో ఏదైనా లోపము సంభవించి పని చేయకపోయినా మరొకటి పని చేయును.
ఈ సౌలభ్యం శ్రేణి సంధానంలో ఉండదు.

ప్రశ్న 18.
ఇండ్లలో విద్యుత్ పరికరాలను సమాంతరంగా ఎందుకు కలుపుతారు? శ్రేణిలో కలిపితే ఏమి జరుగుతుంది? (AS2)
(లేదా)
ఇండ్లలోని విద్యుత్ పరికరాలను శ్రేణిలో ఎందుకు అనుసంధానం చేరో? ఎందుకు సమాంతరంగా అనుసంధానం చేస్తారో తెలుపుము.
జవాబు:

మన ఇంటిలోని విద్యుత్ సాధనాలన్నీ కరెంట్ లైన్లకు వివిధ బిందువుల వద్ద సమాంతర సంధానంలో కలుపుతారు.
ఎందుచేతనంటే శ్రేణిలో కలిపితే ఆ విద్యుత్ పరికరాలలో ఏదైనా ఒక పరికరాన్ని ఆపివేస్తే మిగతా పరికరాలు కూడా పని చేయటం ఆగిపోతాయి.
ఇదియే కాకుండా ఆ పరికరాలలో మొత్తం పొటెన్షియల్ భేదం విభజించబడును. కానీ ఇండ్లలోని పరికరాలకు పొటెన్షియల్ భేదం సమానముగా ఉండాలి.

ప్రశ్న 19.
ఓమ్ నియమం తెల్పండి. దానిని సరిచూడడానికి ప్రయోగాన్ని తెల్పి, ప్రయోగ విధానాన్ని వివరించండి. (AS3)
(లేదా)
ఓమ్ నియమమును పరీక్షించుము. దీనికై ఒక కృత్యంను వ్రాయుము. (ప్రయోగశాల కృత్యం)
జవాబు:
ఓమ్ నియమము :
స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద, వాహకం రెండు చివరల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం వాహకం గుండా ప్రవహించే విద్యుత్ ప్రవాహానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.

ఓమ్ నియమంను సరిచూచుట :
ఉద్దేశ్యం :
ఒక వాహకానికి సంబంధించిన V/I విలువ స్థిరమని చూపడము.

కావలసిన వస్తువులు :
6V బ్యాటరీ ఎలిమినేటర్, 0-1 A అమ్మీటర్, 0-67/1, మాంగనీస్ తీగ . ఓల్డ్ టరు, వాహక తీగలు (రాగి తీగలు), 50 సెం.మీ. పొడవు గల సర్పిలాకార మాంగనీస్ తీగ, రియోస్టాట్, స్విచ్ మరియు UV LED.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 17

నిర్వహణ పద్దతి :

పటంలో చూపిన విధముగా వలయాన్ని కలపండి. (బ్యాటరీ ఎలిమినేటర్ లో గరిష్ఠంగా 4.5V దగ్గర నాబ్ ను ఉంచాలి.
రియోస్టాట్ ను ఉపయోగించి మాంగనీస్ తీగ రెండు కొనల వద్ద పొటెన్షియల్ భేదమును OV నుంచి గరిష్ఠంగా 4.5V మధ్య వరకు మార్చాలి.
రియోస్లాట్ ఉపయోగించి మాంగనీస్ తీగ రెండు కొనల వద్ద కనీసం 10 పొటెన్షియల్ భేదం ఉంచాలి.
ఈ సందర్భానికి వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహంను అమ్మీటరు ద్వారా గుర్తించి పట్టికలో నమోదు చేయండి.
రియోస్టాట్ ను ఉపయోగించి పొటెన్షియల్ భేదం (V) 4.5V వరకు మార్చుతూ విద్యుత్ ప్రవాహం (I) విలువలను గుర్తించండి.
ఈ విధంగా V మరియు I విలువలను కనీసం 5 రీడింగులను గుర్తించి పట్టికలో నమోదు చేయండి.
ప్రతి సందర్భానికి [latex]\frac{V}{I}[/latex] విలువను కనుగొనండి.
[latex]\frac{V}{I}[/latex] విలువ స్థిరమని మనము గమనించవచ్చును. V ∝ I అయిన [latex]\frac{V}{I}[/latex] = స్థిరము
ఈ స్థిరాంకంను వాహక విద్యుత్ నిరోధం అంటాము. దీనిని ‘R’ తో సూచిస్తాము.
[latex]\frac{V}{I}[/latex] = R ⇒ V = IR
∴ ఓమ్ నియమము నిరూపించబడినది.

II. ఉద్దేశ్యం :
LED వంటి వాహకాలకు [latex]\frac{V}{I}[/latex] స్థిరం కాదు అని చూపడం.

నిర్వహణ పద్దతి :
మాంగనిన్ తీగ బదులుగా 3V LED (Light Emitting diode) వాడి పై కృత్యాన్ని మరలా చేయండి.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 18

→ LED యొక్క పొడవైన ధృవాన్ని బ్యాటరీ ధన ధృవానికి, పొట్టి దానిని బ్యాటరీ ఋణ ధృవానికి కలపండి.
→ రియోస్టాట్ ను ఉపయోగించి పొటెన్షియల్ భేదాన్ని మార్చుతూ (గరిష్ఠంగా 39 వరకు) ప్రతి సందర్భంలోను విద్యుత్ ప్రవాహం (I) మరియు పొటెన్షియల్ భేదం (V) విలువలు గుర్తించి పట్టికలో పొందుపరచండి.
→ [latex]\frac{V}{I}[/latex] విలువలు లెక్కించండి.
→ [latex]\frac{V}{I}[/latex] విలువ స్థిరం కాదని గుర్తిస్తారు.

రియోస్టాట్ తయారీ :
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 19
30 సెం.మీ. ల పొడవు గల చెక్క స్కేలు తీసుకొని దానికి రెండు చివరల రెండు రంధ్రాలు చేయాలి. ఆ రంధ్రాల గుండా రెండు బోల్టులను నట్టుల సహాయంతో బిగించాలి. తరువాత విద్యుత్ ఇస్త్రీ పెట్టె ఫిలమెంట్ లోని పలుచని నిక్రోమ్ తీగ తీసుకొని, ఒక కొనను మొదటి బోల్టుకు బిగించి, స్కేలు చుట్టూ సమాన దూరాలలో తీగను వలయాకారంలో బిగుతుగా చుట్టి, రెండవ కొనను రెండవ బోలుకు | బిగించాలి. ఈ స్కేలును మరొక స్కేలుపై లంబంగా, పటంలో చూపిన విధంగా జిగురుతో అతికించాలి. మీ రియోస్టాట్ తయారైనది. విద్యుత్ వలయంలో రియోస్టాట్ ను ఎలా ఉపయోగించాలో మీ ఉపాధ్యాయుని అడిగి తెలుసుకోండి.

ప్రశ్న 20.
a) ఒక 30Ω బ్యాటరీని తీసుకొని, పొటెన్షియల్ భేదాన్ని కొలవండి. ఆ బ్యాటరీని ఏదైనా వలయంలో ఉంచి, పొటెన్షియల్ భేదాన్ని కొలవండి. మీ రీడింగులలో ఏమైనా తేడా ఉందా? ఎందుకు?
జవాబు:
ఘటమును వలయంలో సంధానం చేసినప్పుడు పొటెన్షియల్ భేదాన్ని గమనించలేము.

b) బల్బు విడిగా ఉన్నప్పుడు మల్టీమీటరు సహాయంతో దాని నిరోధాన్ని కొలవండి. ఈ బల్బ్ 12V బ్యాటరీ, స్విలను శ్రేణిలో కలిపి, స్విచ్ ఆన్ చేయండి. ప్రతి 30 సెకనులకొకసారి బల్పు యొక్క నిరోధాన్ని కొలవండి. సరైన పట్టికను గీసి దానిలో నమోదు చేయండి. పై పరిశీలనల నుండి ఏమి నిర్ధారిస్తారు? (AS4)
జవాబు:
బల్బును వలయంలో ఉంచి, ప్రతి 30 సెకనులకొకసారి బల్బు యొక్క నిరోధాన్ని కొలిచిన దాని విలువ పెరుగుచుండును.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 20

పై పట్టిక నుండి i) మూసిన, తెరిచిన వలయంలో బ్యాటరీ యొక్క పొటెన్షియల్ భేదంలో మార్పుండదు.
ii) ఉష్ణోగ్రత తగ్గిన, పెరిగిన వాహక నిరోధం తగ్గును.

ప్రశ్న 21.
ఇండ్లలో వాడే వివిధ విద్యుత్ పరికరాలు పాడవకుండా కాపాడడంలో వలయంలోని ఫ్యూజ్ పాత్రను ఎలా అభినందిస్తావు? (AS7)
జవాబు:

ఓవర్ లోడ్ వలన కలిగే ప్రమాదాన్ని నివారించడానికి, మన ఇండ్లలోని వలయంలో ఫ్యూజ్ ని ఉపయోగిస్తాము.
ఇంటి వలయంలో లైన్స్ ద్వారా వచ్చే మొత్తం విద్యుత్ ఫ్యూజ్ గుండా ప్రవహించవలసి ఉంటుంది.
ఫ్యూజ్ అనేది అతి తక్కువ ద్రవీభవన స్థానం కలిగిన ఒక సన్నని తీగ.
పరిమితికి మించిన ఎక్కువ విద్యుత్ ఫ్యూజ్ ద్వారా ప్రవహించినపుడు సన్నని తీగ వేడెక్కి కరిగిపోతుంది.
కరిగిపోయిన ఫ్యూజ్ వల్ల ఇంటిలోని మొత్తం వలయం తెరవబడి విద్యుత్ ప్రవాహం ఆగిపోతుంది.
ఆ విధముగా వలయంలో ఫ్యాన్, టి.వి., ఫ్రిజ్ వంటి విద్యుత్ సాధనాలకు ఇబ్బంది కలగకుండా ఉంచుటలో ఫ్యూజ్ పాత్ర ఎంతగానో అభినందనీయమైనది.

ప్రశ్న 22.
పటంను గమనించండి. కింది ప్రశ్నలకు సమాధానాలు తెల్పండి.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 21
i) C, D నిరోధాలు శ్రేణిలో ఉన్నాయా?
ii) A, B నిరోధాలు శ్రేణిలో ఉన్నాయా?
iii) ఏదైనా నిరోధంతో బ్యాటరీ శ్రేణి సంధానంలో ఉందా?
iv) నిరోధం C పై పొటెన్షియల్ భేదం ఎంత?
v) నిరోధం A పై పొటెన్షియల్ భేదం 6V అయిన వలయంలో ఫలిత emf ఎంత?
జవాబు:
i) అవును, 3 మరియు 4 నిరోధాలు చివర – నుండి – చివరకు సంధానం చేసినందున అవి శ్రేణి సంధానంలో ఉన్నాయి.
ii) కాదు, 1 మరియు 2 నిరోధాలు చివర – నుండి – చివరకు సంధానం చేయలేనందున అవి శ్రేణిలో లేవు.
iii) అవును, V₁ నిరోధంతో (A) బ్యాటరీ శ్రేణిలో సంధానం చేయబడి ఉంది.
iv) 3వ నిరోధం పై ఉన్న పొటెన్షియల్ భేదం 6 వోల్ట్లు . 3 మరియు 4 నిరోధాలు శ్రేణిలో ఉన్నాయి.
మొత్తం పొటెన్షియల్ V₄ + V₃ = 8 + V₃
3 మరియు 4 నిరోధాలు రెండూ 2వ నిరోధానికి సమాంతరంగా ఉన్నాయి.
V₂ = V₃ + 8 ⇒ 14 = V₃ + 8 ⇒ V₃ = 6V
v) మొత్తం ఫలిత emf విలువ V = V₁ + V₂
V= 6 + 14 = 20V
V = 20V

(లేదా)
V = V₁ + V₂ + V₄
= 6 + 6 + 18
V = 20V

ప్రశ్న 23.
ఒక ఇంటిలో మూడు బల్బులు, రెండు ఫ్యాన్లు, ఒక టెలివిజన్‌ను వాడుతున్నారు. ప్రతి బల్బు 40 W విద్యుత్ ను వినియోగిస్తుంది. టెలివిజన్ 60 W, ఫ్యాన్ 80 W విద్యుత్ ను వినియోగిస్తున్నాయి. సుమారు ప్రతి బల్బును ఐదు గంటలు, ప్రతి ఫ్యానును 12 గంటలు, టెలివిజనను 5 గంటల చొప్పున ప్రతిరోజు వినియోగిస్తున్నారు. ఒక యూనిట్ (KWH) కు 3 రూ. చొప్పున విద్యుత్ ఛార్జీ వేస్తే 30 రోజుల్లో చెల్లించాల్సిన సొమ్ము ఎంత? (AS7)
జవాబు:

40 W ల 3 బల్బులు రోజుకి 5 గం||ల చొప్పున వినియోగించు విద్యుత్ శక్తి = 3 × 40 × 5 = 600 WH
80 W ల 2 ఫ్యానులు రోజుకి 12 గం||ల చొప్పున వినియోగించు విద్యుత్ శక్తి = 2 × 80 × 12 = 1920 WH
60 W ల.టెలివిజన్ రోజుకు 5 గం||ల చొప్పున వినియోగించు విద్యుత్ శక్తి = 1 × 60 × 5 = 300 WH
1 రోజుకు వినియోగించిన మొత్తం విద్యుత్ శక్తి = 600 + 300 + 1920 = 2,820 WH
WH ను KWH లోకి మార్చగా
[latex]\frac{2820}{1000}[/latex] = 2.82 KWH

30 రోజులలో వాడిన విద్యుత్ శక్తి = 2.82 x 30 = 84.6 KWH
1 యూనిట్ (KWH) ధర = ₹ 3.00
84.6 యూనిట్లకు చెల్లించవలసిన సొమ్ము = 84.6 × 3 = ₹ 253.80

ప్రశ్న 24.
వాహక నిరోధం ఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడుతుందని మీరెలా పరీక్షిస్తారు? (కృత్యం – 2) (AS1)
(లేదా)
వాహక నిరోధము ఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడునని నీవు ఏ విధముగా నిరూపించెదవో వ్రాయుము.
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 22
1) పటంలో చూపిన విధంగా వలయం పూర్తి చేయండి.
2) బ్యాటరీ ఎలిమినేటర్ 1.5V పొటెన్షియల్ భేదం ఉండే విధంగా నాబ్ ను ఉంచండి.
3) స్విచ్ ఆన్ చేసి వలయంలో అమ్మీటర్ రీడింగ్ గుర్తించి పట్టికలో నమోదు చేయండి.
4) ఈ సందర్భంలో బల్బును తాకి ఉష్ణాన్ని గుర్తించండి.
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 20
5) ఇదే విధంగా 3V, 4.5V, 6V లతో ప్రయోగం చేసి V మరియు I విలువలు కనుగొని పట్టికలో నమోదు చేయండి.
6) బల్బును తాకి విడుదల చేసే ఉష్ణాన్ని పరిశీలించండి.

పరిశీలనలు :

ప్రతి సందర్భంలో బల్బు ద్వారా ప్రవహించే విద్యుత్ ప్రవాహం సరాసరి పెరుగుదల తగ్గి విద్యుత్ నిరోధం పెరగడం గమనిస్తారు.
పై కృత్యం నుంచి మీరు బల్బులోని టంగ్ స్టన్ తీగ (ఫిలమెంట్) ఉష్ణోగ్రత పెరిగే కొలదీ ఆ తీగ నిరోధం పెరగడం గమనించి ఉంటారు.

ఫలితం :
దీనిని బట్టి బల్బులోని తీగ నిరోధానికి మరియు దాని ఉష్ణోగ్రతకు సంబంధం ఉందని చెప్పవచ్చు. కాబట్టి ఓమ్ నియమాన్ని ఎల్లప్పుడూ స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద మాత్రమే పరిశీలించాలి.

ప్రశ్న 25.
ఇండ్లలో ఫ్యూజ్ ఎందుకు వాడతాం? (AS1)
(లేదా)
ఇళ్ళలో విద్యుత్ సాధనాలు, సంధానాలు పాడవకుండా ప్యూజ్ కాపాడుతుంది. ప్యూజ్ పాత్రను ప్రశంసిస్తూ నాలుగు వాక్యాలు వ్రాయండి.
(లేదా)
ఇంటి పరికరాలను కలుపు వలయంలో ఫ్యూజ్ లను ఎందుకు వాడతారో వివరింపుము.
(లేదా)
ఫ్యూజ్ ల వలన ఉపయోగమేమి?
జవాబు:

ఫ్యూజ్ అనునది అతి తక్కువ ద్రవీభవన స్థానం కల్గిన ఒక సన్నని తీగ.
ఓవర్ లోడ్ వలన కలిగే ప్రమాదాన్ని నివారించడానికి మన ఇండ్లలోని వలయంలో ఫ్యూజ్ ని ఉపయోగిస్తాము.
ఈ అమరికలో, లైన్స్ ద్వారా వచ్చే మొత్తం విద్యుత్ ఫ్యూజ్ గుండా ప్రవహించవలసి ఉంటుంది.
ఫ్యూజ్ గుండా ప్రవహించే విద్యుత్ అధికం అయితే ఆ సన్నని తీగ వేడెక్కి కరిగిపోతుంది.
అప్పుడు ఇంటిలోని మొత్తం వలయం తెరవబడి విద్యుత్ ప్రవాహం ఆగిపోతుంది.
దీని వలన ఇంటిలోని విద్యుత్ సాధనాలకు ఇబ్బంది కలగకుండా ఉంటుంది.

ప్రశ్న 26.
30 Ω నిరోధం గల మూడు నిరోధాలు నీ దగ్గర ఉన్నవి అనుకుందాం. ఈ మూడింటిని వాడి ఎన్ని రకాల నిరోధాలు పొందగలం ? వాటికి సంబంధించిన పటాలను గీయండి. (AS2)
జవాబు:
R₁ R₂ మరియు R₃ లను మూడు నిరోధాలనుకొనుము.
ఇచ్చిన నిరోధాల విలువలు R₁ = R₂ = R₃ = 30 Ω
ఈ మూడు నిరోధాలను క్రింది విధాలుగా సంధానం చేయవచ్చును.

1) మూడు నిరోధాలను శ్రేణి సంధానం చేసిన,
2) మూడు నిరోధాలను సమాంతర సంధానం చేసిన,
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 24
3) రెండు నిరోధాలను సమాంతరంగానూ, ఒక నిరోధాన్ని శ్రేణిలో సంధానం చేసిన,

4) రెండు నిరోధాలను శ్రేణిలోను, ఒక నిరోధంను సమాంతరంగాను సంధానం చేసిన,
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 26

ప్రశ్న 27.
A, B అనే రెండు నిరోధాలు బ్యాటరీతో శ్రేణిలో కలపబడి ఉన్నాయి. A నిరోధంపై పొటెన్షియల్ భేదాన్ని కొలవడానికి వోల్టు మీటరు ఉంది. ఈ సందర్భాన్ని వివరించే పటాన్ని గీయండి. (AS5)
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 27
A మరియు B లు రెండు నిరోధములు.

ప్రశ్న 28.
పటంలో B వద్ద పొటెన్షియల్ శూన్యమయిన A వద్ద పొటెన్షియల్ …..
(లేదా)
పటంలో A వద్ద ఎంత పొటెన్షియల్ వున్న B వద్ద పొటెన్షియల్ శూన్యమగును?
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 28
జవాబు:
ఇచ్చిన పటంకు కిర్ ఛాఫ్ లూప్ నియమంను అన్వయించగా,
V_A – (5 × 1) – 2 – V_B = 0 ⇒ V_A – 5 – 2 – 0 = 0 ⇒ V_A = 7
B వద్ద పొటెన్షియల్ శూన్యమయిన ‘A’ వద్ద పొటెన్షియల్ విలువ 7V ఉండును.

ప్రశ్న 29.
మీ శరీర నిరోధం 1,00,000 Ω అయిన మీరు 12V బ్యాటరీని ముట్టుకున్నప్పుడు మీ శరీరం గుండా ప్రవహించే విద్యుత్ ప్రవాహం ఎంత? (AS7)
జవాబు:
శరీరం యొక్క నిరోధము = R = 1,00,000 Ω
బ్యాటరీ యొక్క విద్యుత్ పొటెన్షియల్ (V) = 12V
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 29

ప్రశ్న 30.
100 Ω నిరోధం గల ఏకరీతి మందం గల వాహకం కరిగి, మొదటి వాహక పొడవుకు రెట్టింపు పొడవు గల దానిగా మారింది. క్రొత్తగా తయారైన వాహకం నిరోధం ఎంత? (AS7)
జవాబు:
వాహకము యొక్క తొలి పొడవు = l₁ = l
వాహకము యొక్క తుది పొడవు = l₂ = 2l
వాహకము యొక్క తొలి మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం = A₁ = A
వాహకము యొక్క తుది మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం = A₂ = ?
స్థూపము యొక్క వైశాల్యం A₁l₁ = A₂l₂ {∵ πr² =h = Al; πr² = a, h = l}
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 30
∴ వాహకపు పొడవు రెట్టింపైన, దాని నిరోధము 4 రెట్లుగా మారును.

ఖాళీలను పూరించండి

1. కిలోవాట్ అవర్ ………….. కు ప్రమాణం. అందుకు (విద్యుత్ శక్తి)
2. మందంగా ఉన్న వాహకం యొక్క నిరోధం, సన్నని వాహకం యొక్క నిరోధం కంటే …………….. (తక్కువ)
3. 12 V బ్యాటరీ 2 A విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని ఒక వలయంలోకి పంపుతుంది. అయితే ఆ వలయ ఫలిత నిరోధం ……….. (6Ω)
4. పొటెన్షియల్ భేదానికి SI ప్రమాణం …….. (ఓల్ట్)
5. విద్యుత్ ప్రవాహానికి SI ప్రమాణం ……… (ఆంపియర్)
6. 22, 42, 692 నిరోధాలను శ్రేణిలో కలిపారు. ఆ వలయ ఫలిత నిరోధం …………… (12Ω)
7. 22, 42, 692 నిరోధాలను సమాంతరంగా కలిపారు. ఆ వలయం ఫలిత నిరోధం ……………. (11/12Ω)
8. 10 V బ్యాటరీ ఇచ్చే సామర్థ్యం 10 W బ్యాటరీ నుండి బయటకు వచ్చే విద్యుత్ ప్రవాహం ……… (1 ఆంపియర్)

సరైన సమాధానాన్ని ఎన్నుకోండి

1. 50 2 నిరోధం గల ఏకరీతి నిరోధాన్ని ఐదు సమాన భాగాలుగా విభజించారు. వీటిని సమాంతరంగా కలిపారు. దాని ఫలిత నిరోధం …..
A) 2 Ω
B) 12 Ω
C) 250 Ω
D) 6250 Ω
జవాబు:
A) 2 Ω

2. వాహకంలో ఒక ఆవేశాన్ని A నుండి B కు కదిలించారు. ఈ విధంగా ప్రమాణ ఆవేశాన్ని ఆ బిందువుల మధ్య కదల్చడానికి విద్యుత్ బలాలు చేయవలసిన పనిని …… అంటాం.
A) A వద్ద పొటెన్షియల్
B) B వద్ద పొటెన్షియల్
C) A, B ల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం
D) A నుండి B కు ప్రవహించే విద్యుత్
జవాబు:
C) A, B ల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం

3. కౌలు / కూలుంబ్ … కు సమానం.
A) వాట్
B) వోల్ట్
C) ఆంపియర్
D) ఓమ్
జవాబు:
B) వోల్ట్

4. తీగలో విద్యుత్ ప్రవాహం ……… పై ఆధారపడుతుంది.
A) కేవలం తీగ కొనల మధ్య ఉన్న పొటెన్షియల్ భేదం
B) కేవలం తీగ నిరోధం
C) A మరియు B
D) దేనిపై ఆధారపడదు
జవాబు:
C) A మరియు B

5. కింది వాక్యాలను గమనించండి.
a) శ్రేణి సంధానంలో, ప్రతి విద్యుత్ పరికరం నుండి ఒకే విద్యుత్ ప్రవహిస్తుంది.
b) సమాంతర సంధానంలో, ప్రతి విద్యుత్ పరికరంపై పొటెన్షియల్ భేదం ఒకేలా ఉంటుంది.
A) a, b లు సరైనవి
B) a సరైనది; b సరైనది కాదు
C) a సరైనది కాదు; b సరైనది
D) a, b లు రెండునూ సరైనవి కావు
జవాబు:
A) a, b లు సరైనవి

10th Class Physical Science 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం Textbook InText Questions and Answers

10th Class Physical Science Textbook Page No. 209

ప్రశ్న 1.
లఘువలయం (short circuit) అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 32

పటంలో చూపినట్లుగా వలయంను ఏర్పాటు చేయుము.
వలయంను మూసిన బల్బ్ వెలుగును.
పటంలో చూపినట్లు C మరియు D ల మధ్య రాగి తీగను కల్పుము.
వలయంను మూసిన బల్బ్ వెలగదు.
పై సందర్భంలో అమ్మీటర్ మొదట రీడింగు కన్నా ఎక్కువ రీడింగును చూపును.
రెండవ సందర్భంలో బల్బ్ ఫిలమెంట్ రాగి తీగకన్నా ఎక్కువ నిరోధంను ప్రదర్శించును.
కావున కరెంటు CD మార్గంను ఎన్నుకొనును. కావున బల్బ్ వెలగదు.
దీనిని బట్టి వలయంలో విద్యుత్ తక్కువ నిరోధము గల మార్గముకు ప్రాధాన్యతనిచ్చును.
ఈ విధంగా C మరియు D ల మధ్య తీగను కలుపు పద్ధతిని లఘువలయం అంటారు.

ప్రశ్న 2.
షార్ట్ సర్క్యూట్ వలన ఇంటిలోని వలయం, సాధనాలు ఎందుకు పాడవుతాయి?
జవాబు:

వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహం కనిష్ఠ నిరోధమార్గంను ఎంచుకొనును.
లఘువలయం ఏర్పడిన తర్వాత వలయంలో అధిక విద్యుత్ ప్రవాహం ఏర్పడును.
ఈ అధిక కరెంటు విద్యుత్ సాధనాలను పాడయ్యేటట్లుగా చేస్తుంది.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 185

ప్రశ్న 3.
విద్యుత్ ప్రవాహం అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
ఆవేశాల క్రమచలనాన్ని విద్యుత్ ప్రవాహం అంటారు.

ప్రశ్న 4.
వలయంలో కలిపిన వాహకం గుండా ఏ ఆవేశం (ధనావేశం/ఋణావేశం) ప్రవహిస్తుంది?
జవాబు:
వలయంలో కలిపిన వాహకం గుండా ఋణావేశం ప్రవహించును.

ప్రశ్న 5.
ఆవేశాల చలనాన్ని స్పష్టం చేసే సందర్భాలు మన నిత్యజీవితంలో ఏవైనా ఉన్నాయా?
జవాబు:
మేఘాల మధ్య లేదా మేఘం, భూమి మధ్య ఆవేశాల ఉత్సర్గం వలన మెరుపులు రావటం ఒక ఉదాహరణ.

ప్రశ్న 6.
ఆవేశాల చలనం వల్ల, ఎల్లప్పుడూ విద్యుత్ ప్రవాహం ఏర్పడుతుందా?
జవాబు:
ఏర్పడుతుంది.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 186

ప్రశ్న 7.
అన్ని పదార్థాలూ వాహకాలుగా ఎందుకు పని చేయలేవు?
జవాబు:
అన్ని పదార్థాలలో స్వేచ్ఛా వాహకాలు ఉండవు. కనుక వాహకాలుగా పనిచేయవు.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 187

ప్రశ్న 8.
ఎలక్ట్రాన్లు ఏ దిశలో కదులుతాయి?
జవాబు:
విద్యుత్ క్షేత్ర దిశకు వ్యతిరేకదిశలో ఎలక్ట్రాన్లు కదులుతాయి.

ప్రశ్న 9.
ఎలక్ట్రాన్లు త్వరణాన్ని పొందుతాయా?
జవాబు:
ఎలక్ట్రాన్లు అభిఘాతాల వలన శక్తిని కోల్పోతాయి. తిరిగి విద్యుత్ క్షేత్రం వలన త్వరణాన్ని పొందుతాయి.

ప్రశ్న 10.
ఎలక్ట్రాన్లు స్థిరవేగంతో చలిస్తాయా?
జవాబు:
ఎలక్ట్రాన్లు స్థిరవేగంతో చలిస్తాయి. దానినే అపసర వేగం లేదా అపసర వడి అంటారు.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 188

ప్రశ్న 11.
విద్యుత్ ప్రవాహ దిశను మనం ఎలా నిర్ణయిస్తాం?
జవాబు:
దీనికి I = nqv_dA ద్వారా సమాధానమివ్వచ్చు. ఆవేశం ‘q’, డ్రిప్ట్ వడి v_d గుర్తులపై విద్యుత్ ప్రవాహదిశ ఆధారపడి ఉంటుంది.

1) ఋణావేశంకు :
q – ఋణాత్మకము, v_d – ధనాత్మకము ఐతే I-ఋణాత్మకం అగును. అనగా ఋణావేశాల ప్రవాహదిశకు వ్యతిరేక దిశలో విద్యుత్ ప్రవాహం ఉండును.

2) ధనావేశంకు :
q- ధన్మాతకము, v_d – ధనాత్మకము ఐతే I- ధనాత్మకం అగును. అనగా ధనావేశాల ప్రవాహదిశలోనే విద్యుత్ ప్రవాహం ఉండును.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 189

ప్రశ్న 12.
విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని మనం ఎలా కొలుస్తాం?
జవాబు:
వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని అమ్మీటరుతో కొలుస్తాం.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 190

ప్రశ్న 13.
పొటెన్షియల్ భేదం ప్రకారం విద్యుత్ ప్రవాహం ఏ దిశలో ఉంటుంది?
జవాబు:
పొటెన్షియల్ భేదం ప్రకారం విద్యుత్ ప్రవాహం ఎక్కువ పొటెన్షియల్ నుండి తక్కువ పొటెన్షియల్ దిశలో ఉంటుంది.

ప్రశ్న 14.
వాహకంలో ధనావేశాలు కదులుతాయా? దీనికి మీరు ఒక ఉదాహరణ ఇవ్వగలరా?
జవాబు:
ద్రవాల గుండా విద్యుత్ ప్రవహిస్తున్నపుడు ధన అయాన్లు, ఋణ అయాన్లు పరస్పరం వ్యతిరేకదిశలో చలిస్తాయి.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 192

ప్రశ్న 15.
పొటెన్షియల్ భేదం లేదా emfను ఎలా కొలుస్తాం?
జవాబు:
ఓల్ట్ మీటర్ ను పయోగించి పొటెన్షియల్ భేదం లేదా emfను కొలుస్తాము.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 194

ప్రశ్న 16.
LED విషయంలో V, I ల నిష్పత్తి ఎందుకు స్థిరంగా లేదో ఊహించగలరా?
జవాబు:
LED అనునది అర్ధవాహకము. అర్ధవాహకాలలో V మరియు I లు అనుపాతంలో ఉండవు మరియు ఓమ్ నియమంను పాటించవు కనుక.

ప్రశ్న 17.
అన్ని పదార్థాలు ఓమ్ నియమాన్ని పాటిస్తాయా?
జవాబు:
వాయువులు, అర్ధవాహకాలు ఓమ్ నియమమును పాటించవు.

ప్రశ్న 18.
ఓమ్ నియమం ఆధారంగా మనం పదార్థాలను వర్గీకరించగలమా?
జవాబు:
ఓమ్ నియమం ఆధారముగా పదార్థాలను రెండు రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చును. అవి :

ఓమీయ వాహకాలు,
అఓమీయ వాహకాలు

ప్రశ్న 19.
నిరోధం అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
వాహకంలో ఎలక్ట్రాన్ల చలనానికి కలిగే ఆటంకాన్ని నిరోధం అంటాం.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 185

ప్రశ్న 20.
మన నిత్యజీవితంలో ఓమ్ నియమం ఉపయోగమేమైనా ఉందా?
జవాబు:
పదార్థాల మధ్య వ్యత్యాసము, వాటి రకాలను తెలుసుకొనుటకు ఓమ్ నియమం ఉపయోగపడును.

ప్రశ్న 21.
మన శరీరానికి విద్యుత్ ఘాతం (electric shock) కలగడానికి కారణం విద్యుత్ ప్రవాహమా? లేక ఓల్టేజా?
జవాబు:
మన శరీరానికి విద్యుత్ ఘాతం కలగడానికి కారణం .విద్యుత్ ప్రవాహం, ఓల్టేజ్ మరియు మన శరీర నిరోధంలో కలిగే మార్పు.

ప్రశ్న 22.
మన ఇళ్లలో వాడే ఓల్టేజ్ ఎంతో మీకు తెలుసా?
జవాబు:
మన ఇళ్లలో 240 V ఓల్టేజ్ ను వాడతాము.

ప్రశ్న 23.
240 V తీగను తాకితే ఏం జరుగుతుంది?
జవాబు:
240 V తీగను తాకినపుడు, మన శరీరం గుండా 0.0024 A విద్యుత్తు ప్రవహించును. దీని వలన మన అవయవాలు నిర్వహించు పనులకు ఆటంకం కలుగును.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 197

ప్రశ్న 24.
అధిక ఓల్టేజ్ తీగపై నిలుచున్న పక్షికి విద్యుత్ ఘాతం ఎందుకు కలుగదు?
జవాబు:
అధిక ఓల్టేజ్ తీగపై పక్షి నిలబడినప్పుడు, దాని కాళ్ళ మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం లేదు. ఎందుకంటే అది ఒకే తీగపై నిలబడింది. అందువల్ల పక్షి గుండా విద్యుత్ ప్రవాహం జరుగదు. కనుక పక్షికి విద్యుత్ ఘాతం కలుగదు.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 200

ప్రశ్న 25.
విద్యుత్ పరికరాలను వలయంలో ఎలా కలుపుతాం?
జవాబు:
విద్యుత్ పరికరాలను వలయంలో సమాంతరంగా కానీ, శ్రేణిలో కానీ కలుపుతాము.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 202

ప్రశ్న 26.
మన ఇళ్ళలోని విద్యుత్ పరికరాలను ఎలా కలుపుతారు?
జవాబు:
మన ఇండ్లలోని విద్యుత్ పరికరాలను సమాంతర సంధానం చేస్తారు.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 207

ప్రశ్న 27.
“ఈ నెల మనం 100 యూనిట్ల విద్యుత్ (కరెంట్) వాడాము” వంటి మాటలు మీరు వినే ఉంటారు. దీని అర్థమేంటి?
జవాబు:
ఈ నెల మనము 100 KWHల విద్యుత్ శక్తిని వినియోగించామని అర్థము.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 208

ప్రశ్న 28.
యూనిట్ అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
ఒక యూనిట్ అంటే ఒక కిలోవాట్ (KWH) అవర్ అని అర్థము.

ప్రశ్న 29.
ఓవర్ లోడ్ అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
విద్యుత్ వలయంలో పరిమితిని మించిన పరిమాణంలో విద్యుత్తు ప్రవహించు సందర్భము.

ప్రశ్న 30.
ఓవర్ లోడ్ వల్ల విద్యుత్ సాధనాలు ఎందుకు చెడిపోతాయి?
జవాబు:
పరిమితిని మించిన విద్యుత్తు ప్రవాహం వలన అధిక ఉష్ణం విడుదలై, తీగలు వేడెక్కడం వల్ల మంటలు సంభవిస్తాయి.

10th Class Physical Science Textbook Page No. 209

ప్రశ్న 31.
ఓవర్ లోడ్ వలన కలిగే ప్రమాదాన్ని మనం ఎలా నివారించగలం?
జవాబు:
ఓవర్ లోడ్ వల్ల కలిగే ప్రమాదాన్ని ఫ్యూజ్ ను వాడడం వల్ల నివారించవచ్చును.

పరికరాల జాబితా

బల్బు, ఘటము, స్విచ్, రాగి తీగలు, అమ్మీటరు, వోల్టుమీటరు, బ్యాటరీ ఎలిమినేటర్, బల్బు, మల్టీమీటరు, కీ, రాగి, అల్యూమినియం, మాంగనిన్ తీగలు, వివిధ పొడవులు గల మాంగనిన్ తీగలు, ఒకే పొడవు కలిగి వేరు వేరు మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యాలు గల అల్యూమినియం తీగలు, గ్రాఫ్ కాగితాలు, నిరోధాలు.

10th Class Physical Science 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం Textbook Activities

కృత్యములు

కృత్యం – 1

ప్రశ్న 1.
విద్యుత్ ప్రవాహంకు జనకము మరియు వాహకము అవసరమని కృత్యం ద్వారా తెలుపుము.
(లేదా)
ఆవేశాల చలనం వలన విద్యుత్ ప్రవాహం ఏర్పడునని కృత్యం ద్వారా వివరింపుము.
జవాబు:
సందర్భం -1:

ఒక బల్బు, ఘటం (బ్యాటరీ), స్విచ్ మరియు ఉష్ణ బంధక పొర కలిగిన రాగి తీగలను కొన్నింటిని తీసుకొనుము.
వీటిని వలయంలో కలిపి స్విచ్ ఆన్ చేయుము.
బల్బును పరిశీలించుము. అది వెలుగును.

సందర్భం – 2:

పైన తయారు చేయబడిన వలయం నుండి ఘటాన్ని తొలగించుము.
మిగిలిన పరికరాలతో వలయం పూర్తి చేయుము.
ఇప్పుడు స్విచ్ ఆన్ చేయుము.
బల్బు వెలగదు, దీనికి కారణము వలయంలో శక్తి జనకం (బ్యాటరీ) లేకపోవుటయే.

సందర్భం – 3:

ఇప్పుడు వలయంలో రాగి తీగకు బదులుగా నైలాన్ తీగను తీసుకొనుము.
నైలాన్ తీగను బల్బు, స్విచ్ ద్వారా బ్యాటరీ యొక్క రెండు చివరలకు కలుపుము.
ఇప్పుడు స్విచ్ ఆన్ చేసి బల్బును పరిశీలించుము.
బల్బు వెలగదు.
వలయంలో సామర్థ్య జనకమైన ఘటమున్నప్పటికీ నైలాన్ తీగలు శక్తిని తీసుకోలేకపోవడం వలన బల్బ్ వెలగలేదు.

పరిశీలన :
దీనిని బట్టి పై సందర్భాల ద్వారా వలయంలో విద్యుత్తును సరఫరా చేయడంలో, వలయంలో బ్యాటరీ, వాహక తీగలు అవసరమని తెలుస్తుంది.

కృత్యం – 3

ప్రశ్న 2.
వాహక నిరోధం, ఆ వాహక స్వభావంపై ఆధారపడి ఉంటుందని ఒక కృత్యం ద్వారా నిరూపించండి.
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 6

రాగి, నిక్రోమ్, మాంగనిన్ (కనీసం 2మీ) వంటి వివిధ రకాల లోహపు తీగలను తీసుకోండి. వాటి పొడవులు, మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యాలు సమానంగా ఉండేట్లు జాగ్రత్త వహించండి.
పటంలో చూపినట్లు వలయాన్ని ఏర్పాటు చేయండి.
లోహపు తీగలలో ఏదో ఒకదానిని P, Q ల మధ్య ఉంచండి.
స్విచ్ ఆన్ చేసి, వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని అమ్మీటర్ తో కొలిచి మీ నోట్ బుక్ లో రాసుకోండి.
మిగిలిన లోహపు తీగలతో ఈ కృత్యాన్ని నిర్వహించి, ప్రతీ సందర్భంలో బ్యాటరీ విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని కొలవండి.
పొటెన్షియల్ భేదం స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ విద్యుత్ ప్రవాహం విలువ వివిధ లోహపు తీగలకు వివిధ రకాలుగా ఉండడం మీరు గుర్తిస్తారు.
ఈ కృత్యాన్ని బట్టి వాహక నిరోధం, ఆ వాహక స్వభావంపై ఆధారపడి ఉంటుందని చెప్పవచ్చు.

కృత్యం – 5

ప్రశ్న 3.
వాహక నిరోధము ఆ వాహక మధ్యచ్చేద వైశాల్యంకు విలోమానుపాతంలో ఉంటుందని ఒక కృత్యం ద్వారా వివరింపుము.
జవాబు:
AP Board 10th Class Physical Science Solutions 9th Lesson విద్యుత్ ప్రవాహం 31

ఒకే పొడవు, వివిధ మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యాలు గల ఇనుప కడ్డీలను తీసుకొనుము.
పటంలో చూపిన విధముగా వలయాన్ని ఏర్పాటు చేయుము.
మనము ఎంచుకున్న కడ్డీలలో ఏదో ఒకదానిని P, Qల మధ్య ఉంచి వలయంను పూర్తిచేయుము.
వలయంలో ఉంచిన అమ్మీటర్ సహాయంతో విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని కొలిచి రీడింగ్ ను నమోదు చేయుము.
మిగిలిన కడ్డీలతో ఈ కృత్యాన్ని మరలా చేయుము.
ప్రతీ సందర్భంలో విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని కొలిచి రీడింగ్ ను నమోదు చేయుము.
ఇనుప కడ్డీ మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం పెరుగుతున్న కొలదీ అందులో విద్యుత్ ప్రవాహం కూడా పెరుగుటను మనము గమనించవచ్చు.
అంటే కడ్డీ మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం పెరిగే కొలదీ దాని నిరోధం తగ్గును.
ఈ కృత్యాన్ని బట్టి వాహక నిరోధము, వాహక మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యంకు విలోమానుపాతంలో ఉంటుందని చెప్పవచ్చును.
i.e. R ∝ [latex]\frac{l}{A}[/latex] (ఉష్ణోగ్రత స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు)

AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher

November 1, 2023

SCERT AP Board 6th Class English Solutions 2nd Lesson The Snake Catcher Questions and Answers.

AP State Syllabus 6th Class English Solutions 2nd Lesson The Snake Catcher

6th Class English 2nd Lesson The Snake Catcher Textbook Questions and Answers

Look at the following picture and answer the questions that follow.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 1

Question 1.
Do you have any pets at your house as shown in the picture?
Answer:
Yes. I have (We have) cats, dogs, hens and cocks.

Question 2.
Are you comfortable with them?
Answer:
Yes, we are comfortable with the pets at our house.

Question 3.
Do you treat them in a friendly manner?
Answer:
Yes, we treat them in a friendly manner. We play with them.

Question 4.
If you find any strange animals, will you go near them?
Answer:
If we find any strange animals, we will not go near them because we are afraid of them. They may harm us.

Reading Comprehension

A. Answer the following questions in one or two sentences.

Question 1.
Why did the snake catcher go to the snowy mountains?
Answer:
The snake catcher went to the snowy mountains in search of new kinds of snakes. He wanted to display them to the town people and thereby raise a few coppers from the large crowd.

Question 2.
How was the dragon when the snake catcher found it in the snpwy mountains?
Answer:
When the snake catcher found the dragon in the snowy mountains, it was in dormant (inactive) state. It was big and looked attractive in golden yellow colour.

Question 3.
What made the snake catcher pick the dragon up with him?
Answer:
The dragon was big and looked attractive in golden yellow colour. The snake catcher thought that the dragon would change his fate. People would admire his brave act and treat him in a ceremonial (proud) way. He thought that he would get a lot of money and could lead a luxurious life. So he picked the dragon up with him.

Question 4.
In the end, the dragon began to move. How did that happen?
Answer:
When the snake catcher was displaying the dragon to the town people, the sun grew hotter. By the warmth of its rays, the dragon began to emerge (come out) slowly from its frozen state.

Question 5.
The snake catcher made a wrong choice. Do you agree with this statement? Why/Why not?
Answer:
Yes, the snake catcher made a wrong choice. I agree with this statement. He could not guess that the dragon was not dead.

B. Choose the correct option, to make the sentence meaningful.

1. The snake catcher caught the snakes because
a) he had a snake park.
b) it was his livelihood.
c) it was his passion.
Answer:
b) it was his livelihood.

2. The snake catcher found the dragon iu a ………… state.
a) sleeping
b) dead
c) frozen
Answer:
c) he wanted to sell it to the people.

3. He decided to take the dragon to the town because
a) it was big in size.
b) the town people had never seen it.
c) he wanted to sell it to the people.
Answer:
b) the town people had never seen it.

4. The crowd gathered in the bazaar because
a) of the attractive shouting of the snake catcher.
b) it was the usual practice of the towns people.
c) it was an announcement made by the government.
Answer:
a) of the attractive shouting of the snake catcher.

5. The mighty dragon swallowed
a) all the people in the street.
b) some people and the snake catcher.
c) only the snake catcher.
Answer:
b) some people and the snake catcher.

C. Read the following statements and say whether they are True or False. Write T’ for True and ‘F’ for False.

1. The snake catcher went trekking to the mountain.
Answer:
True

2. The snake catcher thought the dragon was dead.
Answer:
True

3. He put the dragon around his neck and came to the town.
Answer:
False

4. He told the town people that he had killed the mighty dragon.
Answer:
True

5. The dragon was a very familiar creature to the town people.
Answer:
False

6. The warmth of the sun?s rays brought the dragon to life.
Answer:
True

7. The dragon looked at the people and felt afraid.
Answer:
False

8. The snake catcher’s life ended in a tragic way.
Answer:
True

Vocabulary

Redd the following sentences from the lesson ‘The Snake Catcher’.

1. The snake catcher found a terrible and fierce-looking dragon.
2. It was big and looked attractive.
3. He bundled up the cold creature in a cloth.
4. People would admire his brave act.
5. This mighty snake would change his fate.
6. He could lead a luxurious life.

The underlined words in the above sentences tell us the quality of the nouns. Such words are called ‘adjectives’. What is an ‘Adjective? An adjective describes nouns. It provides further information about a noun like size, shape, colour and quality. Adjectives have different forms. They are Positive, Comparative and Superlative forms. They change their forms as follows. We know that the comparatives and superlatives take ‘-er’ and ‘-est’ respectively.

Positive	Comparative	Superlative
big	bigger	biggest
cold	colder	coldest
mighty	mightier	mightiest
small	smellier	smallest
few	fewer	fewest
strong	stronger	strongest

Adjectives with more than 2 syllables will take ‘more’ and ‘most’ in their comparative and superlative forms respectively. They are as follows:

Positive	Comparative	Superlative
beautiful	more beautiful	most beautiful
terrible	more terrible	most terrible
attractive	more attractive	most attractive
luxurious	more luxurious	most luxurious

Some adjectives take irregular forms as follows:

Positive	Comparative	Superlative
bad	worse	worst
good	better	best
far	farther	farthest
little	less	least

1. Now read the lesson thoroughly and find adjectives and write their other forms in your notebooks.
Answer:

Positive	Comparative	Superlative
common	commoner	commonest
cold	colder	coldest
snowy	snowier	snowiest
few	fewer	fewest
large	larger	largest
big	bigger	biggest
brave	braver	bravest
thick	thicker	thickest
fierce	fiercer	fiercest
strange	stranger	strangest
slow	slower	slowest
loud	louder	loudest
easy	easier	easiest
foolish	more foolish	most foolish
terrible	more terrible	most terrible
attractive	more attractive	most attractive
ceremonial	more ceremonial	most ceremonial
luxurious	more luxurious	most luxurious
far	farther	farthest
new	newer	newest
dormant	more dormant	most dormant
hot	hotter	hottest

2. Look at the picture. The crane wants to fill the cups with suitable adjectives from the pot. Remember all words in the pot are not adjectives and fill in the table.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 2

Answer:

Adjective	Noun	Phrase
close	friend	close friend
deep	sea	deep sea
angry	elephant	angry elephant
soft	feather	soft feather
strong	wind	strong wind
big	house	big house
cute / naughty	girl	cute / naughty girl
poor	family	poor family
naughty	boy	naughty boy
wet	cloth	wet cloth
calm	sea	calm sea

3. Now, fill in the blanks in the following paragraph with suitable adjective forms given in the box.

It is my ……..(1)……. sister’s birthday. My father presented her a …….. (2)…………. watch. I gave her a ………(3)……….. English dictionary. My mother prepared a ………(4)…….. cake. She decorated the table with ……(5)……. roses. Then she served us pieces of cake in ……..(6)…….. plates and …….(7)…….. badam milk in cups.
Answer:

younger
smart
small
delicious
lovely
clean
hot

4. In the previous lesson you have already learnt about Antonyms and Synonyms. Synonyms are words which mean the same to other words. Whereas Antonyms are the words which are opposite in meaning to other words. Let’s learn some more antonyms which you came across in the lesson.
big × small
cool × hot
common × uncommon
different × same
brave × coward.
easy × difficult
thick × thin
strange × familiar
strong × weak
alive × dead

Match the Antonyms. One is done for you.

1. new	a) far
2. poor	b) never
3. beautiful	c) down
4. near	d) old
5. always	e) ugly
6. bigger	f) rich
7. up	g) smaller

Answer:

1. new	d) old
2. poor	f) rich
3. beautiful	e) ugly
4. near	a) far
5. always	b) never
6. bigger	g) smaller
7. up	c) down

Grammer

A. Present Continuous:
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 5
All the sentences in the above pictures are giving information about ‘ongoing actions’. We write sentences in the ‘Present Continuous (Present Progressive)’ to describe a continuing or ongoing action at the present time. The ‘-ing’ form of the verb is used in these contexts.

I. Now, fill in the blanks with suitable verb forms provided in brackets.
1. He is ………….. (complain) about my handwriting at present.
2. She is …………… (play) magnificent tennis in this match.
3. It is ………… (rain) now.
4. We’re …………. (have) dinner now.
5. Please be quiet. I’m ………… (work).
6. Look! Somebody is ……….. (swim) in the pool.
Answer:
1. He is complaining ( complain) about my handwriting at present.
2. She is playing (plav) magnificent tennis in this match.
3. It is raining (rain) now.
4. We’re having (have) dinner now.
5. Please be quiet. I’m working (work).
6. Look! Somebody is swimming (swim) in the pool.

II. Look at the following picture. Sony, Rita, Bannu, Prasad and Hari visited the park along with their pet dog and a dove. Look! There are butterflies and two small birds in the picture. Now write sentences with verbs denoting actions (action at present).You can use the following verbs. One is done for you.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 6
eg : A bird is tweeting.
Answer:
Birds are flying.
Children are looking at the flowers.
The dog is walking along with the children.
Rita is looking at the butterflies.
Prasad is showing something.
Sony is watching the birds.

III. Look at the following table. This table enables you to write sentences in the Present Continuous Tense. Prepare more sentences of your own in the context of ‘something happening now’.
One is done for you.
1. He is playing cricket now.
2. He is not playing cricket now.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 7
Answer:

I am watching the television now.
I am not watching the television at present.
I am swimming in the pool at present.
I am not travelling by plane now.
I am not drinking tea at present.
He is not swimming in the pool now.
He is not watching the television at present.
He is travelling by plane at present.
He is reading a novel at present.
She is watching the television at present.
She is swimming in the pool at present.
It is not swimming in the pool now.
You are not watching the television at present.
You are reading a novel now.
We are not playing cricket now.
We are watching cricket now.
We are not drinking tea at present.
They are not watching cricket now.
They are not swimming in the pool at present.
They are travelling by plane now.

B. Degrees of Comparison :
You already know about ‘Adjectives’ and their functions in sentences. They not only describe nouns but also compare them in degrees in terms of quality as follows.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 8

We use the comparative form of the adjective to compare one person or one thing with other person (s) or thing(s). We use the Superlative form of adjective to compare one person or thing with his/her/its/ whole group.

Read the following sentences.
1. My house is bigger than yours.
2. The Pacific Ocean is deeper than the Arctic Ocean.
3. The earth is larger than the moon.
4. The Jupiter is the biggest planet in our Solar system.
5. Sheela is the smartest girl in the class.
6. Mount Everest is the highest mountain in the world.

We use ‘than’ after Comparatives and in Superlative degree the article ‘the’ comes before the adjective form.

Now, fill in the blanks with suitable adjective forms.
1. Bhama is …………… Radha. (preety)
2. Harish is …………… boy in the class. (tall)
3. Elephant is …………… animal in the forest, (big)
4. Iron is …………… cotton. (heavy)
5. Anantapuramu is …………… district in Andhra Pradesh, (large)
Answer:
1. Bhama is prettier than Radha.
2. Harish is the tallest boy in the class.
3. Elephant is the biggest animal in the forest.
4. Iron is heavier than cotton.
5. Anantapuramu is the largest district in Andhra Pradesh.

Writing

Read the following NOTICE which was put up on your school Notice Board.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 9

1. Now, to invite officials, donors and some other eminent persons of your village an Invitation card is needed. Prepare a formal invitation card based on the above notice in your text.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 10
Answer:

2. Now prepare an oral invitation toJnvite some special invitees. Imagine that you are the School Pupil Leader and invite them over phone.
Eg .: You may invite your Sarpanch, newspaper journalist, SHO (SI) of Police Station, elders of your village, etc.

Now complete the following conversations.
You (on the phone with the Journalist)

School Pupil Leader : Hello, Good morning. I am Sudha, SPL from ZPH SCHOOL, Veeravalli. Could I speak to you now, sir?

Newspaper Journalist : Very good morning Sudha. You may talk now itself.

School Pupil Leader : I have a request. Our school is starting a new social work project ………..

Answer:
School Pupil Leader : Hello, Good morning. I am Sudha, SPL from ZPH SCHOOL, Veeravalli. Could I speak to you now, sir?

Newspaper Journalist : Very good morning Sudha. You may talk now itself.

School Pupil Leader : I have a request. Our school is starting a new social work project ……….. ‘SAY NO TO PLASTIC’. I cordially invite you to attend the event without fail.

Newspaper Journalist : Thank you! I will certainly attend. At what time does the programme start?

School Pupil Leader : At 10 am.

Newspaper Journalist : Where does it take place?

School Pupil Leader : At School Assembly

Newspaper Journalist : OK. It is alright.

3. Now prepare another oral invitation, i.e. convey this message to your parents.
Answer:
I : Amma, here is an invitation for you.

Mother : Invitation! What is it about?

I : Our school is starting a new social work project ‘SAY NO TO PLASTIC’. The school cordially invites you to attend the event without fail.

Mother : Thank you! I will certainly attend. At what time does the programme start?

I : At 10 am.

Mother : Where does it take place?

I : At School Assembly

Mother : Who will inaugurate the project?

I : Dr. Naveena from California and Dr. Poorna Chandra Rao, the founder of Chaitanya Saradhi Trust.

Mother : OK. It is alright.

Talking Time

I. Role-Play

Work in pairs and role play the following conversation.

Latha : Sudha! Let’s go out to play.
Sudha : Not now! I’m doing my homework.
Latha : You can do it later. Let’s go and play.
Sudha : Sorry. I’d like to do my work first.
Latha : You won’t get a medal for it.
Sudha : My grandfather has taught me ‘Work is worship’. I don’t care whether I get any reward for the work I do or not.
Latha : Are you joining me or not ?
Sudha : Of course, I’ll, but only after completing my homework.

II. Language Functions
Here is the conversation that happened between Tarak and Rajan at a birthday party. Read it..

Tarak : Hello, Mr. Rajan! Good evening and warm welcome. We are looking forward to have you in this party.

Rajan : Good evening, where is the birthday boy? Here is a small gift for him.

Tarak : Oh, Thank you. Would you like to have some fruit juice? Here it is.

Rajan : Yes, please.

Tarak : Here are some sweets and special snacks.

Rajan : No, thanks. I’ve got enough.

Tarak : Thank you very much for your warm wishes to my child. It’s so special that you remember.

Rajan: You are welcome.

In the above conversation the phrases in italics are used in different occasions. Do you know when we use them? Let’s learn in detail.

1. Thank You : It is used to show that you are grateful to Somebody for something they have done.
2. Would you like to : To say in a polite way to offer something to somebody.
3. Yes, please : This is used to accept an offer/invitation.
4. No, thanks: This is used to give a negative reply in a polite way.
5. You’re welcome : This is used as a polite reply when somebody thanks you for something.

Now, fill in the blanks in the following paragraph with suitable phrases given in the box. Some phrases can be used more than once.
$D:\apAP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 12boardsolutions.guru\VGS Class 6 Blossoms English Question Bank\IMG\Ch 2\AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 16.png$
Phani is going to school on his bicycle. Suddenly he falls, as his bicycle tyre is flat. A mechanic, who is the owner of a nearby shop, approaches him and helps him stand. Phani says,”…………..” The mechanic replies,”……………” and asks “Are you alright?” “It’s paining,” says Phani. ”……… some water?” asks the mechanic.”…………….” says Phani; The mechanic serves him some water. “………..” says Phani.”………….. your bag?” asks the mechanic.” ……….. I can,” says Phani.
Answer:
Phani is going to school on his bicycle. Suddenly he falls, as his bicycle tyre is flat. A mechanic, who is the owner of a nearby shop, approaches him and helps him stand’. Phani says, “Thank you.” The mechanic replies, “It’s ok.” and asks “Are you alright?” “It’s paining,” says Phani. “Would YOU like to have some water?” asks the mechanic. “Yes, please.” says Phani. The mechanic serves him some water. “ Thank you.” says Phani. “Can I carry your bag?” asks the mechanic. “ No. please. 1 can,” says Phani.

III. Read the words aloud.

All these words ended in the ‘gh’ cluster. But they are pronounced in different ways. In some words ‘gh’ is pronounced as ‘f’ and in some words it is silent.
Arrange these words under correct headings based on their pronunciation.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 14
Answer:

‘gh’ as ‘f’	‘gh’ silent
cough	bough
tough	fight
enough	caught
laugh	thigh
rough	though

Study Skills

Refer to a dictionary.
Arrange the following words in alphabetical order in the correct columns below.
dragon, raise, display, crowd, difficult, thick, stronger, warm, panic, mighty, pillar, luxurious
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 15

A___H	I___Q	R___Z
crowd	luxurious	raise
difficult	mighty	stronger
display	panic	thick
dragon	pillar	warm

Project Work

Collect the information relating to domestic / pet animals / birds in your location. Fill hi the information in the following table.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 16
Display the table in the class. Remember all the animals / birds above may not be our pet animals.
Answer:

Fune Time

Anagrams:
Look at the following words:
Arc-car; elbow-below; eleven plus two-twelve plus one.

Look at this sentence.
Was it a cat I saw?

Have you noticed that letters in the left side word or phrase can be formed by rearranging the letters of right side words? This type of words are called Anagrams. Let’s observe some more words.

cat – act, inch – chin, night – thing, study – dusty

Can you frame some more anagrams like this? But remember, all the letters of the word or phrase must be used ONCE ONLY and ONLY ONCE. This is the basic rule of anagramming.
Answer:

spot – stop – post	range – anger
team – meat – mate – tame	plate – petal
least – steal – stale	ring – grin
master – stream	dawn – wand
three-there	throw-worth
gulp-plug	form – from
page-gape	save – vase
hear – hare	mean – name – mane
draw – ward	these – sheet

Language Game

ONE, TWO, THREE

1. Step One : Letters
Form pairs. One person says the letters of the alphabet from A to Z in his mind till the other person stops him. Write down the letter you get.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 18

2. Step Two : Words
Both partners write 3 words each beginning with that letter.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 19

3. Step Three : Phrases
Exchange the words you write. Then use the words you get to write meaningful phrases.
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 20

Link Puzzle
Here is a ‘Link Puzzle’ for you to solve. The last three letters of one word become the first three letters of the next word.
Clue
AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 21
Answer:

The Coromandel Fishers

AP Board 6th Class English Solutions Chapter 2 The Snake Catcher 23
Rise, brothers, rise; the wakening skies pray to the morning light,
The wind lies asleep in the arms of the dawn like a child that has cried all night.
Come, let us gather our nets from the shore and set our catamarans free,
To capture the {gaping wealth of the tide, for we are the kings of the sea!

No longer delay, let us hasten away in the track of the sea gull’s call,
The sea ls our mother* the cloud is our brother* the waves are our comrades all.
What though we toss at the fall of the sun where the hand of the sea-god drives?
He who holds the storm by the hair, will hide in his breast our lives.

Sweet is the shade of the coconut glade, and the scent of the mango grove,
And sweet are the sands at the full o’ the moon with the sound of the voices
we love; But sweeter, 0 brothers, the kiss of the spray and the dance of the
wild fOctnfs glee; Row, brothers, row to the edge of the verge, where the low sky mates with the sea.

Figures of speech used in this poem :

The wakening skies pray to the morning light. – Personification
The wind lies asleep in the arms of the dawn like a child. – Simile
The sea is our mother. – Metaphor
The cloud is our brother. – Metaphor
The waves are our comrades all. – Metaphor.

Appreciation

I. Match the rhyming words.

1. light – sea
2. free – lives
3. call – night
4. drives – all
Answer:
1. light – night
2. free – sea
3. call – all
4. drives – lives

II. Choose the correct options to complete the sentences.

1. The poet says that the sea is our………………
a) mother
b) brother
c) sister
d) comrades
Answer:
a) mother

2. The poet says that the cl6ud is our
a) mother
b) brother
c) sister
d) comrades
Answer:
b) brother

3. The poet says that the waves are our
a) mother
b) brother
c) sister
d) comrades
Answer:
d) comrades

III. Answer the following questions.

Question 1.
What sort of sounds can one hear early in the morning?
Answer:
One can hear the chirping of the birds, the sound of the leaves of the coconut tree, the sound of the rising waves, the voices of the fishermen gathering their nets and boats.

Question 2.
How is the wind described in line two?
Answer:
If the child cries all the night, it will sleep calmly in the early morning. Like that, the wind blowing all the night lies asleep in the arms of the dawn.

Question 3.
Why are the nets to be gathered?
Answer:
The fishermen put their nets on the sand to dry. In the morning before they set to go, the nets are to be gathered.

Question 4.
What do you think is the wealth of the fishermen?
Answer:
The fishes in the sea are the wealth of the fishermen.

Question 5.
What do you understand from the first line ‘The wakening skies pray to the morning light”?
Answer:
At night the sky might be sleeping, so the poetess describes the sky is wakening in the morning light, and it seems to pray.

Question 6.
The poet says, ‘Let us set our catamarans fr6e.’ What does it mean?
Answer:
The poet tells the fishermen to free the catamarans, because after fishing, the fishermen tied their catamarans to the pole. In the morning they have to go to fishing so they must untie their catamarans. ,

Question 7.
What happens if the fishermen are late in their work?
Answer:
If the fishermen are late in starting their work, the wind starts blowing, it will bb difficult to reach the deep part of ocean and they will not be able to follow the seagull’s call.

Question 8.
The poet describes many things as sweet. What are they? Among them what is considered to be the sweetest?
Answer:
The coconut tree’s shade is sweet. The smell of the mango grove is sweet. The sands at the full moon day are sweet. The voices of the people are sweet. The kiss of the spray means the water comes out of the. waves and sprinkles are sweeter. The dance of the wild foam’s sound [song] is also sweeter and the cool breeze on the sea is considered to be the best and.the sweetest.

The Snake Catcher Summary

Once there was a snake catcher in Iraq. He was a snake charmer and it was his livelihood. One day he went into the snowy mountains to search for a new kind of snake. He found a powerful and terrible dragon which seemed quite dead in frozen snow. It looked very attractive and he thought he would earn from that snake. He brought it down ih a bundle.
Later he started his show in a bazaar in a town. He announced that he killed the terrible snake and brought it to show them. People gathered curiously to watch it. As it was a hot day, the dragon moved slowly from its frozen state. Soon it burst forth from the bundle and came out. On seeing the terrible snake coming alive, people ran away from it in panic. The mighty serpent ate the people in its path and entwined itself around a pillar. It killed and ate the snake catcher also.

The Coromandel Fishers Summary

Sarojini Naidu as a poet belongs to an era of struggle, slavery, and freedom fighting. The poem is though about the fishermen, yet it metaphorically reflects the poet’s desire for free India. The poem consists of three stanzas having four lines each. The rhyme scheme of the poem is AABB.

The wakening skies pray to the morning light, symbolizes the land which is welcoming the independence after being in the darkness of the slavery for so long. The wind lies asleep in the arms of the dawn like a child that has cried all night refers to the atrocities that the land of India and the people of India had suffered in the hands by British during their cruel rule. The poet asks the freedom fighters to gather our nets from the shore and set our catamarans free. They are the kings of the sea which refers to India.

In the second stanza, the poet urges the freedom fighters not to delay andat ortce start fighting as the leaders (seagulls) have declared a war against the British and they should follow their leader’s path. The sea is our mother, the cloud is our brother, the waves are our comrades all i.e. the land is theirs and everything in it is their family and hence they (the freedom fighters) need not fear.

In the final stanza, the poet says that the comforts and the joys that the Indians enjoy might be sweet but the fragrance of independence and the feeling Of being free is quite sweeter and hence the freedom fighters should wage a final war on the British.

Explanation of the poem :

Stanza 1 :
In stanza 1, the poet asks the fishermen to “Rise” as the day is about to appear. She uses some symbols to fell this. First, she says that the wakening skies pray to the morning light which means that the sky which was sleeping in the night has woken up and is welcoming the light. Here the poet uses personification by using wakening (a human activity) for the sky (a non-living thing).

Next, she says the wind lies asleep in the arms of the dawn like a child that has cried all night meaning that the sea-wind that leads to the storm is now calm (as the tides rise in the night because of moon’s gravitational pull) because of the morning which is about to come.

Thus the wind is just like the child which kept crying throughout the night and now he is quiet. Here the poet uses Simile to compare now calm wind with a child. By using these two symbolic examples, she declares that the morning is near.

In the 3rd line, the poet asks the fishermen to gather their nets from the shore and set catamarans (a kind of boat used by fishermen) free in order to capture the leaping , wei lth of the tide, for they are the kings of the sea.

According to the poet, the fishermen should collect their nets from the sea-shores and take their boats because the tide is- full of wealth (fishes, sea-gulls, etc.) and they are the kings. They just need to go to the sea to capture the wealth that is theirs. Hence they should hurry.

Stanza 2:
In stanza 2, the poet asks the fishermen to do everything fast. The gull’s call is a symbol used to depict that morning is near.

The poet calls sea as their mother, cloud as brother and sea waves as their comrades, ^ i.e. companions. Here again, the poet uses personification.

Sea is considered the mother because it feeds them and helps them to sustain their life. Similarly, clouds are their brothers because they guide the fishermen while the waves are companions because they keep moving with them. The poet thus wants to say that they all are family and help each other.

She urges other not fear because even if they could not return back by the sunset, the sea-god which according to her, holds the sea-storm by the hair and Saves them (hide in his breast our lives).

Stanza 3:
In the final stanza, the poet says that the shade of the coconut glade, the scent of mango grove and the sands at the full of the moon with the sound of the voices they love are sweet and enjoyable but these joys are temporary.

Rather they should go for the kiss of the spray (the water drops falling on the face while in the sea) and the dance of the foam’s glee (the foam which forms by the up- down movement of the tides) which according to the poet are sweeter and work struggling.

In the last line, she asks the fishermen to depart for the point in the sea where the sun meets the sky i.e. horizon. Symbolically it refers to infinity or a place without end. In this perspective, she asks the fishermen to dive into the infinite sea.

The Coromandel Fishers About the Poet

Sarojini Naidu was an Indian political leader born on February 13, 1879, in Hyderabad, India. In 1925, she was elected as the first female President of the Indian National Congress/ Naidu died on March 02, 1949, at Lucknow, Uttar Pradesh. Sarojini Naidu as a poet belongs to an era of struggle, slavery, and freedom fighting. Though the poem Coromandel Fishers is about fishermen, it metaphorically reflects the poet’s desire for free India and thus she encourages the people of the nation to hasten their struggle.

AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు

November 1, 2023

SCERT AP 6th Class Science Study Material Pdf 10th Lesson విద్యుత్ వలయాలు Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 6th Class Science 10th Lesson Questions and Answers విద్యుత్ వలయాలు

6th Class Science 10th Lesson విద్యుత్ వలయాలు Textbook Questions and Answers

Improve Your Learning (అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరచుకుందాం)

I. ఖాళీలను పూరించండి.

1. వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని ………… అంటారు. (కరెంట్)
2. వలయంలో విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని ………………………… నియంత్రిస్తుంది. (స్విచ్)
3. విద్యుత్ ను తమగుండా ప్రవహింపజేసే పదార్థాలను ……………………. అంటారు. (విద్యుత్ వాహకాలు)
4. విద్యుత్ బల్బును …………………. కనిపెట్టాడు. (థామస్ ఆల్వా ఎడిసన్)

II. సరైన సమాధానాన్ని గుర్తించండి.

1. బల్బులో కాంతిని ఇచ్చే భాగం
A) లోహపు మూత
B) గాజు కోటరం
C) ఫిలమెంట్
D) ధృవాలు
జవాబు:
C) ఫిలమెంట్

2. విద్యుత్ బంధకాన్ని గుర్తించండి.
A) జడ పిన్ను
B) ఇనుప మేకు
C) ప్లాస్టిక్ స్కేలు
D) పెన్సిల్ ములుకు
జవాబు:
C) ప్లాస్టిక్ స్కేలు

3. ప్రస్తుతం మనం వాడుతున్న బల్బులోని ఫిలమెంట్ ను దీనితో తయారుచేస్తున్నారు.
A) ఇనుము
B) రాగి
C) టంగ్ స్టన్
D) దూది
జవాబు:
C) టంగ్ స్టన్

III. ఈ క్రింది. ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
విద్యుత్ వలయం అనగానేమి? పటం సహాయంతో వివరించండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 10
విద్యుత్ ఘటంలోని విద్యుత్ ధన ధృవం నుంచి ప్రారంభమై విద్యుత్ పరికరాల్లో ప్రయాణించి తిరిగి రుణ ధృవాన్ని చేరుతుంది. దీనినే విద్యుత్ వలయము అంటాము. విద్యుత్ వలయం పూర్తి అయినప్పుడు మాత్రమే విద్యుత్ పరికరాలు పనిచేస్తాయి.

ప్రశ్న 2.
టార్చిలైటు యొక్క భాగాలేవి?
జవాబు:
టార్చిలైటులో ప్రధానంగా విద్యుత్ ఘటాలు, బల్బు, స్విచ్, లోహపు తీగలు ఉంటాయి. ఇవన్నీ లోహపు పాత్రలో ఒక పద్ధతిలో కలపబడి స్విచ్ వేసినప్పుడు బల్బు వెలిగే విధంగా అమర్చబడి ఉంటాయి.

ప్రశ్న 3.
కింది వాటిని విద్యుత్ వాహకాలు, విద్యుత్ బంధకాలుగా వర్గీకరించండి.
ఎ) నీరు
బి) ప్లాస్టిక్ పెన్ను
సి) పెన్సిల్ ములుకు
డి) పొడిగా ఉన్న నూలుగుడ్డ
ఇ) తడిగా ఉన్న నూలుగుడ్డ
ఎఫ్) పొడిగా ఉన్న కట్టె
జి) తడిగా ఉన్న కట్టె
జవాబు:
విద్యుత్ వాహకాలు :
నీరు, పెన్సిల్ ములుకు, తడిగా ఉన్న నూలు గుడ్డ, తడిగా ఉన్న కట్టె.

విద్యుత్ బంధకాలు :
ప్లాస్టిక్ పెన్ను, పొడిగా ఉన్న నూలు గుడ్డ, పొడిగా ఉన్న కట్టె.

ప్రశ్న 4.
కింది పటంలో చూపిన విధంగా టార్చిలైటులో ఘటాలను అమర్చినప్పుడు ఏమి జరుగుతుంది?
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 2
జవాబు:
టార్చిలైట్ పటంలో విద్యుత్ ఘటాలు తిప్పి ఉన్నాయి. అందువలన విద్యుత్ ప్రవాహం జరగదు. కాబట్టి బల్బు వెలగదు. విద్యుత్ ఘటాలను సరిచేసినట్లయితే వెలుగుతుంది.

ప్రశ్న 5.
చేతికి రబ్బరు తొడుగు వేసుకొని వీధి దీపాలను బాగుచేస్తున్న ఒక వ్యక్తిని చూసి నీహారికకు అనేక సందేహాలొచ్చాయి. ఆ సందేహాలు ఏమై ఉండవచ్చు?
జవాబు:

విద్యుత్ దీపాలు బాగుచేస్తున్న వ్యక్తి చేతికి రబ్బరు తొడుగు ఎందుకు వేసుకున్నాడు?
రబ్బరు తొడుగుకు విద్యుత్ కి ఉన్న సంబంధం ఏమిటి?
రబ్బరు తొడుగు ఉండటం వల్ల మనం ఎలా రక్షించబడతాము?
విద్యుత్తు తీగపైన ప్లాస్టిక్ తొడుగు ఉంటుంది. ఎందుకు?

ప్రశ్న 6.
ఒక ఘటం, స్విచ్, బల్బులను వలయంలో కలిపినప్పుడు బల్బు వెలగలేదు. కారణాలు ఏమై ఉంటాయో ఊహించి రాయండి.
జవాబు:
విద్యుత్ వలయంలో విద్యుత్తు ధన ధృవం నుంచి ఋణ ధ్రువానికి ప్రయాణిస్తుంది. కావున విద్యుత్ వలయంలో పరికరాలను ఒక పద్ధతిలో కలపాలి. లేనట్లయితే విద్యుత్ ప్రసరణ జరగదు, బల్బు వెలగదు.

ప్రశ్న 7.
నీకు ఇచ్చిన పదార్థాలు వస్తువులు విద్యుత్ వాహకాలో, విద్యుత్ బంధకాలో ఏ విధంగా పరీక్షించి తెలుసుకుంటావు?
జవాబు:

ఒక పదార్థం విద్యుత్ వాహకం అవునో కాదో తెలుసుకోవటానికి నేను విద్యుత్ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేస్తాను.
పరిశీలించాల్సిన పదార్థాన్ని విద్యుత్ వలయంలో పెట్టినప్పుడు బల్బు వెలిగితే దాని ద్వారా విద్యుత్తు ప్రసరించింది అని అర్ధం. కావున అది విద్యుత్ వాహకం.
బల్బ్ వెలగకపోతే ఆ పదార్థం ద్వారా విద్యుత్తు ప్రసరించలేదు అంటే అది విద్యుత్తు బంధకమని నిర్ధారించవచ్చు.

ప్రశ్న 8.
ఒక ఘటం, స్విచ్, బల్బు ఉన్న విద్యుత్ వలయ పటాన్ని గీయండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 3

ప్రశ్న 9.
నిత్య జీవితంలో విద్యుత్ ను ఏయే పనులలో ఉపయోగిస్తున్నామో ఒక జాబితా రాయండి.
జవాబు:
విద్యుత్ మన నిత్య జీవితంతో చాలా ముడిపడి ఉంది.

ఇంటిలో వెలుతురు కోసం విద్యుత్ బల్బు వెలిగిస్తాము.
గాలి కోసం ఉపయోగించే ఫ్యాను విద్యుత్ వల్ల పనిచేస్తుంది.
వేడి నీటి కోసం హీటర్ గీజర్ వాడతాము.
వేసవిలో చల్లదనం కోసం వాడే ఏ.సి.లు విద్యుత్ తో పనిచేస్తాయి.
వీధిలైట్లు, వాహనాల్లోని దీపాలు వెలగటానికి విద్యుత్ కావాలి.
పరిశ్రమలు పనిచేయటానికి విద్యుత్ కావాలి.
విద్యుత్ వాహనాలు, రైళ్లు నడపటానికి విద్యుత్ కావాలి.
మిక్సీ, గైండర్, ఓవెన్, ఫ్రిజ్ వంటి అనేక గృహోపకరణాలు పనిచేయడానికి విద్యుత్ కావాలి.

కృత్యాలు

కృత్యం – 1 ఘటాన్ని పరిశీలిద్దాం

6th Class Science Textbook Page No. 110

ప్రశ్న 1.
టార్చిలైట్ బల్బును లేదా ఒక విద్యుత్ బల్బు (పటం)ను జాగ్రత్తగా పరిశీలించండి.

టార్చిలైట్ బల్బ్ లో ఒక లోహపు దిమ్మ. దానిపైన గాజుబుగ్గ ఉన్నాయి కదా ! లోపల ఉన్న రెండు తీగలను గమనించండి. ఒక తీగ లోహపు దిమ్మకు, రెండో తీగ దిమ్మ మధ్యలో ఉన్న ఆధారానికి కలిపి ఉంటాయి. ఈ రెండు తీగలూ ధృవాలుగా పనిచేస్తాయి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 4

విద్యుత్ బల్బ్ లో దిమ్మ వెనుకవైపు రెండు ఉబ్బెత్తు భాగాలుంటాయి. గాజు కోటరం వాటిని పరిశీలించండి. దిమ్మ పగులగొట్టి లోపలి తీగలు ఎలా అమర్చి ఉన్నాయో పరిశీలించండి. (గాజు ముక్కలు గుచ్చుకోకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోండి) టార్చ్ బల్బ్ కు, విద్యుత్ బల్బుకు తేడాలను గుర్తించండి.

బల్బు లోపల ఉన్న రెండు తీగల మీదుగా ఒక సన్నని స్పింగులాంటి తీగ ఉంటుంది. ఇదే బల్బులో వెలిగే భాగం దీన్నే ‘ఫిలమెంట్’ అంటారు.

• బల్బుకూ, ఘటానికి రెండు ధృవాలు ఎందుకు ఉంటాయి?
జవాబు:
బల్బ్ కు, ఘటానికి రెండు ధృవాలు ఉంటాయి. వీటిలో ఒకటి ధన ధృవము, రెండవది ఋణ ధృవము. ధన ధృవము నుండి ఋణ ధృవానికి విద్యుత్ ప్రవహిస్తుంది. అందువలన ఇవి రెండు ధృవాలు కలిగి ఉంటాయి.

• ఘటం సహాయంతో బల్బు ఎలా వెలుగుతుంది?
జవాబు:
ఘటం లోపల రసాయన పదార్థాలు ఉంటాయి. వీటి నుండి విద్యుత్ ఉత్పత్తి కావటం వలన బల్బ్ వెలుగుతుంది.

కృత్యం – 2 సాధారణ విద్యుత్ వలయాలు

6th Class Science Textbook Page No. 110

ప్రశ్న 2.
పటం – (బి) నుండి (జి) వరకు చూపిన విధంగా విద్యుత్ వలయాన్ని వేరు వేరు విధాలుగా కలపండి. బల్బు వెలుగుతున్నదో లేదో గమనించి, మీ పరిశీలనలను పట్టికలో నమోదు చేయండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 5
పట్టిక

వలయం అమరిక	బల్బు వెలుగుతుందా (అవును/కాదు)
పటం – బి
పటం – సి
పటం – డి
పటం – ఇ
పటం – ఎఫ్
పటం – జి

• పై పటాలలో దేనిలో బల్బ్ వెలుగుతుంది ? వేటిలో బల్బ్ వెలగదు? ఎందుకు?
జవాబు:
(డి), (ఇ) పటాలలో మాత్రమే బల్బ్ వెలుగుతుంది. విద్యుత్ ప్రవహించడానికి ఒక మూసి ఉన్న మార్గం ఉంది. కాని మిగిలిన పటాలలో విద్యుత్ ప్రసార మార్గం మూసిలేదు.

వలయం అమరిక	బల్బు వెలుగుతుందా (అవును/కాదు)
పటం – బి	కాదు
పటం – సి	కాదు
పటం – డి	అవును
పటం – ఇ	అవును
పటం – ఎఫ్	కాదు
పటం – జి	కాదు

కృత్యం – 3 స్విచ్ (మీట) ఎలా పనిచేస్తుంది?

6th Class Science Textbook Page No. 112

ప్రశ్న 3.
పటంలో చూపిన విధంగా ఒక చెక్క పలకపైన గాని లేదా ఒక థర్మకోల్ షీటుపైన గాని వలయాన్ని అమర్చండి.
వలయంలో A, B ల వద్ద రెండు డ్రాయింగ్ పిన్నులు అమర్చండి. ఒక పిన్నీసును తీసుకొని దాని ఒక కొన (B) వద్ద తాకేటట్టుగాను, రెండవ కొన విడిగా ఉండేటట్లుగాను అమర్చండి. బల్బు వెలుగుతుందా ? ఇప్పుడు పిన్నీసు రెండవ కొనను (A) కి తాకించండి. ఇప్పుడు బల్బు వెలుగుతుందో లేదో గమనించండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 6
• పిన్నీసు రెండవ కొన (A) ని తాకనప్పుడు బల్బు ఎందుకు వెలగలేదు?
జవాబు:
రెండవ కొనని తాకనపుడు విద్యుత్ వలయం పూర్తి కాలేదు. అందువలన బల్బ్ వెలగలేదు.

కృత్యం – 4

6th Class Science Textbook Page No. 113

ప్రశ్న 4.
రెండు ఘటాలున్న ఒక టార్చిలైటును తీసుకొని, దానిలో ఘటాలను సాధ్యమైనన్ని విధాలుగా అమర్చండి. ఏ సందర్భంలో బల్బు వెలుగుతుందో గమనించండి. ప్రతిసారి మీ అమరికను పటం ద్వారా చూపండి. ఘటాలను ఒక నిర్దిష్టమైన పద్దతిలో అమర్చినప్పుడు మాత్రమే టార్చిలైటు బల్బు వెలుగుతుంది. ఎందుకో గమనించండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 7
జవాబు:

ఘటాల కలయిక	బల్బ్ వెలుగుతుంది / వెలగలేదు
++ (ధన, ధన)	వెలగలేదు
+- (ధన, ఋణ)	వెలుగుతుంది
– – (ఋణ, ఋణ)	వెలగలేదు

కృత్యం – 5 విద్యుత్ వాహకాలు, బంధకాలను గుర్తిద్దాం

6th Class Science Textbook Page No. 114

ప్రశ్న 5.
కృత్యం-3లో ఉపయోగించిన విద్యుత్ వలయాన్ని తీసుకోండి. పటంలో చూపిన విధంగా A, B ల మధ్య ఉండే పిన్నీసును తొలగించండి.

ఇప్పుడు A, B లను తాకేటట్లుగా జడపిన్ను, పిన్నీసు, పెన్సిల్, రబ్బరు, ప్లాస్టిక్ స్కేలు, అగ్గిపుల్ల, లోహపు చేతి గాజు, గాజుతో చేసిన చేతి గాజు, పేపరు క్లిప్పు, ఉప్పు నీరు, నిమ్మరసం మొదలయిన వస్తువులను ఒకదాని తరవాత మరొకటి ఉంచండి. ఏయే సందర్భాలలో బల్బు వెలుగుతుందో పరిశీలించి పట్టికలో నమోదు చేయండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 8
జవాబు:

పట్టిక :

వస్తువు	పదార్థం	బల్బు వెలుగుతుందా (అవును / కాదు)
1. జడపిన్ను	లోహం	అవును
2. రబ్బరు	రబ్బరు	కాదు
3. ప్లాస్టిక్ స్కేలు	ప్లాస్టిక్	కాదు
4. అగ్గిపుల్ల	చెక్క	కాదు
5. గణిత పేటికలోని డివైడరు	లోహం	అవును
6. పేపరు ముక్క	కాగితం	కాదు
7. ఇనుప మేకు	లోహం	అవును
8. గాజు ముక్క	గాజు	కాదు
9. పెన్సిల్	గ్రాఫైట్	అవును
10. లోహపు ముక్క	లోహం	అవును
11. చాక్ పీసు	సున్నం	కాదు
12. పేపర్ క్లిప్పు	లోహం	అవును

దీని ఆధారంగా పట్టికలోని వస్తువులను విద్యుత్ వాహకాలు, విద్యుత్ బంధకాలుగా వర్గీకరించి క్రింది పట్టికలో రాయండి.
జవాబు:

విద్యుత్ వాహకాలు	విద్యుత్ బంధకాలు
జడపిన్ను	రబ్బరు
గణిత పేటికలోని డివైడరు	ప్లాస్టిక్ స్కేల్
ఇనుపమేకు	అగ్గిపుల్ల
పెన్సిల్	పేపర్ ముక్క
లోహపు ముక్క	గాజు ముక్క
పేపర్ క్లిప్	చాక్ పీస్

ప్రాజెక్ట్ పనులు

6th Class Science Textbook Page No. 118

ప్రశ్న 1.
పాఠంలోని కృత్యం -4లో కొన్నిసార్లు బల్బు వెలగడం గమనించాం. ఈ సందర్భాలలో కూడా బల్బు వెలగకుండా చేయగలనని నిహారిక సవాలు చేయడమే గాక వెలగకుండా చేసి చూపించింది. ఆమె ఏమేమి చేసి ఉండవచ్చు?
జవాబు:
ఘటాలను సరిగా కలిపినప్పటికి బల్బు ధృవాలను మార్చితే బల్బు వెలగదు. ఈ విధంగా నిహారికా బల్బు వెలగకుండ చేసి ఉండవచ్చు.

ప్రశ్న 2.
పటంలో చూపిన విధంగా వలయాన్ని కలపండి.
ఎ) బల్బు వెలుగుతుందా? ఎందుకు?
బి) బల్బు వెలిగే విధంగా వలయాన్ని పూర్తి చేయండి.
సి) ఇవ్వబడిన పటం నందు ఘటం, బల్బుల అమరికను పరిశీలించి సరిగ్గా ఉన్నవో లేవో చూడండి.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 9
జవాబు:
ఎ) పటంలో చూపిన వలయంలో బల్బు వెలగదు. దీనికి కారణం రెండు ఘటాలు ధన ధృవము వైపు కలపబడి ఉన్నాయి.
బి) AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 10 విద్యుత్ వలయాలు 10a
సి) ఇవ్వబడిన పటంలో ఘటాల, బల్బు అమరిక సరిగా లేదు. బల్బ్ యొక్క రెండు ధృవాలు ఘటం యొక్క ఋణ ధృవానికి కలపబడి ఉన్నాయి. ఇది సరి కాదు బల్బ్ యొక్క ధన ధృవము ఘటం యొక్క ధన ధృవానికి, బల్బ్ యొక్క ఋణ ధృవం ఘటం యొక్క ఋణ ధృవానికి కలపాలి.

ప్రశ్న 3.
థామస్ ఆల్వా ఎడిసన్ బల్బు కనుగొన్న విధానాన్ని గురించి చదివారు కదా ! బల్బు కనిపెట్టడంలో అతను పడిన శ్రమను నీవెట్లా అభినందిస్తావు?
జవాబు:
థామస్ ఆల్వా ఎడిసన్ ప్రపంచానికి విద్యుత్ బల్బు అందించిన మహనీయుడు. ఇతను ప్రతీది ప్రయోగాలు చేసి, నేర్చుకొనే మనస్తత్వం కలవాడు. తన జీవిత కాలంలో వెయ్యికి పైగా నూతన ఆవిష్కరణలు చేశాడంటే అతని శ్రమ ఏ పాటిదో అర్థం చేసుకోవచ్చు. విద్యుత్ బల్బులోని ఫిలమెంట్ కోసం తను దాదాపు వెయ్యికి పైగా పదార్థాలు పరిశీలించారు. అంటే అతని పట్టుదల అర్థమవుతుంది.

విద్యుత్ బల్బులోని ఫిలమెంట్ కోసం అతను నూలు దారాన్ని, వెదురు కర్రను కూడా ఉపయోగించాడంటే అతని అంకితభావం అర్థమవుతుంది. ఎడిసన్ యొక్క ఇటువంటి కృషి వలన ప్రపంచం నేడు వెలుగుతో నిండి ఉంది. కావున ప్రపంచానికి వెలుగు నింపిన శాస్త్రవేత్తగా ఎడిసన్ ను కీర్తించవచ్చు.

ప్రశ్న 4.
కింది పటంలో చూపిన విధంగా వలయాలను కలపండి. ప్రతి సందర్భంలో మీరేమి గమనించారో నమోదు చేయండి.
జవాబు:

మొదటి సందర్భంలో రెండు ఘటాల ధన ధ్రువాలు ఒకదానితో ఒకటి కలపబడి ఉన్నాయి. కావున విద్యుత్ ప్రసరించదు. అందువలన బల్బు వెలగలేదు.
రెండవ సందర్భంలో రెండు ఘటాలు సరైన విధానంలో కలపబడి ఉన్నాయి. అనగా ఒక ఘటము యొక్క ధన ధ్రువం రెండవ ఘటము యొక్క ఋణ ధ్రువానికి కలపబడి ఉంది. కావున విద్యుత్ ప్రసరించి బల్బ్ వెలుగుతుంది.
మూడవ సందర్భంలో విద్యుత్ ఘటం ఒకటి ఉంది. కావున బల్బు వెలిగినప్పటికి తక్కువ కాంతితో వెలుగుతుంది.
నాలుగవ సందర్భంలో మూడు ఘటాలు ఉపయోగించబడ్డాయి. అవి కూడా సరైన వరుసలో కలుపబడి ఉన్నాయి. కావున బల్బు వెలుగుతుంది అయితే మూడవ సందర్భంలో కంటే మూడు రెట్లు ప్రకాశవంతంగా బల్బు వెలగడం గమనించవచ్చు.

దీన్ని బట్టి ఘటాల సంఖ్య పెరిగితే బల్బు కాంతి తీవ్రత పెరుగుతుంది. వాటిని సరైన పద్ధతిలో అమర్చినపుడే బల్బ్ వెలుగుతుంది.

AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు

November 1, 2023

SCERT AP 6th Class Science Study Material Pdf 5th Lesson పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు Textbook Questions and Answers.

AP State Syllabus 6th Class Science 5th Lesson Questions and Answers పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు

6th Class Science 5th Lesson పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు Textbook Questions and Answers

Improve Your Learning (అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరచుకుందాం)

I. ఖాళీలను పూరించండి.

1. ఒకటి కంటే ఎక్కువ పదార్థాలు కలిసి ………… ను ఏర్పరుస్తాయి. (మిశ్రమం)
2. బియ్యం నుంచి రాళ్లను వేరు చేసే పద్ధతి ………. (చేతితో ఏరి వేయటం)
3. ఏదైనా పదార్థం నేరుగా ఘనరూపం నుంచి వాయు రూపంలోకి లేదా వాయురూపం నుండి ఘనరూపంలోకి మారే ప్రక్రియ ……….. (ఉత్పతనం)

II. సరియైన సమాధానాన్ని గుర్తించండి.

1. కిందివానిలో తన ఆకారాన్ని మార్చుకోలేనిది
A) ఘన పదార్థం
B) ద్రవ పదార్థం
C) వాయు పదార్థం
D) పైవేవికావు
జవాబు:
A) ఘన పదార్థం

2. ద్రవంలో కరిగిన పదార్థాలను వేరుచేయుటకు ఉపయోగించే పద్ధతి ……….
A) తేర్చడం
B) క్రొమటోగ్రఫీ
C) స్పటికీకరణం
D) వడపోత
జవాబు:
C) స్పటికీకరణం

3. ‘క్రొమటోగ్రఫి’ వీటిని వేరు చేయడానికి వాడే పద్ధతి
A) నీటి నుంచి మట్టిని
B) రంగులను
C) నీటి నుంచి మలినాలను
D) ధాన్యం నుంచి ఊకను
జవాబు:
B) రంగులను

III. ఈ క్రింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
కింది పదార్థాలతో తయారయిన వస్తువులు ఒక్కోదానికి 5 చొప్పున రాయండి.
ఎ) గాజు బి) లోహం సి) ప్లాస్టిక్ డి) చెక్క
జవాబు:
ఎ) గాజు : గాజు గ్లాసు, చేపల తొట్టి, గాజు పాత్ర, అద్దము, టేబుల్ గ్లాస్
బి) లోహం : కుర్చీ, బకెట్, సైకిల్, కారు, గడ్డపార
సి) ప్లాస్టిక్ : . ప్లాస్టిక్ కుర్చీ, డ్బ న్, వాటర్ బాటిల్, ప్లాస్టిక్ స్పూన్, గిన్నెలు
డి) చెక్క : కిటికీ, తలుపు, చెక్క బల్ల , డైనింగ్ టేబుల్, మంచం

ప్రశ్న 2.
తూర్పారపట్టిన తర్వాత చేతితో వేరుచేయవలసిన అవసరం ఉంటుందా? ఎందుకు?
జవాబు:
తూర్పారపట్టిన తర్వాత రైతులు తిరిగి చేతితో ఏరుతూ ఉంటారు. తూర్పారపట్టడం వల్ల కేవలం తేలికగా ఉండే తాలు, చెత్త వంటి పదార్థాలు మాత్రమే తొలగించబడతాయి. రాళ్లు, మట్టిపెళ్లలు బరువుగా ఉండి ధాన్యంతో పాటు క్రింద పడిపోతాయి కావున వీటిని చేతితో ఏరవలసి ఉంటుంది.

ప్రశ్న 3.
కింది సందర్భాలలో మిశ్రమం నుండి ఒక అంశాన్ని వేరుచేయాలంటే ఏ పద్ధతి ఉపయోగించాలి?
అ) మరొక దాని కంటే బరువుగా ఉన్న వాటిని
ఆ) మరొక దాని కంటే పెద్దవిగా ఉన్న వాటిని
ఇ) రంగు, ఆకారంలో వేరుగా ఉన్న వాటిని
ఈ) ఒకటి నీటిలో కరిగేది, మరొకటి నీటిలో కరగనిది ఉన్నప్పుడు
ఉ) ఒకటి నీటిలో తేలేది, మరొకటి నీటిలో తేలనిది ఉన్నప్పుడు.
జవాబు:
అ) తూర్పారపట్టటం, ముంచటం, చేర్చటం
ఆ) చేతితో ఏరివేయడం, వడపోయడం
ఇ) జల్లించడం, వడపోయడం
ఈ) కరిగించడం, స్వేదనం
ఉ) వడపోత, ముంచటం, తేర్చటం

ప్రశ్న 4.
సముద్రంలో నీటిపై ప్రయాణిస్తున్న ఒక ఓడను సిరి చూసింది. ఒక ఇనుపమేకు నీటిలో మునుగుతుందన్న విషయం ఆమెకు తెలుసు. దీనిపై సిరికి అనేక సందేహాలు ఏర్పడ్డాయి. ఆ సందేహాలు ఏమై ఉండచ్చో ఊహించి రాయండి.
జవాబు:

ఓడ నీటిపై ఎలా తేలుతుంది?
ఓడ దేనితో తయారవుతుంది?
ఓడ బరువు ఎంత ఉంటుంది?
బరువైన వస్తువులు నీటిపై ఎలా తేలతాయి?
ఓడ బరువుకు, దాని వైశాల్యానికి సంబంధం ఉంటుందా?
ఒక వస్తువు నీటిపై తేలాలి అంటే ఏమి చేయాలి?

ప్రశ్న 5.
మనం చెక్కతో తయారైన అనేక వస్తువులను నిత్యం వాడుతూ ఉంటాం కదా ! ఇలా చెక్కను వాడడం సరియైనదేనా? కారణం ఏమిటి? దీనికేమైనా ప్రత్యామ్నాయాలున్నాయా?
జవాబు:
మన రోజువారీ జీవితంలో తలుపులు, కిటికీలు వంటి అనేక వస్తువులు చెక్కతో తయారుచేస్తూ ఉంటాము. ఇలా చెక్కతో తయారైన వస్తువులు వాడటం అంత మంచిది కాదు, ఎందుకంటే చెక్క కలప మొక్క నుండి లభిస్తుంది. కలప కోసం మొక్కలు నరకటం వల్ల అడవుల సంఖ్య తగ్గి అనేక సమస్యలు ఏర్పడుతున్నాయి. కావున కలప వాడకం తగ్గించి దాని స్థానంలో ఇతర పదార్థాలతో తయారైన వస్తువులు వాడుకోవాలి. కలపకు బదులుగా సిమెంట్, ప్లే వుడ్, కంప్రెసర్, కార్డ్ బోర్డ్ పదార్థాలను వాడుకోవచ్చు.

ప్రశ్న 6.
స్వేదన జలాన్ని పొందే ప్రయోగ విధానాన్ని తెలియజేయండి.
జవాబు:
ఉద్దేశం :
సాధారణ నీరు నుంచి స్వేదన జలంను తయారు చేయుట.

కావలసినవి :
నీరు, శాంకవ కుప్పెలు-2, ఒంటి రంధ్రపు రబ్బరు బిరడాలు-2, రబ్బరు గొట్టం, బుస్సెన్ బర్నర్, స్టాండు.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 1

విధానం :
ఒక శాంకవ కుప్పెను నీటితో నింపి ఒంటి ఒంటిరంధ్రపు రంధ్రపు బిరడాతో మూసివేయండి. ఒంటి రంధ్రపు రబ్బరు రబ్బరుబిరడా బిరడాతో మూసి ఉంచిన ఇంకొక శాంకవ కుప్పెను శాంకవ తీసుకోండి. రెండింటినీ రబ్బరు గొట్టంతో కలపండి. నీరు ఉన్న కుప్పెను వేడి చేయండి.

పరిశీలన :
కొంత సేపు అయిన తర్వాత రబ్బరు గొట్టం ద్వారా నీటి ఆవిరి ఖాళీ శాంకవ కుప్పెలోనికి వెళుతుంది. ఆ నీటి ఆవిరి నెమ్మదిగా నీరుగా మారుతుంది. ఈ నీటిని బర్నర్ స్వేదన జలం అంటాం. ఇది మలిన రహితమైన నీరు.

ఫలితం :
స్వేదనం ద్వారా మలినాలను నీటి నుండి తొలగించవచ్చు.

ప్రశ్న 7.
‘ఉత్పతనం’ పద్ధతిని తెలియజేసే ప్రయోగ అమరిక పటం గీసి, భాగాలు గుర్తించండి.
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 2

ప్రశ్న 8.
అనేక టన్నుల ఇనుముతో తయారు చేసినదైనప్పటికీ ఓడ నీటిపై తేలుతుంది కదా ! దీన్ని తయారుచేయుటకు కావలసిన శాస్త్రీయ జ్ఞానాన్ని అందించిన శాస్త్రజ్ఞుల గూర్చి నీవేమి అనుకుంటున్నావు?
జవాబు:
మన నిత్య జీవితంలో సౌలభ్యం కోసం శాస్త్రవేత్తలు చేస్తున్న కృషిని చూస్తే ఆశ్చర్యమేస్తుంది. వారు నిరంతరం ప్రకృతిని పరిశీలిస్తూ ప్రకృతి ధర్మాలు అర్థం చేసుకుంటూ మనకు విలువైన ఆవిష్కరణ అందిస్తున్నారు. అనేక టన్నుల ఇనుము కలిగి ఉన్నప్పటికీ వాటిని నీటిపై తేలే విధంగా నిర్మించి సముద్రం మీద మన ప్రయాణం సాధ్యం చేశారు. దీనికోసం వారు మేధస్సును ఉపయోగిస్తూ మన అభివృద్ధికి తోడ్పడుతున్నారు. కావున మనం శాస్త్ర జ్ఞానాన్ని కలిగి ఉండి శాస్త్రవేత్తల కృషిని అభినందించాలి.

కృత్యాలు

కృత్యం – 1
– వస్తువులు, వాటిని తయారు చేయడానికి ఉపయోగించిన పదార్థాలు

6th Class Science Textbook Page No. 46

ప్రశ్న 1.
మీ ఇంటిలో ఉపయోగించే వస్తువుల జాబితా క్రింది పట్టికలో ఇవ్వబడినది. ఏ వస్తువు ఏ పదార్థంతో తయారై ఉంటుందో రాయండి.
(ఏ వస్తువు ఏ పదార్థంతో తయారవుతుందో తెలియకపోతే స్నేహితులతో చర్చించి రాయండి.)

వస్తువు	పదార్థం / పదార్థాలు
1. తలుపు	చెక్క, లోహం, రబ్బరు, పెయింటు, ….
2. తువ్వాలు
3. రబ్బరు
4. కత్తి
5. అద్దం
6. బూట్లు
7. నీళ్ల సీసా
8. కుండ

జవాబు:

వస్తువు	పదార్థం / పదార్థాలు
1. తలుపు	చెక్క, లోహం, రబ్బరు, పెయింటు, ….
2. తువ్వాలు	నూలు, దారాలు
3. రబ్బరు	రబ్బరు
4. కత్తి	ఇనుము, చెక్క
5. అద్దం	గాజు, ఇనుము
6. బూట్లు	చర్మం, రబ్బరు, దారము
7. నీళ్ల సీసా	ప్లాస్టిక్
8. కుండ	మట్టి

• ఒకే పదార్థంతో తయారైన వస్తువులను గుర్తించి, రాయండి.
జవాబు:
కుండ, నీళ్ల సీసా, రబ్బరు.

• ఒకటికన్నా ఎక్కువ పదార్థాలతో తయారైన వస్తువులను గుర్తించి, రాయండి.
జవాబు:
కత్తి, తలుపు, బూట్లు, తువ్వాలు, అద్దము.

AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 3
• కుర్చీ తయారీలో ఎన్ని రకాల పదార్థాలను వాడవచ్చు?
జవాబు:
కుర్చీని చెక్క లేదా ఇనుము లేదా ప్లాస్టిక్ వంటి ఒకే రకమైన పదార్థంతో తయారు చేయవచ్చు. లేదా ఇనుము, ప్లాస్టిక్ వైరు ఉపయోగించి తయారు చేసుకోవచ్చు.

కృత్యం – 2

6th Class Science Textbook Page No. 47

వివిధ పదార్థాల నుంచి తయారైన వస్తువులను గుర్తించడం

ప్రశ్న 2.
క్రింది పట్టికలోని పదార్థాలలో ఒక్కొక్క పదార్థంతో ఎన్ని వస్తువులు తయారుచేయవచ్చో వీలైనన్ని రాయండి.

పదార్థం	వస్తువులు
1. లోహం	పాత్రలు , ………………………
2. ప్లాస్టిక్	సంచులు, ………………………
3. గాజు	అద్దం , ………………………
4. చెక్క	బల్ల, ………………………
5. పత్తి	బట్టలు , ………………………
6. తోలు	బూట్లు, ………………………
7. పింగాణీ	కప్పులు, ………………………
8. రాళ్ళు	విగ్రహాలు, ………………………

జవాబు:

పదార్థం	వస్తువులు
1. లోహం	పాత్రలు, గొడ్డలి, కత్తి, వాహనాలు, యంత్రాలు
2. ప్లాస్టిక్	సంచులు, బకెట్, డస్ట్బన్, కుర్చీ, డబ్బాలు, దువ్వెన
3. గాజు	అద్దం, గ్లాస్, కూజా, టేబుల్ గ్లాస్, వాహన అద్దాలు
4. చెక్క	బల్ల, తలుపు, కిటికీ, కుర్చీ, టీపాయ్, బ్యాట్
5. పత్తి	బట్టలు, తువాలు, కర్టెన్స్, పరుపు, దిళ్ళు
6. తోలు	బూట్లు, చెప్పులు, బ్యాగ్, బెల్ట్, టోపీ
7. పింగాణీ	కప్పులు, జాడీ, గిన్నెలు, పాత్రలు, ప్లేట్లు
8. రాళ్ళు	విగ్రహాలు, రోలు, స్తంభాలు

కృత్యం -3 కొవ్వొత్తిని వెలిగిద్దాం

6th Class Science Textbook Page No. 48

ప్రశ్న 3.
అగ్గిపుల్ల సహాయంతో కొవ్వొత్తిని మీరు చాలాసార్లు వెలిగించి ఉంటారు కదా. వెలుగుతున్న అగ్గిపుల్లను కొవ్వొత్తి యొక్క వత్తిని తాకించినప్పుడు అది వెలుగుతుంది. వెలిగే అగ్గిపుల్ల సహాయంతో, కొవ్వొత్తిని దాని వత్తిని తాకకుండా వెలిగించగలమా? ప్రయత్నిద్దాం.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 4

ఒక సురక్షిత ప్రదేశంలో కొవ్వొత్తిని వెలిగే అగ్గిపుల్లతో వెలిగించండి. మొదటిసారి, అగ్గిపుల్ల కొవ్వొత్తికి తాకించి వెలిగించండి. సుమారు 2 నిమిషాల పాటూ వెలగనివ్వండి. తరువాత కొవ్వొత్తిని ఆర్పివేయండి. ఏమి గమనించారు? తెల్లని పొగ కొవ్వొత్తి వత్తి నుండి పైకి రావడాన్ని గమనించారా?

ఇప్పుడు వెలుగుతున్న అగ్గిపుల్లను కొవ్వొత్తి వత్తికి దగ్గరగా తీసుకురండి. కాని వత్తిని తాకకుండా చూడండి. ఏమి జరుగుతుందో గమనించండి.

• ఆరిన కొవ్వొత్తి దూరం నుంచి మంటను అందుకోగలిగిందా?
జవాబు:
కొవ్వొత్తి దూరం నుండి మంటను అంటుకోగలిగింది. కొవ్వొత్తి కాలినపుడు అది ఆవిరిగా మారి పొగ రూపంలో ఉంది. కావున కొవ్వొత్తి ఆవిరి మండుకొని కొవ్వొత్తి వెలిగింది.

• కొవ్వొత్తిని ఆర్పినప్పుడు వచ్చిన పొగ కొవ్వొత్తి యొక్క వాయు రూపమేనా?
జవాబు:
అవును. కొవ్వొత్తిని ఆర్పినప్పుడు వచ్చిన పొగ కొవ్వొత్తి యొక్క వాయు రూపమే.

కృత్యం – 4. పదార్థాల వర్గీకరణ

6th Class Science Textbook Page No. 49

ప్రశ్న 4.
మీ చుట్టుపక్కల ఉన్న వస్తువులలో ఘన, ద్రవ, వాయు పదార్థాలను గుర్తించి, క్రింద ఇవ్వబడిన పట్టికలో నమోదు చేయండి.
జవాబు:

ఘన పదార్థాలు	ద్రవ పదార్థాలు	వాయు పదార్థాలు
రాయి	పాలు	పొగ
బల్ల	నూనె	నీటి ఆవిరి
గోడ	నెయ్యి	హైడ్రోజన్
కుర్చీ	మజ్జిగ	ఆక్సిజన్
సీసా	పెట్రోల్	గాలి
పుస్తకం	డీజిల్	క్లోరిన్
కలం	నీరు	బోరాన్

కృత్యం – 5 నీటిలో మునిగేవి – తేలేవి

6th Class Science Textbook Page No. 49

ప్రశ్న 5.
ఒక బీకరులో నీటిని తీసుకోండి. దానిలో ఒక టమాట, వంకాయ, ఆలుగడ్డ (బంగాళదుంప), ఇనుప మేకు, స్పాంజి ముక్క చెక్క ముక్క రాయి, ఆకు, సుద్ద ముక్క కాగితం వంటివి ఒకదాని తర్వాత మరొకటి వేసి పరిశీలించండి.
వీటిలో ఏవి మునుగుతాయి? ఏవి తేలుతాయో పరిశీలించండి. మీ పరిశీలనలను క్రింది పట్టికలో నమోదు చేయండి.
జవాబు:

పరిశీలన	వస్తువులు
మునిగేవి	రాయి, ఇనుప మేకు, మట్టి, విత్తనాలు, సబ్బు, గింజలు
తేలేవి	చెక్క, కాగితం, ప్లాస్టిక్ బాటిల్, ఆకు, కర్ర, చెత్త

• కొన్ని వస్తువులు నీటిలో మునుగుతాయని, కొన్ని వస్తువులు నీటిలో తేలుతాయని మనం గమనిస్తాం. ఇప్పుడు బీకరులోని నీటికి కొంచెం ఎక్కువ మోతాదులో ఉప్పు కలపండి. ఈ ఉప్పు నీటితో పై కృత్యాన్ని మరొకసారి చేయండి.
జవాబు:2

వస్తువు	పరిశీలన	ఫలితం
రాయి	మునుగుతుంది	మునిగింది
ఇనుపమేకు	తేలుతుంది	మునిగింది
సుద్దముక్క	మునుగుతుంది	మునిగింది
టమాటా	తేలుతుంది	తేలింది
వంకాయ	తేలుతుంది	తేలింది
బంగాళదుంప	మునుగుతుంది	మునిగింది
స్పాంజి ముక్క	తేలుతుంది	తేలింది
చెక్క	తేలుతుంది	తేలింది
ఆకు	తేలుతుంది	తేలింది
కాగితం	తేలుతుంది	తేలింది

AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 5
• ఏమి గమనించారు?
జవాబు:
ఇంతకుమునుపు చేసిన కృత్యంలో మునిగిన వస్తువులు తేలటం ప్రారంభించాయి.

• రెండు కృత్యాలలోను ఒకే విధమైన ఫలితాలు కనబడ్డాయా? చర్చించండి.
జవాబు:
లేదు. మొదటి కృత్యంలో మునిగిన కొన్ని వస్తువులు రెండవ కృత్యంలో తేలాయి. ఉప్పునీటి సాంద్రత మంచినీటి సాంద్రత కన్నా ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఆ వస్తువులు పైకి తేలాయి.

కృత్యం – 6

6th Class Science Textbook Page No. 50

ప్రశ్న 6.
వెడల్పాటి మూతిగల ఒక బీకరులో నీటిని తీసుకొని దానిలో ఒక ఇనుప మేకును వేయండి. ఏమి గమనించారు?
జవాబు:
ఇనుప మేకు నీటిలో మునుగుతుంది.

• ఆ మేకును తీసివేసి ఒక ఖాళీ ఇనుప డబ్బాను నీటిలో వేయండి. ఏమి గమనించారు?
జవాబు:
ఇనుప డబ్బా నీటిలో తేలుతుంది.

• ఇదే విధంగా ఒక చెక్కముక్క నీటిలో తేలుతుంది. మరి ఒక చెక్క డబ్బా నీటిలో తేలుతుందా?
జవాబు:
మునుగుతుంది.

పై కృత్యం ఆధారంగా కొన్ని వస్తువులు ఒక ఆకారంలో ఉన్నప్పుడు నీటిలో తేలుతాయి. కాని వాటి ఆకారం మారినప్పుడు నీటిలో మునుగుతాయని గమనించాం. నీటిలో మునిగే స్వభావమున్న వస్తువులను తేలేటట్లు చేయవచ్చు. కాని నీటిలో తేలే వస్తువులన్నింటిని మునిగేటట్లు చేయలేం.

కృత్యం – 7

6th Class Science Textbook Page No. 50

ప్రశ్న 7.
5 బీకర్లలో నీటిని తీసుకోండి. పంచదార, ఉప్పు, సుద్దపొడి, ఇసుక, రంపపు పొట్టు వంటి వాటిని తీసుకొని ఒక్కొక్క బీకరులో ఒక్కొక్క దానిని కొద్దిగా కలపండి. మీ పరిశీలనలను పట్టికలో నమోదు చేయండి.

నీటికి కలిపిన పదార్థం	కరుగుతుందా(అవును/ కాదు)
1. పంచదార
2. ఉప్పు
3. ఇసుక
4. రంపపు పొట్టు
5. సుద్ద పొడి కాదు

జవాబు:

నీటికి కలిపిన పదార్థం	కరుగుతుందా(అవును/ కాదు)
1. పంచదార	అవును
2. ఉప్పు	అవును
3. ఇసుక	కాదు
4. రంపపు పొట్టు	కాదు
5. సుద్ద పొడి కాదు	కాదు

వేర్వేరు మిశ్రమాల పేర్లు క్రింది పట్టికలో ఉన్నాయి. వాటిని తయారుచేయడానికి కావలసిన పదార్థాలు ఏమిటో తెలియజేయండి.

మిశ్రమం	పదార్థాలు
టీ	పాలు
లడ్డు
నిమ్మరసం
కాంక్రీట్
మట్టి

జవాబు:

మిశ్రమం	పదార్థాలు
టీ	పాలు, నీరు, తేయాకు, పంచదార, యాలకులు
లడ్డు	శనగపిండి, బెల్లం, నూనె, జీడిపప్పు, కిస్మిస్
నిమ్మరసం	నిమ్మకాయ, ఉప్పు, సోడా, నీరు
కాంక్రీట్	సిమెంట్, కంకర, ఇసుక, నీరు
మట్టి	రాళ్ళు, లవణాలు, సేంద్రీయ పదార్థం

మీకు తెలిసిన కొన్ని మిశ్రమాలను, వాటికి కావలసిన పదార్ధాలను క్రింది పట్టికలో పేర్కొనండి. అవి సహజమైనవో లేదా మనం తయారుచేసినవో కూడా తెలపండి.

మిశ్రమం	కావలసిన పదార్థాలు	సహజమైనది / మనం తయారు చేసినది
షర్బత్	నిమ్మరసం, పంచదార, నీరు	మనం తయారు చేసినది

జవాబు:

మిశ్రమం	కావలసిన పదార్థాలు	సహజమైనది / మనం తయారు చేసినది
షర్బత్	నిమ్మరసం, పంచదార, నీరు	మనం తయారు చేసినది
టీ	తేయాకు, నీరు, పంచదార	మనం తయారు చేసినది
గాలి	ఆక్సిజన్, నత్రజని, ఇతర వాయువులు	సహజమైనది
మట్టి	రాళ్ళు, లవణాలు, సేంద్రీయ పదార్థం	సహజమైనది
లడ్డు	శనగపిండి, బెల్లం, నూనె, జీడిపప్పు, కిస్మిస్	మనం తయారు చేసినది

కృత్యం – 8

6th Class Science Textbook Page No. 52

తేర్చడం – తేరినదాన్ని వంపడం

ప్రశ్న 8.
మట్టి నీటి నుండి మట్టిని మరియు ఇసుకను ఎలా వేరు చేస్తారు? ‘తేర్చడం’ మరియు ‘తేరినదాన్ని వంపడం’ అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 6

ఒక గాజు గ్లాసులో సగం వరకు నీళ్ళు తీసుకోండి. దానిలో కొంచెం మట్టి వేయాలి. మట్టి నీళ్ళలో కలిసిపోయేలా బాగా కలపాలి.
ఈ మిశ్రమాన్ని కొద్దిసేపు కదిలించకుండా అలాగే ఉంచాలి.
గ్లాసు అడుగుభాగాన్ని పరిశీలించాలి.
గాజు గ్లాసు అడుగుభాగంలో ఇసుక మట్టికణాలు నిలిచి ఉండడం గమనిస్తాము.
వీటినే అడుగున చేరిన కరగని పదార్థం అంటాం. ఈ విధంగా మట్టి నుంచి నీటిని వేరుచేసే పద్ధతినే ‘తేర్చడం’ అంటారు.
తేర్చిన తరువాత, గ్లాసును నెమ్మదిగా పైకెత్తి అడుగున కరగకుండా మిగిలిన పదార్థాన్ని కదపకుండా నెమ్మదిగా మరొక గ్లాసులో పోయాలి.
నీరు మట్టి నుంచి వేరవుతుంది. ఈ పద్ధతినే ‘తేర్చిపోత’ అంటారు.

కృత్యం – 9

6th Class Science Textbook Page No. 54

ప్రశ్న 9.
ఒక బీకరులో నీటిని తీసుకోండి. కొంత ఉప్పును దానిలో కరిగించండి. దీన్ని వడపోత కాగితం ఉపయోగించి ఈ మిశ్రమాన్ని వడపోయండి. నీవు ఉప్పును ఉప్పు నీటి నుంచి వేరు చేయగలిగావా?
• ఉప్పును ఉప్పునీటి నుంచి ఎందువల్ల వడపోయలేకపోయావు?
జవాబు:
వేరు చేయలేకపోయాను. ఎందువలననగా వడపోత కాగితంలోని సూక్ష్మరంధ్రాలు మామూలు కంటికి కనిపించనంత చిన్నవిగా ఉంటాయి. వడపోసినప్పుడు ఆ రంధ్రాలనుంచి కూడా కిందికి జారిపోయిన ఉప్పు నీటిలో కరిగిన ఉప్పు కణాలు ఇంకా చాలా చిన్నవిగా ఉంటాయి.

కృత్యం – 10

6th Class Science Textbook Page No. 54

ప్రశ్న 10.
‘స్ఫటికీకరణం’ ప్రక్రియను వివరించుము.
జవాబు:
ఉద్దేశం : ఉప్పు నీరు నుండి ఉప్పును వేరు చేయుట.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 7

కావలసినవి :
ఉప్పు నీరు, పాత్ర, గాజు కడ్డీ, ట్రైపాడ్ స్టాండ్ (త్రిపాది), బున్సెన్ బర్నర్, వైర్ గేజ్.

ఎలా చేయాలి :
ఒక పాత్రలో కొంచెం ఉప్పునీటిని తీసుకొని త్రిపాదిపై పెట్టి వేడి చేయండి. పాత్రలోని నీరు అంతా ఆవిరైపోయే వరకు గాజు కడ్డీతో (ద్రావణాన్ని) కలియతిప్పండి.

ఏమి గమనిస్తావు :
ఉప్పు స్ఫటికాలు పాత్ర అడుగున మిగిలి ఉంటాయి. ఏమి నేర్చుకుంటావు : ఉప్పు నీటి నుండి ఉప్పును వేడిచేయడం ద్వారా వేరు చేయవచ్చు. (స్ఫటికీకరణం)

కృత్యం – 11

6th Class Science Textbook Page No. 55

ప్రశ్న 11.
‘స్వేదనం’ ప్రక్రియను వివరింపుము.
జవాబు:
ఉద్దేశం : సాధారణ నీరు నుంచి స్వేదన జలంను తయారు చేయుట.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 1

కావలసినవి :
నీరు, శాంకవ కుప్పెలు – 2, ఒంటి రంధ్రపు రబ్బరు బిరడాలు-2, రబ్బరు గొట్టం, బుస్సెన్ బర్నర్, స్టాండు.

ఎలా చేయాలి :
ఒక శాంకవ కుప్పెను నీటితో నింపి ఒంటి రంధ్రపు బిరడాతో మూసి వేయండి. ఒంటి రంధ్రపు రబ్బరు బిరడాతో మూసి ఉంచిన ఇంకొక శాంకవ కుప్పెను తీసుకోండి. రెండింటినీ రబ్బరు గొట్టంతో కలపండి. నీరు ఉన్న కుప్పెను వేడి చేయండి.

ఏమి గమనిస్తావు :
కొంత సేపు అయిన తర్వాత రబ్బరు గొట్టం ద్వారా నీటి ఆవిరి ఖాళీ శాంకవ కుప్పెలోనికి వెళు తుంది. ఆ నీటి ఆవిరి నెమ్మదిగా మారుతుంది. ఈ నీటిని స్వేదన జలం అంటాం. ఇది మలిన రహితమైన నీరు.

ఏమి నేర్చుకుంటావు :
స్వేదనం ద్వారా మలినాలను నీటి నుండి తొలగించవచ్చు.

కృత్యం – 12

6th Class Science Textbook Page No. 55

ప్రశ్న 12.
కర్పూరం ఉత్పతనం చెందే ప్రక్రియను వివరింపుము.
జవాబు:
ఉద్దేశం : ఉత్పతనం ప్రక్రియను అర్థం చేసుకోవడం.
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 2

కావలసినవి :
కర్పూరం, ఉప్పు మిశ్రమం, పింగాణి పాత్ర, దూది, స్టాండ్.

ఎలా చేయాలి :
ఒక పింగాణి పాత్రలో కర్పూరం, ఉప్పు మిశ్రమాన్ని తీసుకోండి. దాన్ని ఒక గరాటుతో మూయండి. గరాటు కాడను దూదితో మూయండి. పింగాణి పాత్రను స్టాండ్ పైన ఉంచి వేడి చేయండి.

ఏమి గమనిస్తావు :
కర్పూరం వేడి చేసినప్పుడు ద్రవరూపంలోకి మారకుండా వాయురూపంలోకి మారి పాత్రలో ఉప్పు నుండి వేరవుతుంది. గరాటుకాడలో ఉన్న దూది వలన చల్లబడి మళ్ళీ నేరుగా ఘనరూపంలో మారుతుంది.

ఏమి నేర్చుకుంటావు :
ఏదైనా పదార్థం నేరుగా ఘనరూపం నుండి వాయు రూపంలోకి లేదా వాయురూపం నుండి ఘనరూపంలోకి మారే ప్రక్రియను || ‘ఉత్పతనం’ అంటారు.

కృత్యం – 13

6th Class Science Textbook Page No. 56

ప్రశ్న 13.
క్రొమటోగ్రఫి ప్రక్రియను వివరింపుము.
జవాబు:
ఉద్దేశం : రంగుల మిశ్రమం నుండి రంగులను వేరు చేయుట (ఇంకు).
AP Board 6th Class Science Solutions Chapter 5 పదార్థాలు – వేరుచేసే పద్ధతులు 8

కావలసినవి :
తెల్లని పొడవైన సుద్దముక్క, నలుపురంగు సిరా, పళ్ళెం, నీరు.

ఎలా చేయాలి :
ఒక తెల్లని పొడవైన సుద్దముక్కను తీసుకోండి. దాని చుట్టూ నీలం లేదా నలుపురంగు సిరాతో గుర్తు పెట్టండి. ఒక పళ్ళెం తీసుకొని దానిలో కొద్దిగా నీరు పోయండి. మధ్యలో సుద్దముక్కను నిలబెట్టండి. పళ్ళెంలోని నీరు సుద్దముక్కలోని సిరా రంగు గుర్తును తాకకుండా జాగ్రత్త వహించండి. కొంత సేపటి తర్వాత సుద్దముక్కపై ఏర్పడే రంగుల వలయాలను పరిశీలించండి. నీరు సుద్దముక్క పైభాగానికి ఎగబాకేలోపుగానే సుద్దముక్కను పళ్ళెం నుండి తీసివేయండి.

ఏమి గమనిస్తావు :
దిగువ నుండి పైకి సుద్దముక్క చుట్టూ వివిధ రంగులు ఏర్పడతాయి.

ఏమి నేర్చుకుంటావు :
వాస్తవానికి సిరా ఒక్క రంగులోనే కన్పించినప్పటికీ, అది అనేక రంగులను తనలో ఇముడ్చుకుంటుంది. ఇలా రంగులను వేరు చేసే పద్ధతినే ‘క్రొమటోగ్రఫి’ అంటారు.

ప్రాజెక్ట్ పనులు

6th Class Science Textbook Page No. 59

ప్రశ్న 1.
ఒక బీకరులోని నీటిలో కోడిగుడ్డును వేయండి. మరొక బీకరులోని నీటికి కొంచెం ఎక్కువ మోతాదులో ఉప్పును కలిపి, ఇప్పుడు ఆ గుడ్డును ఈ నీటిలో వేయండి. మీ పరిశీలనలను నమోదు చేయండి.
జవాబు:
ఒక బీకరు తీసుకొని దానిలో నీరు పోసి కోడిగుడ్డుని వేశాను. కోడిగుడ్డు నీటిలో మునిగిపోయింది. మరొక బీకరు తీసుకొని దానిలో ఉప్పు నీటిని తీసుకొని కోడిగుడ్డు వేశాను. ఆశ్చర్యంగా అది నీటిలో తేలడం గమనించాను. గుడ్డు రెండు బీకర్లలో ఒకే బరువు కలిగి ఉన్నప్పటికీ ఒక దాంట్లో మునిగి, రెండో దాంట్లో తేలటం ఆశ్చర్యంగా ఉంది. గుడ్డు నీటిలో తేలడానికి, నీటిలో కలిపిన ఉప్పు కారణమని భావిస్తున్నాను.

ప్రశ్న 2.
కింది కృత్యాలను చేసి మీ పరిశీలనలను నమోదు చేయండి.
ఎ) సుద్దపొడిని నీటిలో కలపండి.
బ) ఒక చిన్న మైనపు ముక్కను నీటిలో వేయండి.
సి) బీకరులోని నీటిలో కొన్ని నూనె చుక్కలు వేయండి.
జవాబు:
ఎ) సుద్దపొడిని నీటిలో కలిపి, కాసేపు ఆగి పరిశీలించినట్లయితే సుద్దపొడి నీటి అడుగున చేరింది అంతేకానీ అది నీటిలో కరగలేదు, దీనిని బట్టి సుద్దపొడి నీటిలో కరగని పదార్థం అని నిర్ధారించబడినది.
బి) చిన్న మైనపు ముక్కను నీటిలో వేసాను, అది నీటిపై తేలటం గమనించాను. దీనిని బట్టి మైనపు ముక్క నీటి కంటే తేలిగ్గా ఉందని, కాబట్టి నీటిపై తేలినది అని నిర్ధారించవచ్చు.
సి) ఒక బీకరులోని నీటిలో కొన్ని నూనె చుక్కలు వేయగా అవి నీటిపై తేలాయి. అంతేగాక అవి నీటిలో ఏమాత్రం కరగకుండా పలుచని పొరలాగా విస్తరించాయి.

ప్రశ్న 3.
మీ వంటగదిలో ఉన్న పాత్రలు, ఆహారపు దినుసులు వంటి కొన్ని వస్తువుల జాబితాను రాసి, వాటిని కింది విధంగా వర్గీకరించండి.
ఎ) నీటిలో మునుగుతుందా? తేలుతుందా?
బి) నీటిలో కరుగుతుందా / కరుగదా?
జవాబు:
ఎ) నీటిలో మునిగేవి : గ్లాసులు, వంటపాత్రలు, పప్పు దినుసులు, బియ్యము
బి) నీటిలో మునగనివి : ఆకుకూరలు, కరివేపాకు, టమోటాలు
సి) నీటిలో కరిగేవి : బెల్లం, పంచదార, ఉప్పు
డి) నీటిలో కరగనివి : బియ్యం, కందిపప్పు, కూరగాయలు

ప్రశ్న 4.
గోధుమపిండిలో చక్కెర కలిసిపోయింది. దానిలో నుంచి చక్కెరను వేరుచేయడానికి వీలు కలుగుతుందా? నీవైతే ఎలా వేరుచేస్తావు? ఒకవేళ చక్కెర, గోధుమపిండి కలిసిపోతే ఎలా వేరు చేస్తావు?
జవాబు:
గోధుమపిండి, చక్కెర కలిసిపోతే వాటిని వేరు చేయడానికి వీలవుతుంది చక్కెరతో పోల్చుకున్నప్పుడు గోధుమపిండి పరిమాణంలో చిన్నదిగా ఉంటుంది కావున జల్లెడ ఉపయోగించి జల్లించడం ద్వారా గోధుమపిండి క్రిందకు వస్తుంది. జల్లెడలో పంచదార మిగిలిపోతుంది.